Όπως ορθά προέβλεψε το DP, η πολυπόθητη για τους πολλούς πρώτη συμφωνία για αποκλιμάκωση και κατάπαυση του πυρός στο μέτωπο του Ιράν, δεν ήρθε. Ορθή ήταν και η εκτίμηση των αιτιών που οδήγησαν σε αυτό το αποτέλεσμα. Το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και αυτό της ολικής επαναφοράς στο status quo ante στο καθεστώς διέλευσης των Στενών του Ορμούζ. Υπάρχει όμως κι ένας τρίτος λόγος που δεν βοηθά…
Όσο κι αν αμφισβητείται από πολλές πλευρές, όσο κι αν θεωρείται από πολλούς ως πρόσχημα, η στάση του Ισραήλ στο ζήτημα του πυρηνικού οπλοστασίου της Τεχεράνης είναι γνωστή και δεν έχει αλλάξει. Αντιθέτως, η συνεχής προσέγγιση στο πυρηνικό κατώφλι (nuclear threshold) ήταν καθοριστική στο να επιδιώξει η Ιερουσαλήμ να διαμορφώσει τις ιδανικές συνθήκες, επιχειρησιακές και πολιτικές, για να εκδηλώσει επίθεση με στόχο την πυρηνική υποδομή της Τεχεράνης. Σε αυτή την προσπάθεια, είναι προφανές ότι οι Ισραηλινοί παρουσίασαν στην κυβέρνηση Τραμπ και στον ίδιο τον Αμερικανό πρόεδρο, από τον φίλο του Ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου, μια εικόνα της κατάστασης πολύ πιο αισιόδοξη από την πραγματική. Διότι αυτό που προείχε ήταν να εκδηλωθεί η επίθεση με τις ΗΠΑ δίπλα στο Ισραήλ.
Στο χειρότερο γι΄ αυτούς σενάριο, αν μη τι άλλο θα είχαν κερδίσει κρίσιμο χρόνο για να συνεχίσουν την προσπάθεια σε όλα τα επίπεδα για την επίτευξη του κορυφαίου αντικειμενικού τους σκοπού: Να μην βρεθούν να αντιμετωπίζουν Ιράν εξοπλισμένο με πυρηνικά όπλα, που θα είχε αυτομάτως το πλεονέκτημα. Λόγω της αχανούς διαφοράς εδαφικής έκτασης, δηλαδή της απείρως μεγαλύτερης δυνατότητας απορρόφησης των συνεπειών κάποιου πυρηνικού πλήγματος. Στην περίπτωση του Ισραήλ θα απειλούνταν, δυνητικά, αυτή καθαυτή η ύπαρξή του.
Η αμερικανική συμμετοχή στην επίθεση ήταν κρίσιμη για έναν ακόμα λόγο: Ήταν προαπαιτούμενο για την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη απόκρουση των αντεκδικητικών πληγμάτων των Ιρανών με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροχήματα αυτοκτονίας. Μπορεί να αληθεύει ότι αμυντικά, η επιτυχία ξεπέρασε το 80%, στην πράξη όμως αποδεικνύεται ότι όσα πέρασαν επαρκούσαν και ζημιές σοβαρές να προκαλέσουν και να εξαντλούν με ταχείς ρυθμούς τα αποθέματα των βλημάτων αναχαίτισης, δημιουργώντας μια δυσεπίλυτη στρατιωτικά εξίσωση, εν μέσω επιχειρήσεων.
Δεν πρέπει επίσης να παραληφθεί η παρατήρηση, ότι όσο αυτή η κατάσταση επεκτείνεται χρονικά, τόσο το πρόβλημα γίνεται χειρότερο και για τις ΗΠΑ και για το Ισραήλ. Θεωρητικά μάλιστα, θα μπορούσε ακόμα και να ανοίξει την όρεξη σε αντιπάλους σε άλλα μέτωπα, καθώς τα στρατιωτικά τους επιτελεία ίσως διέκριναν κάποιο «παράθυρο ευκαιρίας». Αυτό δυνητικά θα περιέπλεκε επικίνδυνα την κατάσταση, με άμεση αντανάκλαση στο ευρύτερο επίπεδο της διεθνούς ασφάλειας.
Ακόμα κι αν η εκτίμηση είναι ότι στο τέλος θα επέλθει αναπόφευκτα ήττα, ο ίδιος ο πόλεμος του Ιράν προσφέρεται για να τεκμηριώσει το συμπέρασμα, ότι ένα καθεστώς, εάν επιβιώσει στο τέλος μπορεί να βγει ενισχυμένο. Σε κάθε μέτωπο τα δεδομένα είναι διαφορετικά, όπως και οι υπολογισμοί, ενώ δεν μπορεί να αποκλειστεί και το ενδεχόμενο λανθασμένης εκτίμησης κατάστασης (miscalculation), κάτι το οποίο βέβαια κρίνεται εκ του συνολικότερου στρατιωτικού και πολιτικού αποτελέσματος.
Λήψη της απόφασης
Ο τρόπος υπέρ-αισιόδοξης παρουσίασης των δεδομένων στην Ουάσινγκτον από τους Ισραηλινούς, βοήθησε στη διαμόρφωση του σινοκεντρικού αφηγήματος με το οποίο -είτε κάποιος συντάσσεται είτε διαφωνεί- υποστηρίζεται μια ορθολογική διαδικασία λήψης απόφασης (decision-making process), συμβατή με το αμερικανικό εθνικό συμφέρον. Αυτό είναι κρίσιμο στην απόπειρα απόκρουσης του -απλουστευτικού- ισχυρισμού πολλών, ότι «ο Τραμπ έκανε το χατίρι του Νετανιάχου».
Τα ανωτέρω αφορούν το «πυρηνικό σκέλος» της ερμηνείας για ποιον λόγο δεν επήλθε συμφωνία, το οποίο ο υπογράφων το θεωρεί κεντρικό. Όσον αφορά το καθεστώς των Στενών του Ορμούζ την επόμενη ημέρα, είναι ταυτόχρονα και θέμα ουσίας και θέμα πρεστίζ. Ο Τραμπ έφτασε μάλιστα μέχρι του σημείου να απειλήσει με… ανατίναξη μια από τις μετριοπαθείς μοναρχίες του Κόλπου και σύμμαχο των Αμερικανών, αυτή του Ομάν!
Είναι η δεύτερη «χώρα-κλειδοκράτορας» των Στενών από τη νότια πλευρά. Την απείλησε ωμά, επειδή φέρεται να μην ενίσταται στην επιθυμία του Ιράν να επιβάλει τέλη διέλευσης. Προφανώς θα ήταν κερδισμένο το Ομάν! Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν οικονομικά επικερδής, άρα συμβατή και επωφελής με τα δικά του εθνικά συμφέροντα. Ποιος ο λόγος, πέραν της γνωστής ιδιοσυγκρασίας του Τραμπ να απειλήσει δημόσια, ενώ μπορούσε θεωρητικά να το πράξει πίσω από κλειστές πόρτες; Ή απλά, την αποστολή να την αναλάμβανε ο διπλωματικά… ορθός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο;
Χρόνος…
Αυτή η αναφορά μας οδηγεί στην τρίτη-αθέατη αιτία που υπονομεύει την προοπτική συμφωνίας. Κι επειδή ενστάσεις έχουν εκφράσει και οι Ισραηλινοί, παρουσιάζεται η παρανοϊκή τακτική συγκυρία σύμπλευσης των συμφερόντων της Τεχεράνης με την Ιερουσαλήμ!
Γιατί όμως το Ιράν έχει λόγους να μην καίγεται κιόλας για την επίτευξη άμεσης συμφωνίας; Προφανώς αυτό ισχύει υπό την προϋπόθεση ότι το θεοκρατικό καθεστώς δεν απειλείται με κατάρρευση και είναι αρκούντως σταθερό. Αυτό συγκεντρώνει και τις μεγαλύτερες πιθανότητες, πάντα κατά τη γνώμη του υπογράφοντος. Ο λόγος είναι, ότι οι Ιρανοί έχουν αρκετούς λόγους να πιστεύουν ότι ο χρόνος κυλάει σε βάρος των Αμερικανών και υπέρ των δικών τους συμφερόντων. Πιστεύουν δε, ότι προσεχώς θα μπορέσουν να διαπραγματευθούν από ακόμα ευνοϊκότερη θέση.
Οι λόγοι αυτοί έχουν αναλυθεί και αναφερθεί στο DP σε προηγούμενες αναλύσεις. Η παγκόσμια απορρύθμιση που έχει προκύψει συνεπεία του πολέμου, επηρεάζει σημαντικά το εσωτερικό των ΗΠΑ. Ο Αμερικανός πολίτης πληρώνει πανάκριβα -για τα δεδομένα που είχε συνηθίσει- τα καύσιμα, ενώ η χώρα του έχει εξελιχθεί στον κορυφαίο προμηθευτή παγκοσμίως.
Παράλληλα, το κίνημα MAGA (Make America Great Again) του προέδρου Τραμπ είναι βαθύτατα διχασμένο, με την αντίθεση στον πόλεμο να μεγεθύνεται διαρκώς. Αυτό είναι πρωτοφανές για τους Ρεπουμπλικάνους, όπως και η αντίθεση στην υποστήριξη των ΗΠΑ στο Ισραήλ. Πρόκειται για «game changing» εξέλιξη πολλαπλώς…
Από τη στιγμή που το πρόβλημα αυτό μεγαλώνει για τον Τραμπ κάθε μέρα που περνάει, με τις ενδιάμεσες εκλογές που θα κρίνουν τα περιθώρια άσκησης εξουσίας όσο το δυνατόν πιο ελεύθερα (βλ. ανεξέλεγκτα) να βρίσκονται προ των πυλών, με ποια λογική αυτό δεν προκαλεί ικανοποίηση στην Τεχεράνη; Με ποια λογική αυτό το ιρανικό καθεστώς να μην επιθυμεί… να δώσει χρόνο στο φαινόμενο να εξελιχθεί;
Την ίδια στιγμή, ο κόσμος βλέπει ένα Ιράν που δεν ασχολείται καν με το Ισραήλ και περνά την εικόνα ότι διαπραγματεύεται σκληρά, ως ίσος προς ίσον με τις ΗΠΑ. Κι όταν μάλιστα η Ουάσινγκτον επιλέγει να προβεί σε κάποιο στρατιωτικό πλήγμα, η Τεχεράνη προχωρά άμεσα σε ανταπόδοση. Αδιάφορο το ότι η μια πλευρά ρίχνει στην άλλη την ευθύνη.
Κατά συνέπεια, υπάρχει και τρίτος λόγος πέραν του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης και του καθεστώτος των Στενών του Ορμούζ την επαύριον του πολέμου, ο οποίος υπονομεύει αυτή την προοπτική, συνιστώντας επί της ουσίας αντικίνητρο για την Τεχεράνη. Ο παράγων χρόνος που κάποιον ευνοεί και κάποιον ζημιώνει… Πάντα υπό την προϋπόθεση ότι το θεοκρατικό καθεστώς είναι σταθερό.
Ποιος θα περίμενε να οδηγηθεί σε τέτοιο αδιέξοδο, σχεδόν, η Ουάσινγκτον; Ρητορικό είναι το ερώτημα. Πολλοί είχαν προειδοποιήσει.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου