Του Θοδωρή Καλούδη
Οι διεθνείς σχέσεις δεν αλλάζουν συνήθως με μια δήλωση ή με δημόσιες σχέσεις. Αλλάζουν όταν μεταβάλλονται οι κανόνες του παιχνιδιού. Και στην περίπτωση των σχέσεων Ηνωμένων Πολιτειών και Τουρκίας, οι κανόνες αυτοί παραμένουν, προς το παρόν, οι ίδιοι.
Το σημειώνουμε αυτό επειδή οι τελευταίες ημέρες δημιούργησαν την εντύπωση ότι η Άγκυρα βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια μεγάλη στρατηγική αποκατάσταση. Οι πληροφορίες για πιθανή πώληση κινητήρων F110 για το τουρκικό μαχητικό KAAN, οι συνεχείς δημόσιες δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη Τομ Μπάρακ και η γνωστή προσωπική χημεία ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Ταγίπ Ερντογάν λειτουργούν ενισχυτικά σε αυτή την εικόνα.
Όμως η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ας την περιγράψουμε:
Οι προθέσεις των ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν πράγματι να κρατήσουν την Τουρκία μέσα στο δυτικό στρατηγικό πλαίσιο. Η γεωγραφική της θέση, ο ρόλος της στη Μαύρη Θάλασσα, στη Μέση Ανατολή και στο ΝΑΤΟ δεν επιτρέπουν στην Ουάσιγκτον να την αντιμετωπίσει ως έναν ακόμη προβληματικό σύμμαχο. Θέλει να διατηρήσει ανοικτούς τους διαύλους επικοινωνίας, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου ολόκληρη η αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής επανασχεδιάζεται.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι είναι διατεθειμένη να διαγράψει το παρελθόν.
Η αγορά των ρωσικών S-400 δεν αποτελεί πλέον μόνο διπλωματική διαφωνία. Έχει μετατραπεί σε θεσμικό εμπόδιο. Ο νόμος CAATSA δεσμεύει την αμερικανική κυβέρνηση και περιορίζει δραστικά τα περιθώρια κινήσεων ακόμη και ενός προέδρου όπως ο Ντόναλντ Τραμπ. Το Κογκρέσο έχει καταστήσει σαφές ότι όσο η Τουρκία εξακολουθεί να κατέχει τους S-400, η επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35 δεν μπορεί να προχωρήσει.
Αυτό εξηγεί γιατί οι πληροφορίες για τους κινητήρες F110 δεν πρέπει να συγχέονται με τα F-35. Οι κινητήρες αποτελούν μια πολιτική χειρονομία καλής θέλησης και μια εμπορική συμφωνία περιορισμένου συμβολισμού. Τα F-35 αποτελούν στρατηγική απόφαση, η οποία προϋποθέτει αλλαγή ολόκληρου του θεσμικού πλαισίου που δημιούργησε η κρίση των S-400.
Έτσι διαμορφώνεται μια νέα ισορροπία. Ο Τραμπ θέλει να κρατήσει την Τουρκία κοντά. Το αμερικανικό κρατικό σύστημα, όμως, δεν είναι διατεθειμένο να της δώσει λευκή επιταγή.
Τι σημαίνει για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, το συμπέρασμα είναι εξίσου σαφές. Η συζήτηση για πιθανή επαναπροσέγγιση Ουάσιγκτον-Άγκυρας δεν πρέπει να συγχέεται με ανατροπή των στρατηγικών ισορροπιών. Οι θεσμικές ασφαλιστικές δικλίδες του αμερικανικού συστήματος εξακολουθούν να λειτουργούν, ενώ η ελληνική αεροπορική υπεροχή με τα Rafale, τα F-16 Viper και την προοπτική ένταξης των F-35 παραμένει, προς το παρόν, ανέπαφη.
Η μεγάλη εικόνα, επομένως, δεν είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιστρέφουν στην Τουρκία. Είναι ότι προσπαθούν να μην τη χάσουν. Υπάρχει όμως μια κρίσιμη διαφορά ανάμεσα στο να κρατάς έναν σύμμαχο κοντά και στο να του αποκαθιστάς πλήρως την εμπιστοσύνη σου. Και αυτή η διαφορά συνεχίζει να καθορίζει τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου