Νέο κύμα τουρκικής ρητορικής για Κω, Χίο, Μυτιλήνη και Σαμοθράκη
Το CNN Türk μετρά αποστάσεις από τις μικρασιατικές ακτές και επαναφέρει τη στρατηγική σημασία των νησιών
Τα ελληνικά νησιά του Αιγαίου επιστρέφουν με ένταση στο επίκεντρο του τουρκικού δημόσιου διαλόγου, με τηλεοπτικά δίκτυα και αναλυτές να επιχειρούν ξανά να αναδείξουν τη γεωγραφική τους εγγύτητα με τις τουρκικές ακτές και να τη συνδέσουν με τη στρατιωτική ισορροπία Ελλάδας–Τουρκίας.Σε εκπομπή του CNN Türk, παρουσιάστηκαν χάρτες του Αιγαίου και αναλύθηκαν μία προς μία οι αποστάσεις ελληνικών νησιών από την τουρκική ακτογραμμή.
Η συζήτηση δεν είχε απλώς γεωγραφικό χαρακτήρα.
Αντίθετα, η εγγύτητα των νησιών παρουσιάστηκε ως παράγοντας ιδιαίτερης στρατηγικής και στρατιωτικής σημασίας για την Τουρκία, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επαναφέρει δημόσια τις τουρκικές αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης.
«Μόλις δύο χιλιόμετρα – Είναι ακριβώς απέναντι»
Ο απόστρατος υποστράτηγος Μεχμέτ Οκάν, έχοντας μπροστά του χάρτη του Αιγαίου, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην απόσταση των ελληνικών νησιών από την Τουρκία.
«Είναι μόλις δύο χιλιόμετρα. Είναι ακριβώς απέναντι», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Και συνέχισε:
«Είναι τόσο κοντά που βλέπεις τα φώτα, βλέπεις ακόμη και τα αυτοκίνητα που κινούνται εκεί».
Η εμμονή στη φυσική εγγύτητα δεν είναι τυχαία.
Στην τουρκική στρατηγική συζήτηση, η γεωγραφία χρησιμοποιείται διαχρονικά ως βασικό πολιτικό επιχείρημα για το Αιγαίο.
Η Άγκυρα επιχειρεί να παρουσιάσει τα ελληνικά νησιά όχι μόνο ως ελληνικό έδαφος κοντά στην τουρκική ακτή, αλλά ως παράγοντα που επηρεάζει άμεσα την τουρκική αμυντική και επιχειρησιακή ασφάλεια.
Κως, Χίος και Μυτιλήνη στον τουρκικό χάρτη
Ο Τούρκος απόστρατος αξιωματικός πέρασε στη συνέχεια σε συγκεκριμένα νησιά.
Για την Κω σημείωσε ότι βρίσκεται «ακριβώς απέναντι» από την τουρκική ακτή.
Για τη Χίο αναφέρθηκε στο Στενό της Χίου και στην περιοχή του Καραμπουρνού.
Για τη Μυτιλήνη επεσήμανε την εγγύτητά της με το Αϊβαλί.
Με τον τρόπο αυτό, η τηλεοπτική συζήτηση δημιούργησε μια ολόκληρη αλυσίδα ελληνικών νησιών κατά μήκος της τουρκικής δυτικής ακτογραμμής, υπογραμμίζοντας τη σημασία τους μέσα από καθαρά στρατηγικό πρίσμα.
Το μήνυμα ήταν εμφανές:
η Τουρκία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει το Ανατολικό Αιγαίο ως έναν ενιαίο χώρο στρατιωτικού ενδιαφέροντος.
Στο στόχαστρο και η Σαμοθράκη – Αναφορά στην Αλεξανδρούπολη
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον είχε η αναφορά στη Σαμοθράκη και την Αλεξανδρούπολη.
Ο Μεχμέτ Οκάν υποστήριξε ότι από την περιοχή του Αίνου μπορούν να φανούν τα φώτα της Σαμοθράκης.
Πρόσθεσε μάλιστα ότι από την τουρκική πλευρά μπορεί κανείς να παρακολουθεί σχετικά εύκολα ακόμη και αεροπορική δραστηριότητα στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά πρόσθετη σημασία, καθώς η Αλεξανδρούπολη έχει τα τελευταία χρόνια αποκτήσει ιδιαίτερη στρατηγική βαρύτητα για την Ελλάδα και τους δυτικούς συμμάχους της.
Η Τουρκία παρακολουθεί με αυξημένο ενδιαφέρον τη στρατιωτική σημασία της περιοχής, ιδιαίτερα λόγω της γεωγραφικής της θέσης στη Θράκη και της δυνατότητάς της να λειτουργεί ως κόμβος μεταφοράς στρατιωτικών δυνάμεων.
Από τη γεωγραφία στη στρατιωτικοποίηση
Η συζήτηση στο CNN Türk δεν πραγματοποιείται σε πολιτικό κενό.
Έρχεται αμέσως μετά τη νέα παρέμβαση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος επανέφερε τις τουρκικές απαιτήσεις περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών.
Ο Τούρκος πρόεδρος ζήτησε από την Αθήνα να «εγκαταλείψει τη στρατιωτικοποίηση των νησιών που έχουν αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς», επαναφέροντας μία από τις βασικότερες εστίες ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.
Η σύνδεση των δύο γεγονότων είναι προφανής.
Από τη μία πλευρά, η πολιτική ηγεσία της Τουρκίας επαναφέρει το ζήτημα του στρατιωτικού καθεστώτος των νησιών.
Από την άλλη, τουρκικά τηλεοπτικά πάνελ βγάζουν χάρτες, μετρούν αποστάσεις και περιγράφουν τη στρατηγική σημασία της γεωγραφικής τους θέσης.
Η τουρκική επιχειρηματολογία έχει έναν σταθερό πυρήνα
Η Άγκυρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να στηρίξει την αμφισβήτησή της σε ένα βασικό αφήγημα:
ότι η παρουσία ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων σε νησιά κοντά στις μικρασιατικές ακτές δημιουργεί πρόβλημα ασφαλείας για την Τουρκία.
Η Αθήνα απορρίπτει αυτή την επιχειρηματολογία.
Η ελληνική θέση είναι ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης για όλα τα νησιά, καθώς διαφορετικές διεθνείς συνθήκες διέπουν διαφορετικές περιοχές του Αιγαίου.
Παράλληλα, η Ελλάδα επικαλείται το δικαίωμα αυτοάμυνας, επισημαίνοντας την ύπαρξη ισχυρών τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στις απέναντι ακτές και τη διαχρονική απειλή χρήσης βίας.
Το Ισραήλ μπαίνει ξανά στο κάδρο
Η συζήτηση δεν έμεινε μόνο στα ελληνικά νησιά.
Ο αρθρογράφος της Hürriyet Αμπντουλκαντίρ Σελβί συνέδεσε ευθέως το Αιγαίο με τη στρατηγική συνεργασία Ελλάδας–Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η σημερινή ελληνική αμυντική πολιτική δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό σχεδιασμό.
Υποστήριξε ότι το Ισραήλ επιχειρεί, κατά την άποψή του, «να περικυκλώσει την Τουρκία» μέσα από συνεργασίες με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η συγκεκριμένη επιχειρηματολογία εμφανίζεται όλο και συχνότερα στον τουρκικό δημόσιο διάλογο.
Και αυτό δεν είναι τυχαίο.
Γιατί η Άγκυρα συνδέει πλέον Αιγαίο και Ισραήλ
Η αμυντική σχέση Ελλάδας–Ισραήλ έχει αποκτήσει πλέον ευρύτερη σημασία για την Τουρκία.
Η Άγκυρα δεν βλέπει μόνο τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Βλέπει ένα διευρυνόμενο πλέγμα σχέσεων Αθήνας με το Ισραήλ, την Κύπρο και άλλους περιφερειακούς παίκτες.
Για τον λόγο αυτό, όλο και περισσότεροι Τούρκοι αναλυτές επιχειρούν να εντάξουν:
το Αιγαίο, την Ανατολική Μεσόγειο, την ελληνική αεράμυνα και τη συνεργασία με το Ισραήλ σε ένα κοινό γεωπολιτικό αφήγημα.
Στην τουρκική ανάγνωση, πρόκειται για «περικύκλωση».
Στην ελληνική οπτική, πρόκειται για ενίσχυση της αποτροπής και δημιουργία στρατηγικών συνεργασιών.
Η πραγματική σημασία των χαρτών του CNN Türk
Η εικόνα Τούρκων αναλυτών να μετρούν αποστάσεις ελληνικών νησιών από τις μικρασιατικές ακτές δεν πρέπει να ιδωθεί ως απλή τηλεοπτική υπερβολή.
Αναδεικνύει ένα πολύ βαθύτερο στοιχείο της τουρκικής στρατηγικής σκέψης.
Η Άγκυρα αντιμετωπίζει τη γεωγραφία του Αιγαίου ως καθοριστικό παράγοντα της στρατιωτικής ισορροπίας.
Κως, Χίος, Μυτιλήνη, Σαμοθράκη και Καστελόριζο μπορεί να απέχουν ελάχιστα από την Τουρκία.
Η γεωγραφική εγγύτητα, όμως, δεν παράγει από μόνη της κυριαρχικά δικαιώματα.
Και αυτή είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στη γεωγραφική πραγματικότητα και στη νομική κυριαρχία.
Η γεωγραφία δεν αλλάζει την κυριαρχία
Η Τουρκία χρησιμοποιεί συστηματικά το επιχείρημα ότι ορισμένα ελληνικά νησιά βρίσκονται «μια ανάσα» από τις ακτές της.
Όμως η απόσταση ενός νησιού από ένα άλλο κράτος δεν μεταβάλλει το καθεστώς κυριαρχίας του.
Το ότι η Μυτιλήνη βρίσκεται απέναντι από το Αϊβαλί ή ότι η Κως βρίσκεται απέναντι από τα τουρκικά παράλια αποτελεί γεωγραφικό δεδομένο.
Δεν αποτελεί νομικό επιχείρημα για αλλαγή συνόρων ή κυριαρχίας.
Ακριβώς γι’ αυτό η συστηματική προβολή των αποστάσεων αποκτά πρωτίστως πολιτικό και ψυχολογικό χαρακτήρα.
Το Αιγαίο ξανά στο κέντρο της τουρκικής δημόσιας συζήτησης
Το σημαντικότερο συμπέρασμα από την τελευταία τηλεοπτική συζήτηση είναι ότι το Αιγαίο επανέρχεται δυναμικά στο κέντρο της τουρκικής επικαιρότητας.
Οι δηλώσεις Ερντογάν για τη στρατιωτικοποίηση των νησιών λειτουργούν ως πολιτική αφετηρία.
Τα τηλεοπτικά πάνελ προσθέτουν τους χάρτες.
Οι στρατιωτικοί αναλυτές προσθέτουν τις αποστάσεις.
Και οι φιλοκυβερνητικοί σχολιαστές προσθέτουν πλέον και το Ισραήλ.
Έτσι δημιουργείται ένα ενιαίο αφήγημα στο οποίο η ελληνική παρουσία στο Αιγαίο, η ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεων και οι συμμαχίες της Αθήνας παρουσιάζονται ως μέρος ενός προβλήματος ασφαλείας για την Τουρκία.
Πίσω από τη ρητορική βρίσκεται η αλλαγή των ισορροπιών
Υπάρχει, όμως, και μία ακόμη ανάγνωση.
Η αυξανόμενη ένταση της συζήτησης για τα ελληνικά νησιά συμπίπτει με μία περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα ενισχύει σημαντικά την αποτρεπτική της ικανότητα και διευρύνει τις στρατηγικές της συνεργασίες.
Η τουρκική πλευρά γνωρίζει ότι η στρατιωτική εξίσωση δεν είναι στατική.
Νέα συστήματα αεράμυνας, αναβαθμισμένα μαχητικά, νέες φρεγάτες και βαθύτερη συνεργασία με το Ισραήλ μεταβάλλουν το περιβάλλον ασφαλείας.
Και όσο η Ελλάδα ενισχύεται, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν για την Άγκυρα τα νησιά που βρίσκονται κοντά στην τουρκική ακτογραμμή.
Αυτό ίσως εξηγεί γιατί οι Τούρκοι βγάζουν ξανά τους χάρτες.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου