Θοδωρής Καλούδης
Η συζήτηση για την επιστροφή των ελληνικών Patriot από τη Σαουδική Αραβία άρχισε ως πολιτική αντίδραση στη συμφωνία του Ριάντ με την Τουρκία και το Πακιστάν. Η δραματική μείωση των δυτικών αποθεμάτων αναχαιτιστικών αλλάζει πλέον τα δεδομένα. Το θέμα ξεπερνάει πλέον τη διπλωματική απάντηση στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας. Το ΚΥΣΕΑ καλείται να κρίνει πού υπηρετεί καλύτερα την ελληνική ασφάλεια ένα από τα μόλις έξι συστήματα Patriot που διαθέτει η χώρα.
Η προειδοποίηση ήρθε από την Ευρώπη, αφορά όμως άμεσα και την Αθήνα. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Associated Press ότι τα αποθέματα πυραύλων Patriot των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν πέσει «πέρα από το κρίσιμο σημείο». Ο πόλεμος με το Ιράν, η άμυνα των κρατών του Κόλπου και οι ανάγκες της Ουκρανίας απορρόφησαν μέσα σε λίγους μήνες πυρομαχικά που χρειάζονται χρόνια για να αντικατασταθούν.
Η εκτίμηση του Μαρκ Κάνσιαν, απόστρατου συνταγματάρχη και συμβούλου του CSIS, είναι ενδεικτική: σχεδόν 1.500 αναχαιτιστικοί Patriot, περίπου το 65% των αμερικανικών αποθεμάτων, χρησιμοποιήθηκαν στη σύγκρουση με το Ιράν. Η ετήσια παραγωγή κινείται κοντά στους 600 πυραύλους, ενώ ο στόχος των 2.000 δεν αναμένεται να επιτευχθεί πριν από το 2030. Το ΝΑΤΟ και το Πεντάγωνο αμφισβητούν δημοσίως ότι υπάρχει πρόβλημα επιχειρησιακής ετοιμότητας. Οι χρόνοι της αμυντικής βιομηχανίας, πάντως, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια εφησυχασμού.
Από διπλωματική αποστολή σε πολεμική υπηρεσία
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική πυροβολαρχία που βρίσκεται από το 2021 στη Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας απέκτησε διαφορετική βαρύτητα. Η αποστολή σχεδιάστηκε για την προστασία ενεργειακών εγκαταστάσεων και ως έμπρακτη επένδυση στη στρατηγική σχέση Αθήνας – Ριάντ. Για χρόνια είχε κυρίως διπλωματική αξία.
Από τον περασμένο Μάρτιο, όμως, εκτελεί πραγματική πολεμική αποστολή. Στις 19 Μαρτίου αναχαίτισε δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Στις 27 Αυγούστου ενεργοποιήθηκε ξανά εναντίον drones. Το ελληνικό προσωπικό έχει πλέον αποκτήσει εμπειρία που δύσκολα εξασφαλίζεται με ασκήσεις.
Η άλλη πλευρά του λογαριασμού είναι εξίσου σοβαρή. Η Ελλάδα διαθέτει έξι πυροβολαρχίες Patriot. Η μία βρίσκεται περίπου 2.500 χιλιόμετρα μακριά, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη ανακαλύπτει ότι έχει εκτοξευτές χωρίς επαρκή αριθμό πυραύλων και η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει φορτισμένη.
Χρειάζεται εδώ μια διάκριση. Η επιστροφή της πυροβολαρχίας δεν λύνει αυτομάτως το πρόβλημα των αποθεμάτων. Άλλο το σύστημα -ραντάρ, κέντρο ελέγχου και εκτοξευτές- και άλλο οι διαθέσιμοι αναχαιτιστικοί πύραυλοι. Χωρίς σαφή εικόνα για τα πυρομαχικά που συνοδεύουν την ελληνική μονάδα και για το ποιος αναλαμβάνει την αναπλήρωσή τους, η συζήτηση παραμένει μισή.
Η συζήτηση για την επιστροφή των ελληνικών Patriot από τη Σαουδική Αραβία άρχισε ως πολιτική αντίδραση στη συμφωνία του Ριάντ με την Τουρκία και το Πακιστάν. Η δραματική μείωση των δυτικών αποθεμάτων αναχαιτιστικών αλλάζει πλέον τα δεδομένα. Το θέμα ξεπερνάει πλέον τη διπλωματική απάντηση στη Συμφωνία Κοινής Άμυνας της Μέκκας. Το ΚΥΣΕΑ καλείται να κρίνει πού υπηρετεί καλύτερα την ελληνική ασφάλεια ένα από τα μόλις έξι συστήματα Patriot που διαθέτει η χώρα.
Η προειδοποίηση ήρθε από την Ευρώπη, αφορά όμως άμεσα και την Αθήνα. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Associated Press ότι τα αποθέματα πυραύλων Patriot των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν πέσει «πέρα από το κρίσιμο σημείο». Ο πόλεμος με το Ιράν, η άμυνα των κρατών του Κόλπου και οι ανάγκες της Ουκρανίας απορρόφησαν μέσα σε λίγους μήνες πυρομαχικά που χρειάζονται χρόνια για να αντικατασταθούν.
Η εκτίμηση του Μαρκ Κάνσιαν, απόστρατου συνταγματάρχη και συμβούλου του CSIS, είναι ενδεικτική: σχεδόν 1.500 αναχαιτιστικοί Patriot, περίπου το 65% των αμερικανικών αποθεμάτων, χρησιμοποιήθηκαν στη σύγκρουση με το Ιράν. Η ετήσια παραγωγή κινείται κοντά στους 600 πυραύλους, ενώ ο στόχος των 2.000 δεν αναμένεται να επιτευχθεί πριν από το 2030. Το ΝΑΤΟ και το Πεντάγωνο αμφισβητούν δημοσίως ότι υπάρχει πρόβλημα επιχειρησιακής ετοιμότητας. Οι χρόνοι της αμυντικής βιομηχανίας, πάντως, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια εφησυχασμού.
Από διπλωματική αποστολή σε πολεμική υπηρεσία
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ελληνική πυροβολαρχία που βρίσκεται από το 2021 στη Γιανμπού της Σαουδικής Αραβίας απέκτησε διαφορετική βαρύτητα. Η αποστολή σχεδιάστηκε για την προστασία ενεργειακών εγκαταστάσεων και ως έμπρακτη επένδυση στη στρατηγική σχέση Αθήνας – Ριάντ. Για χρόνια είχε κυρίως διπλωματική αξία.
Από τον περασμένο Μάρτιο, όμως, εκτελεί πραγματική πολεμική αποστολή. Στις 19 Μαρτίου αναχαίτισε δύο ιρανικούς βαλλιστικούς πυραύλους που κατευθύνονταν προς πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Στις 27 Αυγούστου ενεργοποιήθηκε ξανά εναντίον drones. Το ελληνικό προσωπικό έχει πλέον αποκτήσει εμπειρία που δύσκολα εξασφαλίζεται με ασκήσεις.
Η άλλη πλευρά του λογαριασμού είναι εξίσου σοβαρή. Η Ελλάδα διαθέτει έξι πυροβολαρχίες Patriot. Η μία βρίσκεται περίπου 2.500 χιλιόμετρα μακριά, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη ανακαλύπτει ότι έχει εκτοξευτές χωρίς επαρκή αριθμό πυραύλων και η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει φορτισμένη.
Χρειάζεται εδώ μια διάκριση. Η επιστροφή της πυροβολαρχίας δεν λύνει αυτομάτως το πρόβλημα των αποθεμάτων. Άλλο το σύστημα -ραντάρ, κέντρο ελέγχου και εκτοξευτές- και άλλο οι διαθέσιμοι αναχαιτιστικοί πύραυλοι. Χωρίς σαφή εικόνα για τα πυρομαχικά που συνοδεύουν την ελληνική μονάδα και για το ποιος αναλαμβάνει την αναπλήρωσή τους, η συζήτηση παραμένει μισή.
Η συμφωνία της Μέκκας και ο σαουδαραβικός υπολογισμός
Η συμφωνία αμοιβαίας άμυνας της Σαουδικής Αραβίας με την Τουρκία και το Πακιστάν προκάλεσε εύλογη δυσφορία στην Αθήνα. Η συμμετοχή της Άγκυρας σε έναν νέο περιφερειακό μηχανισμό ασφαλείας ενισχύει το πολιτικό και στρατιωτικό της αποτύπωμα στον Κόλπο. Δεν προκύπτει, ωστόσο, ότι το Ριάντ αντικαθιστά την Ελλάδα με την Τουρκία.
Οι Σαουδάραβες συγκροτούν ένα ευρύτερο δίκτυο ασφαλείας. Χρειάζονται την πυρηνική αποτροπή και τη στρατιωτική εμπειρία του Πακιστάν, τις ένοπλες δυνάμεις και την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας, την αμερικανική τεχνολογία και κάθε διαθέσιμη επιχειρησιακή συνδρομή. Σύμφωνα μάλιστα με το Atlantic Council, η συμφωνία της Μέκκας αποτελεί παράλληλα προσπάθεια περιορισμού της εξάρτησης από τις ΗΠΑ, σε μια στιγμή κατά την οποία, σύμφωνα με το Atlantic Council, η Σαουδική Αραβία έχει καταναλώσει έως και το 86% των αποθεμάτων της σε PAC-3 MSE.
Αυτό, κατά το Reuters, εξηγεί και την επιθυμία του Ριάντ να παραμείνει η ελληνική συστοιχία. Η Σαουδική Αραβία έχει ζητήσει 730 νέους PAC-3 MSE από τις ΗΠΑ, σε μια πιθανή συμφωνία ύψους 9 δισ. δολαρίων. Η αμερικανική έγκριση, όμως, δεν σημαίνει άμεση παράδοση, ιδιαίτερα με τη σημερινή πίεση στην παραγωγή.
Η θέση που διατύπωσε ο Άγγελος Συρίγος – ότι θα ήταν λάθος να αποσυρθούν οι Patriot ως «γινάτι» – έχει βάση. Μια κίνηση τιμωρητικού χαρακτήρα θα αφαιρούσε από την Ελλάδα διπλωματικό κύρος και παρουσία σε ένα κρίσιμο περιφερειακό κέντρο χωρίς να επηρεάσει ουσιαστικά τη σαουδαραβική σχέση με την Τουρκία.
Πέραν όμως αυτής της ψύχραιμης εκτίμησης, υπάρχει και ένα νέο επιχειρησιακό ερώτημα. Η Αθήνα πρέπει να γνωρίζει πόσους πυραύλους διαθέτει, πόσο γρήγορα μπορούν να αναπληρωθούν και ποιο κενό αφήνει η απουσία της πυροβολαρχίας στην ελληνική αεράμυνα. Εάν η αποστολή συνεχιστεί, το Ριάντ οφείλει να αναλάβει δεσμεύσεις για πυρομαχικά, αναβάθμιση και έγκαιρη αντικατάσταση των αναχαιτιστικών που καταναλώνονται.
Η παραμονή στη Σαουδική Αραβία εξακολουθεί να προσφέρει στην Ελλάδα επιρροή, σχέσεις και πολύτιμη επιχειρησιακή εμπειρία. Η διεθνής παρουσία έχει αξία όσο στηρίζεται σε επαρκή μέσα. Ωστόσο, σε μια αγορά όπου οι Patriot δεν βρίσκονται πλέον όποτε τους χρειαστείς, η τελική απόφαση του ΚΥΣΕΑ θα κριθεί περισσότερο στα διαθέσιμα βλήματα και λιγότερο στα διπλωματικά μηνύματα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου