ΕΛΛΑΔΑ ΣΗΜΕΡΑ

Βασιλης Διαμαντακος 
Από «διπλωματικός κομπάρσος» σε βασικό παίκτη των συνομιλιών Ουάσιγκτον–Τεχεράνης. Πόσο βιώσιμο είναι το νέο γεωπολιτικό κεφάλαιο που ανοίγει το Ισλαμαμπάντ ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ιράν, Κόλπο και Κίνα;

Μετά τη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν: Μπορεί το Πακιστάν να παραμείνει ο νέος μεσολαβητής της Μέσης Ανατολής;

Οι συνομιλίες που ξεκίνησαν σήμερα στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν επιβεβαιώνουν μια εξέλιξη που πριν από λίγους μήνες φαινόταν αδιανόητη: το Πακιστάν έχει μετατραπεί σε έναν από τους βασικούς διαμεσολαβητές της μεγαλύτερης γεωπολιτικής κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Η παρουσία του πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ και του αρχηγού των πακιστανικών ενόπλων δυνάμεων Ασίμ Μουνίρ στις διαδικασίες που οδήγησαν στο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης δεν ήταν συμβολική. Αντιθέτως, το Ισλαμαμπάντ λειτούργησε ως ο βασικός δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών σε μια περίοδο κατά την οποία οι παραδοσιακοί μεσολαβητές, όπως το Ομάν, είχαν περιορισμένη επιρροή.

Η διπλωματική αναβάθμιση του Πακιστάν

Το Πακιστάν κατάφερε να αξιοποιήσει ένα μοναδικό πλεονέκτημα: διατηρεί λειτουργικές σχέσεις τόσο με το Ιράν όσο και με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ παράλληλα συνομιλεί στενά με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, την Τουρκία και την Κίνα. Αυτή η πολυδιάστατη διπλωματική θέση το κατέστησε σχεδόν αναντικατάστατο στη διαδικασία αποκλιμάκωσης.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αναγνώρισε δημόσια τον ρόλο του Πακιστάν στις προσπάθειες που οδήγησαν στο MoU με το Ιράν, ενώ ο ίδιος ο Σαρίφ ήταν από τους πρώτους που ανακοίνωσαν τη συμφωνία. 

Γιατί η αποστολή γίνεται τώρα πιο δύσκολη

Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το Πακιστάν μπορεί να διατηρήσει αυτόν τον ρόλο καθώς οι διαπραγματεύσεις εισέρχονται στην πιο δύσκολη φάση τους.

Η προσωρινή εκεχειρία έχει ήδη δεχθεί σοβαρές πιέσεις από τις ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο, τις συγκρούσεις με τη Χεζμπολάχ και τη νέα ένταση γύρω από τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν κατηγορεί το Ισραήλ για παραβίαση της συμφωνίας και χρησιμοποιεί το Ορμούζ ως μέσο πίεσης προς τη Δύση.

Αυτό σημαίνει ότι το Πακιστάν καλείται πλέον να διαχειριστεί όχι μόνο τις αμερικανοϊρανικές διαφορές αλλά και τις ευρύτερες περιφερειακές αντιθέσεις που απειλούν να τινάξουν στον αέρα τη διαδικασία.
Το προσωπικό στοίχημα του στρατηγού Μουνίρ

Πίσω από την πακιστανική διπλωματική αντεπίθεση βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό ο στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ.

Από το ξέσπασμα της κρίσης, ο ισχυρός άνδρας του πακιστανικού στρατού επένδυσε σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο στις σχέσεις με την Ουάσιγκτον, αποκτώντας άμεση πρόσβαση στον Λευκό Οίκο και προσωπικά στον Τραμπ. Η επιτυχία ή αποτυχία της ειρηνευτικής διαδικασίας θα επηρεάσει άμεσα και τη δική του διεθνή εικόνα.

Τα οφέλη για το Ισλαμαμπάντ

Για το Πακιστάν, ο ρόλος του μεσολαβητή προσφέρει σημαντικά στρατηγικά κέρδη:Αναβάθμιση της διεθνούς του εικόνας.
Βελτίωση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.
Ενίσχυση των δεσμών με τις χώρες του Κόλπου.
Πρόσβαση σε νέες επενδύσεις και ενεργειακές συμφωνίες.
Εδραίωση της εικόνας του ως περιφερειακής δύναμης σταθερότητας.

Οι κίνδυνοι

Ωστόσο, όσο περισσότερο εμπλέκεται τόσο μεγαλύτερο γίνεται και το ρίσκο.

Εάν οι συνομιλίες αποτύχουν, εάν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό ή εάν ο πόλεμος Ισραήλ–Χεζμπολάχ κλιμακωθεί εκ νέου, το Πακιστάν κινδυνεύει να βρεθεί εκτεθειμένο απέναντι σε όλες τις πλευρές. Αναλυτές προειδοποιούν ήδη ότι η υπερβολική επένδυση στον ρόλο του διαμεσολαβητή μπορεί να αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι.

Η μεγάλη εικόνα

Οι συνομιλίες της Ελβετίας ίσως καθορίσουν όχι μόνο το μέλλον των σχέσεων ΗΠΑ–Ιράν αλλά και το αν το Πακιστάν θα καθιερωθεί ως μόνιμος γεωπολιτικός «μεσάζων» της νέας Μέσης Ανατολής.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, το Ισλαμαμπάντ δεν βρίσκεται στο περιθώριο των εξελίξεων. Βρίσκεται στο κέντρο τους. Το ερώτημα είναι αν διαθέτει την επιρροή, τους πόρους και κυρίως την αντοχή για να παραμείνει εκεί όταν αρχίσουν οι πραγματικά δύσκολες διαπραγματεύσεις.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.