“Επικαιροποιεί” το casus belli η Άγκυρα, ενώ αναζητείται μια νέα πλανητική ισορροπία

ΜΙΧΑΗΛ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ

Ολόκληρη η υφήλιος παρακολουθεί την επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα και όσα διαμείβονται στη συνάντησή του με τον ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ. Οι σχέσεις των δυο ισχυρότερων χωρών του πλανήτη δεν ήταν ανέφελη. Ωστόσο, αφού πέρασε από χίλια μύρια κύματα, πλέον γίνεται συνείδηση ότι η εναλλακτική στη διμερή συνεργασία με αντικείμενο όμως ένα είδος συνδιαχείρισης των παγκοσμίων υποθέσεων, είναι συνταγή τεράστιας και επικίνδυνης αστάθειας, που δεν θα αφήσει ανεπηρέαστη καμία γεωπολιτική περιφέρεια.

Δεν είμαστε σε θέση να αποφανθούμε για το πόσο στενά παρακολουθείται αυτή η εξέλιξη και στην Αθήνα που έχει επιλέξει αποκλειστική πρόσδεση στο άρμα των Ηνωμένων Πολιτειών, το οποίο πρακτικά σημαίνει την απόλυτη εξάρτηση από την εκάστοτε οπτική της Ουάσινγκτον για τα προβλήματα ασφαλείας της περιοχής. Έχουμε αρκετές φορές υποστηρίξει στο DP, ότι το στρατηγικό επίπεδο της Ελλάδας είναι τακτικό – περιφερειακό για τις ΗΠΑ. Με ό,τι αυτό μπορεί να συνεπάγεται.

Την ίδια στιγμή, κι ενώ η χώρα έχει πάρει το δρόμο για τις εθνικές εκλογές, η Τουρκία μας έχει προαναγγείλει ότι ετοιμάζει ένα νομοσχέδιο, που προφανώς θα ψηφιστεί. Σε αυτό πέραν των θαλασσίων ζωνών που θεωρεί η Τουρκία ότι της ανήκουν και την απόπειρα να αποκρούσει τις νέες συνθήκες που δημιουργούνται στην Κύπρο, θα καταγράφονται επισήμως και θα κατονομάζονται ακόμα και τα ελληνικά νησιά που η ίδια θεωρεί ότι… θα έπρεπε να είναι τουρκικά. τα ονόματα που θα δούμε θα μας σοκάρουν.

Επί της ουσίας θα πρόκειται δηλαδή για μια επικαιροποιημένη και πιο… συμπεριληπτική διατύπωση casus belli, το οποίο ναι μεν θα απευθύνεται στην Ελλάδα, θα αφορά όμως και τις χώρες με τις οποίες η Αθήνα έχει συνασπιστεί στην προσπάθεια να κατοχυρώσει την ασφάλειά της και να διεκδικήσει τα νόμιμα δικαιώματά της. Το μόνο βέβαιο είναι πως η κατάσταση κινείται με βήματα γοργά προς εκτροπή. Θα το διαπιστώσουμε σύντομα.

Επιστρέφοντας όμως στο επίπεδο των πλανητικών ισορροπιών, γίνεται ολοένα και περισσότερο συνείδηση, ότι τα μέτωπα λειτουργούν ως συγκοινωνούντα δοχεία. Πίσω δε από όλα βρίσκεται η ανάγκη εξεύρεσης μιας νέας ισορροπίας ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη που θα οδηγήσουν σε μια νέα… «νέα τάξη πραγμάτων» (new world order).

Έως ότου όμως φθάσουμε σε αυτό το σημείο που θα δημιουργήσει εκ νέου κάποιες σταθερές τις οποίες δε θα μπορούν οι περιφερειακές δυνάμεις να τις παρακάμψουν και μονομερώς να τις αλλάξουν, ενώ πιθανότατα η παραβίαση των συμφωνημένων αρχών θα συνεπάγεται «κυρώσεις», οι αναταράξεις θα είναι πολύ ισχυρές. Αυτό αφορά όλως ιδιαιτέρως τη γεωπολιτική περιοχή που βρίσκεται η Ελλάδα.

Η μεγαλύτερη αστάθεια προκαλείται από την Τουρκία. Πρόκειται για μια μεσαίου μεγέθους δύναμη με τεράστιες φιλοδοξίες. Θέλει να αναδειχθεί και να αναγνωριστεί ως ισότιμος συνομιλητής δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία, έχοντας διεκδικήσει για τον εαυτό της πλήρη ελευθερία κινήσεων. Στηριζόμενη στη μεγάλη γεωστρατηγική αξία του χώρου που καταλαμβάνει, έχει επί της ουσίας κατορθώσει να ακυρώσει στην πράξη τις δεσμεύσεις που συνεπάγεται η ιδιότητα του κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.

Δεν τρελάθηκαν στην Άγκυρα…

Η Τουρκία δεν τρέφει ψευδαισθήσεις. Γνωρίζει ότι όλα αυτά καταλήγουν σε μια αναπόφευκτη διαπραγμάτευση υπό την επίβλεψη των ισχυρών. Διαμηνύει όμως, ότι θα παίξει τα ρέστα της ώστε να προσέλθει με τους καλύτερους δυνατούς όρους για την ίδια, ακόμα κι αν αυτό θα χρειαστεί να περάσει από στρατιωτική σύγκρουση. Δεν την επιθυμεί διότι ξέρει ότι πολλά μπορεί να πάνε καλά, διακηρύσσει όμως έμμεσα και άμεσα ότι δε θα διστάσει. Και αν μπορέσει, θα έχει επιβάλει στην πράξη τη βούλησή της, απλώς βάζοντας τυπικά μια σφραγίδα στη διαπραγμάτευση που θα γίνει για προσχηματικούς λόγους.

Σε αυτή την κατάσταση που διαμορφώνεται, η Ελλάδα που τις τελευταίες δεκαετίες είχε ρίξει το βάρος της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εκτρέφοντας την ψευδαίσθηση ακόμα και ότι θα προστατεύσει τα σύνορά της, κάτι το οποίο έλεγαν και πολλοί εξ όσων σήμερα ανακαλύπτουν εκ νέου τους σταθερούς κανόνες της διεθνούς πολιτικής και το μοναδικό συναλλακτικό νόμισμα: Αυτό της ισχύος. Με τη στρατιωτική στην αδιαφιλονίκητα πρώτη θέση.

Δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση δε λαμβάνεται ιδιαίτερα υπόψη από τους ισχυρούς στον καθορισμό του νέου καταμερισμού ισχύος. Κατάφερε να έχει βάλει απέναντι τους πάντες. Τη Ρωσία από την οποία εξασφάλιζε φθηνή ενέργεια, καίγοντας μάλιστα και τις γέφυρες, ώστε να μην μπορεί να επιστρέψει!

Με την Κίνα η κατάσταση μπορεί να μην είναι ψυχροπολεμική, όμως η εξάρτηση αφενός και αφετέρου η οικονομική και βιομηχανική παρακμή της Ένωσης, την έχει φέρει αντιμέτωπη με το χειρότερο δίλημμα. Είτε να γίνει παρακολούθημα της αμερικανικής πολιτικής είτε να παραχωρήσει γη και ύδωρ στο Πεκίνο και να του επιτρέψει ν διεισδύσει στην καρδιά της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Αναζητείται στρατηγική

Σε αυτό το περιβάλλον η Ελλάδα θα έπρεπε να κάνει κάτι παραπάνω από την απλή πρόσδεση στο άρμα της Ουάσινγκτον. Η Αθήνα οφείλει να αποκαταστήσει ένα επίπεδο επαφών με όλους και να επιδιώξει να αναβιώσει έναν στρατηγικό διάλογο μαζί τους. Χωρίς να χάσει την ταυτότητα μιας χώρας στην καρδιά του δυτικού κόσμου.

Σε έναν κόσμο που θυμίζει κινούμενη άμμο, το να ποντάρεις όλα σου τα χαρτιά μονοδιάστατα, μπορεί να σε μετατρέψει στο πιο βολικό αντάλλαγμα στην τράπεζα της διαπραγμάτευσης των ισχυρών και των φιλόδοξων και στο τέλος να σε καταδικάσει. Αντιθέτως, υπάρχει περιθώριο ο ελληνικός χώρος να γίνει πεδίο σύγκλησης των συμφερόντων δυνάμεων όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία.

Αρκεί η ελληνική διπλωματία να έχει δημιουργήσει το ανάλογο – οραματικό αλλά πρακτικό – αφήγημα και να το προωθήσει με συνέπεια παντού. Ταυτόχρονα θα πρέπει να πάρει τις αποφάσεις της. Πώς σκοπεύει να αντιμετωπίσει την Τουρκία και τους μεγαλοϊδεατικούς της παραλογισμούς. Και να προβεί ταχύτατα και κατά προτεραιότητα στις απαραίτητες κινήσεις στοχευμένης στρατιωτικής ενίσχυσης, προτού να είναι πολύ αργά.

Όταν ανακατεύονται ο κατευνασμός και η αποτροπή, η χώρα προδίδει αμηχανία και αναποφασιστικότητα. Δεν επιτρέπει στις χώρες-εταίρους να αισθανθούν την ασφάλεια που θα έπρεπε για την προώθηση των κοινών συμφερόντων, αλλά και την από κοινού αντιμετώπιση των απειλών. Ιδανική συνταγή για να αποτελέσει η χώρα, στο τέλος, μέρος του μενού στα τραπέζια άλλων…

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.