Γιώργος Σκαφιδάς
Η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν υπέγραψαν στις 17 Σεπτεμβρίου του 2025 στο Ριάντ μια συμφωνία ενίσχυσης της μεταξύ τους στρατηγικής συνεργασίας που περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής (Strategic Mutual Defence Agreement-SMDA). Με βάση τα συμφωνηθέντα, εάν μία από τις δύο χώρες δεχόταν επίθεση, η άλλη θα έπρεπε να σπεύσει στο πλευρό της με… οπλικά συστήματα.
Εν τω μεταξύ ωστόσο, τους ολίγους αλλά πυκνούς σε εξελίξεις μήνες που μεσολάβησαν, το Ριάντ και το Ισλαμαμπάντ βρέθηκαν όντως να εμπλέκονται σε έναν νέο πόλεμο, εν προκειμένω εκείνον που ξέσπασε με επίκεντρο το Ιράν μετά τις 28 Φεβρουαρίου του 2026, αλλά από διαφορετικές θέσεις: το μεν Πακιστάν ως διαμεσολαβητής μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, η δε Σαουδική Αραβία ως αποδέκτης επιθέσεων.
Το σουνιτικό βασίλειο των Σαούντ, το οποίο φιλοξενεί αμερικανικά στρατεύματα, βρέθηκε τους περασμένους μήνες στο στόχαστρο των Ιρανών. Ως όφειλε βάσει της συμφωνίας του 2025, το (εξοπλισμένο με πυρηνικά) Πακιστάν συνέδραμε αμυντικά το Ριάντ στέλνοντας εκεί στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη (JF-17), drones και συστήματα αεράμυνας (HQ-9). Τουλάχιστον αυτό προκύπτει μέσα από σειρά δημοσιευμάτων (Reuters, Bloomberg κ.ά.), αφού οι άμεσα εμπλεκόμενες χώρες δεν έδωσαν στη δημοσιότητα σχετικές ανακοινώσεις.
Σημαντική σημείωση: πολλά από τα συστήματα που φέρονται να έστειλαν οι Πακιστανοί στη Σαουδική Αραβία (JF-17, HQ-9) ήταν κινεζικής κατασκευής/προέλευσης, πράγμα λογικό εάν αναλογιστεί κανείς ότι το Πακιστάν ξεχωρίζει πια ως μεγαλύτερος πελάτης της κινεζικής αμυντικής βιομηχανίας.
«Ούτε το Ισλαμαμπάντ, ούτε το Ριάντ έχουν επιβεβαιώσει επίσημα τις λεπτομέρειες, αλλά η αναφερόμενη κλίμακα της ανάπτυξης (σ.σ. πακιστανικών δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία) υποδηλώνει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια συμβολική αποστολή […] Εάν είναι αληθής, αυτή η ανάπτυξη δυνάμεων φανερώνει μια αναδυόμενη περιφερειακή πραγματικότητα στο πλαίσιο της οποίας τα κράτη του Κόλπου αναζητούν πια πρόσθετα επίπεδα στρατηγικής προστασίας εν μέσω εντεινόμενων αμφιβολιών γύρω από την προβλεψιμότητα του περιφερειακού περιβάλλοντος ασφάλειας», σημειώνει σε ανάλυσή του ο ιστοχώρος Asia Times.
Ηδη πριν από τον τρέχοντα πόλεμο στο Ιράν, οι ηγεσίες των αραβικών μοναρχιών του Κόλπου είχαν προβληματιστεί από το πλήγμα που εξαπέλυσαν οι Ισραηλινοί στην Ντόχα, την πρωτεύουσα του Κατάρ, στις 9 Σεπτεμβρίου του 2025. Ξαφνικά, οι Αραβες μονάρχες ένιωσαν «ακάλυπτοι» και βρέθηκαν να αμφιβάλλουν για την επάρκεια της αμυντικής τους θωράκισης. Ο πόλεμος στο Ιράν που ακολούθησε έμελλε να συνδαυλίσει αυτές τις αμφιβολίες. Κι όχι άδικα, αφού οι αραβικές μοναρχίες βρέθηκαν, ως εταίροι και σύμμαχοι των Αμερικανών, να δέχονται ξαφνικά μπαράζ ιρανικών «αντιποίνων».
Σημαντική σημείωση: μια χώρα όπως το Κατάρ, που φιλοξενεί τη μεγαλύτερη βάση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή (Al Udeid), βρέθηκε μέσα σε διάστημα ολίγων μηνών να δέχεται πλήγματα και από το Ισραήλ και από το Ιράν.
Μέσα σε ένα τέτοιο πλαίσιο, οι Άραβες, ή τουλάχιστον πολλοί από αυτούς, αναγκάζονται πια να αναθεωρήσουν κάποιες από τις βασικές παραμέτρους των αμυντικών τους δογμάτων.
Διόλου τυχαία, μόλις λίγα 24ωρα έπειτα από το ισραηλινό πλήγμα στο Κατάρ, οι Σαουδάραβες υπέγραψαν την προαναφερθείσα συμφωνία αμοιβαίας αμυντικής συνδρομής (SMDA) με το Πακιστάν. Λίγους μήνες αργότερα ωστόσο, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Ινδία υπέγραψαν μια νέα δική τους συμφωνία συνεργασίας που θέτει το πλαίσιο μιας ενισχυμένης στρατηγικής αμυντικής εταιρικής σχέσης που καλύπτει τα πεδία της ασφάλειας στην θάλασσα, της κυβερνοάμυνας, της ασφάλειας των επικοινωνιών, της διαλειτουργικότητας, των συνεκπαιδεύσεων και της συνεργασίας μεταξύ των αμυντικών βιομηχανιών των δύο χωρών. Την ίδια ώρα, με φόντο την επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι στο Αμπού Ντάμπι στα μέσα του τρέχοντος Μαΐου, η ηγεσία των ΗΑΕ ανακοίνωσε νέες επενδύσεις ύψους 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ινδία. Λίγο νωρίτερα ωστόσο, προτού υποδεχθούν τον Μόντι στο Αμπού Ντάμπι και υπογράψουν μαζί του σειρά νέων συμφωνιών, οι Εμιρατινοί είχαν ανακοινώσει ότι αποχωρούν από τον Οργανισμό Πετρελαιοπαραγωγών Κρατών (ΟΠΕΚ) και είχαν πάρει πίσω/αποσύρει τα περίπου 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων βοήθειας που είχαν τάξει στο Πακιστάν.
Το αναδυόμενο μοτίβο είναι προφανές: η Σαουδική Αραβία και τα Εμιράτα ακολουθούν πια αποκλίνουσες πορείες όχι ως εταίροι αλλά ως δυνάμεις που είναι ανταγωνιστικές μεταξύ τους και, σε αυτό το πλαίσιο, οι μεν Σαουδάραβες προσεγγίζουν το -εξοπλισμένο με πυρηνικά- Πακιστάν, τα δε Εμιράτα προσεγγίζουν την -επίσης εξοπλισμένη με πυρηνικά- Ινδία. Κι όλα αυτά, ενώ η Ινδία και το Πακιστάν είχαν συγκρουστεί μεταξύ τους ανταλλάσσοντας πραγματικά πυρά μόλις λίγους μήνες πριν: τον Μάιο του 2025.
Στη σκιά των προαναφερθέντων διαγράφονται, ωστόσο, πια κάποιες νέες τάσεις που μάλλον έχουν έρθει για να μείνουν: Οι αμυντικές προμήθειες των χωρών του Κόλπου διαφοροποιούνται (και σε έναν βαθμό αποδυτικοποιούνται) καθώς παράλληλα αναδύονται νέες (επίσης αποδυτικοποιημένες) αμυντικές συνεργασίες, αυτήν τη φορά στον άξονα Κόλπου-Νότιας Ασίας.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου