Ο ρόλος του Πακιστάν ως ειρηνοποιού στον πόλεμο του Ιράν —μια σύγκρουση που υπονόμευσε την ασφάλεια των χωρών του Κόλπου και προκάλεσε σοβαρούς τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία μέσω των ενεργειακών σοκ— έχει αναβαθμίσει κατακόρυφα το διπλωματικό του προφίλ. Παράλληλα, έχει αποσπάσει τα υψηλά εύσημα της αμερικανικής ηγεσίας, φέρνοντας τη χώρα στο προσκήνιο της διεθνούς διπλωματίας.
Αν και ο πόλεμος έχει δοκιμάσει σκληρά την οικονομία του Ισλαμαμπάντ, η αποφασιστικότητά του να μεσολαβήσει για τον τερματισμό της σύγκρουσης πηγάζει από μια βαθιά ανάγκη: να αποφευχθεί η διάχυση της κρίσης (spillover) εντός των συνόρων του, διατηρώντας ταυτόχρονα ζεστές τις σχέσεις του με τις ΗΠΑ.
Το γεωπολιτικό ρίσκο και τα αμερικανικά εύσημα
Το Πακιστάν μοιράζεται σύνορα 900 χιλιομέτρων με το Ιράν και φιλοξενεί τον δεύτερο μεγαλύτερο σιιτικό πληθυσμό παγκοσμίως. Οι ισορροπίες είναι εξαιρετικά λεπτές. Τον περασμένο Μάρτιο, μετά τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ξέσπασαν αιματηρές διαδηλώσεις στο Καράτσι και το Ισλαμαμπάντ, που στοίχισαν τη ζωή σε περισσότερους από 20 ανθρώπους.
Όπως εξηγεί ο Michael Kugelman, ανώτερος συνεργάτης για τη Νότια Ασία στο Atlantic Council, το Πακιστάν ήταν ίσως η πιο ευάλωτη χώρα εκτός Μέσης Ανατολής. Πέρα από τους οικονομικούς δεσμούς με τον Κόλπο, διατηρεί ένα σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας με τη Σαουδική Αραβία — ένα χαρτί που σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελε να αναγκαστεί να παίξει, ρισκάροντας να συρθεί σε έναν γενικευμένο πόλεμο.
Αυτή η μεσολαβητική προσπάθεια, ωστόσο, αναγνωρίστηκε δημόσια. Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, JD Vance, πίστωσε προσωπικά την πρόοδο των συνομιλιών στον Πακιστανό Πρωθυπουργό Shehbaz Sharif και στον Στρατάρχη Asim Munir, αρχηγό των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας, εξαίροντας την «πολιτική δεινότητα» του Munir. Ακόμα και ο Donald Trump, σε πρόσφατη συνέντευξή του στο Axios, χαρακτήρισε τον Πακιστανό Στρατάρχη «σπουδαίο άνθρωπο».
Η σκληρή εγχώρια πραγματικότητα
Πίσω από τη λάμψη των διεθνών επαίνων, όμως, κρύβεται μια ζοφερή πραγματικότητα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το Ισλαμαμπάντ θα επιδιώξει να εξαργυρώσει τον ρόλο του με οικονομικά ανταλλάγματα από την Ουάσιγκτον και τον Κόλπο, όμως αυτά είναι πιθανό να έρθουν με τη μορφή ευνοϊκών δανείων ή αμυντικής βοήθειας, και όχι ως επενδύσεις.
«Το νούμερο ένα πρόβλημα του Πακιστάν είναι ότι η οικονομία βρίσκεται σε τρομερή κατάσταση», τονίζει ο Pramit Pal Chaudhuri της Eurasia Group. Η χώρα βρίσκεται ήδη στο 24ο δάνειό της από το ΔΝΤ και δεν θεωρείται ελκυστικός επενδυτικός προορισμός.
Η ακτινογραφία της πακιστανικής οικονομίας αποκαλύπτει βαθιές δομικές παθογένειες. Την προηγούμενη δεκαετία, οι πληρωμές τόκων απορροφούσαν πάνω από το 40% των ετήσιων εσόδων της χώρας. Για το οικονομικό έτος που λήγει τον Ιούνιο του 2027, η Fitch Ratings προβλέπει ότι ο λόγος τόκων προς έσοδα θα αγγίξει το 39,1% (όταν ο διάμεσος όρος των αναδυόμενων οικονομιών είναι μόλις 12,1%).
Κολοσσοί όπως οι Procter & Gamble, Shell, Caltex και Eli Lilly είχαν ήδη εγκαταλείψει τη χώρα πριν καν ξεσπάσει ο πόλεμος, εξαιτίας της στάσιμης αγοραστικής δύναμης των πολιτών.
Το Πακιστάν εισάγει το 85% των καυσίμων του από τη Μέση Ανατολή. Το ράλι των τιμών ανάγκασε την κυβέρνηση να επιβάλει σκληρά μέτρα λιτότητας (τα οποία ήρθησαν μόλις πρόσφατα λόγω της προόδου στην ειρηνευτική συμφωνία), ενώ ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 11,7% τον Μάιο, πλήττοντας ανεπανόρθωτα τα νοικοκυριά.
Το «αφορολόγητο» κατεστημένο
Το μεγαλύτερο αγκάθι για τις μεταρρυθμίσεις που ζητά επίμονα το ΔΝΤ εντοπίζεται στο εσωτερικό της χώρας. Ο στρατός του Πακιστάν ελέγχει το ένα πέμπτο (20%) της οικονομικής δραστηριότητας —παράγοντας από δημητριακά μέχρι τσιμέντο— χωρίς ωστόσο αυτή η παραγωγή να συνεισφέρει στα φορολογικά έσοδα. Την ίδια ώρα, η ισχυρή τάξη των μεγάλων γαιοκτημόνων παραμένει επίσης στο απυρόβλητο, χωρίς να πληρώνει φόρο εισοδήματος.
Στο πολιτικό σκηνικό, ο Πρωθυπουργός Sharif (που εκπροσωπεί τους γαιοκτήμονες) διατηρείται στην εξουσία χάρη στη στήριξη του Στρατάρχη Munir. Αυτό το ιδιότυπο status quo εμποδίζει οποιαδήποτε ουσιαστική διεύρυνση της φορολογικής βάσης.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου