Ελλάδα–Κύπρος–Ισραήλ: Ο νέος αμυντικός άξονας που αλλάζει την Ανατολική Μεσόγειο
Μια νέα αμυντική πραγματικότητα διαμορφώνεται με ταχύτητα στην Ανατολική Μεσόγειο, με την Κύπρο να μετατρέπεται σταδιακά από γεωγραφικά απομονωμένο κρίκο σε κομβικό επιχειρησιακό κόμβο του ελληνικού αμυντικού σχεδιασμού.
Η παρατεταμένη παρουσία ελληνικών F-16 στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου» στην Πάφο, η ανάπτυξη του ισραηλινού συστήματος Barak MX από την Κυπριακή Δημοκρατία, η δημιουργία του νέου ελληνικού αντιαεροπορικού και αντιβαλλιστικού «Θόλου» και η συνεχής εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ δημιουργούν για πρώτη φορά τις προϋποθέσεις για έναν πολύ ευρύτερο χώρο κοινής επιτήρησης και αμυντικού συντονισμού.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το γεωγραφικό τόξο Αιγαίο – Κρήτη – Καστελλόριζο – Κύπρος – Ισραήλ αρχίζει να αντιμετωπίζεται όχι ως μια σειρά απομονωμένων σημείων, αλλά ως ένας ενιαίος στρατηγικός χώρος.
Και αυτή η αλλαγή είναι πιθανό να επηρεάσει συνολικά την ισορροπία ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Κύπρος επιστρέφει στο κέντρο του ελληνικού σχεδιασμού
Για δεκαετίες, η μεγάλη γεωγραφική απόσταση ανάμεσα στην ηπειρωτική Ελλάδα και την Κύπρο αποτελούσε ένα από τα σημαντικότερα επιχειρησιακά προβλήματα για τον ελληνικό αμυντικό σχεδιασμό.
Σήμερα, όμως, η τεχνολογία αλλάζει αυτή την πραγματικότητα.
Ραντάρ μεγάλης εμβέλειας, ασφαλείς ζεύξεις δεδομένων, σύγχρονα μαχητικά, πολεμικά πλοία και αντιαεροπορικά συστήματα μπορούν να δημιουργήσουν ένα κοινό επιχειρησιακό περιβάλλον σε αποστάσεις εκατοντάδων χιλιομέτρων.
Αυτό ακριβώς κάνει την Κύπρο ακόμη πιο σημαντική.
Η Λευκωσία δεν διαθέτει πλέον απλώς τοπικές δυνατότητες αεράμυνας. Με την απόκτηση του Barak MX και τη στενή συνεργασία με την Αθήνα, μπορεί σταδιακά να ενταχθεί σε ένα πολύ μεγαλύτερο δίκτυο αισθητήρων, επιτήρησης και ανταλλαγής δεδομένων.
Με απλά λόγια, η Κύπρος αποκτά τη δυνατότητα να αποτελεί τα «μάτια» και έναν από τους κρίσιμους κόμβους του ελληνικού αμυντικού συστήματος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Τα ελληνικά F-16 στην Πάφο αλλάζουν τις αποστάσεις
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία ελληνικών μαχητικών στην αεροπορική βάση «Ανδρέας Παπανδρέου».
Η ανάπτυξη των F-16 ξεκίνησε στο πλαίσιο των αυξημένων μέτρων ασφαλείας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή, όμως η παραμονή τους για μεγάλο χρονικό διάστημα δημιουργεί πλέον διαφορετικά επιχειρησιακά δεδομένα.
Δεν έχει ανακοινωθεί μόνιμη εγκατάσταση ελληνικής Μοίρας στην Κύπρο.
Όμως αυτό δεν είναι το βασικό.
Το σημαντικό είναι ότι η Πολεμική Αεροπορία αποκτά στην πράξη τη δυνατότητα παρατεταμένης ανάπτυξης, υποστήριξης και επιχειρησιακής δράσης από κυπριακό έδαφος.
Ιπτάμενοι, τεχνικοί και επιτελείς εξοικειώνονται με το κυπριακό επιχειρησιακό περιβάλλον, δοκιμάζονται διαδικασίες ανεφοδιασμού και συντήρησης και δημιουργούνται μηχανισμοί συνεργασίας με την Εθνική Φρουρά.
Σε περίπτωση κρίσης, η αξία αυτής της δυνατότητας είναι τεράστια.
Τα ελληνικά μαχητικά δεν χρειάζεται να επιχειρούν αποκλειστικά από την Κρήτη ή την ηπειρωτική Ελλάδα.
Η Πάφος μειώνει δραστικά τον χρόνο προσέγγισης στην Ανατολική Μεσόγειο, αυξάνει τον διαθέσιμο χρόνο παραμονής στην περιοχή επιχειρήσεων και επιτρέπει ταχύτερη αντίδραση.
Barak MX: ο κοινός κρίκος Ελλάδας και Κύπρου
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία αποκτά το γεγονός ότι Ελλάδα και Κύπρος επενδύουν στο ίδιο σύστημα αεράμυνας.
Το Barak MX αποτελεί πλέον έναν κρίσιμο κοινό παρονομαστή.
Η Κυπριακή Δημοκρατία ενισχύει την αεράμυνά της με το συγκεκριμένο ισραηλινό σύστημα, ενώ η Ελλάδα το εντάσσει στον νέο πολυστρωματικό «Θόλο», μαζί με άλλα προηγμένα συστήματα.
Το πραγματικό πλεονέκτημα, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στον πύραυλο.
Βρίσκεται στη δικτύωση.
Στον σύγχρονο πόλεμο, το κράτος που βλέπει πρώτο, μοιράζεται ταχύτερα την πληροφορία και συνδέει αποτελεσματικότερα τους αισθητήρες με τα όπλα αποκτά κρίσιμο πλεονέκτημα.
Ένα ίχνος που εντοπίζεται από κυπριακό αισθητήρα μπορεί, εφόσον υπάρχουν οι κατάλληλες διασυνδέσεις, να περάσει σε ελληνικό κέντρο διοίκησης.
Αντίστροφα, πληροφορίες από ελληνικά ραντάρ, F-16, FDI ή άλλες πλατφόρμες μπορούν να ενισχύσουν την εικόνα της κυπριακής αεράμυνας.
Αυτό είναι το σημείο που μπορεί να μετατρέψει το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο σε ένα ενιαίο δικτυοκεντρικό περιβάλλον μάχης.
Το Καστελλόριζο γίνεται στρατηγικός κρίκος
Μέσα σε αυτή τη νέα γεωγραφία, το Καστελλόριζο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική σημασία.
Το σύμπλεγμα της Μεγίστης βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και την Κύπρο.
Παράλληλα, αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία στα οποία η Τουρκία επικεντρώνει σταθερά τις διεκδικήσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες.
Η Άγκυρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να περιορίσει την επήρεια του Καστελλόριζου στην οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας.
Όμως το νησί έχει πλέον και μια δεύτερη διάσταση.
Δεν αποτελεί μόνο γεωγραφικό ή νομικό σημείο αναφοράς. Βρίσκεται πάνω στον άξονα που ενώνει επιχειρησιακά την Ελλάδα με την Κύπρο.
Στην εποχή των δικτύων, των UAV, των μαχητικών 4,5 και 5ης γενιάς και των πυραύλων μεγάλης εμβέλειας, η γεωγραφία εξακολουθεί να μετρά, αλλά με διαφορετικό τρόπο.
Το «κενό» Ελλάδας–Κύπρου μπορεί να μικρύνει δραστικά μέσω της τεχνολογίας.
Οι FDI προσθέτουν ακόμη ένα κομμάτι στον «Θόλο»
Καθοριστικό ρόλο μπορούν να έχουν και οι νέες ελληνικές φρεγάτες FDI HN.
Με το προηγμένο ραντάρ Sea Fire και τους πυραύλους Aster 30, οι ελληνικές Belharra δεν είναι απλώς πολεμικά πλοία.
Αποτελούν κινητούς κόμβους αεράμυνας, αισθητήρων και διοίκησης.
Η παρουσία μιας FDI στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να προσθέσει ένα ακόμη ισχυρό στρώμα στο πλέγμα επιτήρησης.
Σε συνδυασμό με τα F-16 στην Κύπρο, το Barak MX, τα χερσαία ελληνικά ραντάρ και τον νέο «Θόλο», μπορεί να δημιουργηθεί μια διαδοχική αλυσίδα αισθητήρων και συστημάτων αεράμυνας από το Αιγαίο έως την Κύπρο.
Η Κύπρος γίνεται η γέφυρα προς το Ισραήλ
Η τρίτη πλευρά της εξίσωσης είναι το Ισραήλ.
Η Κύπρος βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στην Ελλάδα και το Ισραήλ και αποτελεί τον φυσικό γεωγραφικό σύνδεσμο των δύο κρατών.
Τα τελευταία χρόνια, η τριμερής σχέση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ έχει αποκτήσει έντονο στρατιωτικό χαρακτήρα.
Κοινές ασκήσεις, συνεκπαιδεύσεις, ανταλλαγή τεχνογνωσίας και μεγάλα εξοπλιστικά προγράμματα δημιουργούν ένα πλαίσιο συνεργασίας που πριν από δύο δεκαετίες θα έμοιαζε εξαιρετικά δύσκολο.
Η Ελλάδα αποκτά ή χρησιμοποιεί ισραηλινά συστήματα όπως Barak MX, SPIKE NLOS και PULS, ενώ η Κύπρος κινείται στην ίδια τεχνολογική κατεύθυνση.
Το αποτέλεσμα είναι η δημιουργία ενός χώρου στον οποίο τρεις στενά συνεργαζόμενες χώρες χρησιμοποιούν κοινές ή συμβατές τεχνολογίες.
Δεν υπάρχει σήμερα ενιαίο σύστημα αεράμυνας Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ.
Υπάρχουν όμως οι τεχνικές και επιχειρησιακές προϋποθέσεις για στενότερη συνεργασία σε περίπτωση κρίσης.
Γιατί ανησυχεί η Άγκυρα
Αυτή ακριβώς η εξέλιξη παρακολουθείται με καχυποψία από την Τουρκία.
Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι η στρατιωτική συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ περιορίζει σταδιακά την ελευθερία κινήσεων που θεωρούσε ότι διέθετε στην Ανατολική Μεσόγειο.
Δεν πρόκειται μόνο για αριθμούς αεροσκαφών ή πυραύλων.
Πρόκειται για την ποιότητα της πληροφορίας και τη δυνατότητα ταχείας αντίδρασης.
Ένα δίκτυο που συνδέει μαχητικά, ραντάρ, πλοία και αντιαεροπορικά συστήματα μπορεί να καταστήσει πολύ δυσκολότερη οποιαδήποτε αιφνιδιαστική στρατιωτική ενέργεια.
Ο Ενιαίος Αμυντικός Χώρος επιστρέφει με νέα μορφή
Η μεγάλη εικόνα θυμίζει αναπόφευκτα τον παλαιότερο Ενιαίο Αμυντικό Χώρο Ελλάδας–Κύπρου.
Μόνο που αυτή τη φορά η φιλοσοφία επιστρέφει με τεχνολογίες του 21ου αιώνα.
Δεν έχει πλέον σημασία μόνο αν ελληνικά μαχητικά μπορούν να φτάσουν στην Κύπρο.
Σημασία έχει εάν Αθήνα και Λευκωσία μπορούν να βλέπουν την ίδια εικόνα μάχης, να αναγνωρίζουν τις ίδιες απειλές και να συντονίζουν σε πραγματικό χρόνο τα διαθέσιμα μέσα τους.
Εάν αυτό επιτευχθεί, η Κύπρος παύει να αποτελεί το «μακρινό άκρο» του ελληνικού αμυντικού χώρου.
Μετατρέπεται σε προκεχωρημένο στρατηγικό κόμβο στην καρδιά της Ανατολικής Μεσογείου.
Και μαζί με το Καστελλόριζο, τις ελληνικές FDI, τα F-16, το Barak MX και τον νέο αμυντικό «Θόλο», δημιουργείται μια εντελώς διαφορετική γεωστρατηγική εικόνα.
Από το Αιγαίο και το Καστελλόριζο έως την Κύπρο και από εκεί έως το Ισραήλ, σχηματίζεται σταδιακά ένας συνεχής χώρος επιτήρησης, αποτροπής και στρατιωτικής συνεργασίας.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα της νέας εποχής στην Ανατολική Μεσόγειο.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου