Aλέξανδρος Τάρκας
Η (τυχαία ή μη) ανακάλυψη του ναυτικού drone ουκρανικής κατασκευής στη Λευκάδα -ανεξάρτητα όσων προκύψουν ή δεν προκύψουν από την έκθεση των εμπειρογνωμόνων- αποτελεί την πιο ορατή και επικίνδυνη πτυχή των σχέσεων Αθήνας-Κιέβου. Ωστόσο, υπάρχει και πλήθος άλλων σοβαρών προβλημάτων με κορυφαίο την υποχρέωση παροχής οικονομικής και στρατιωτικής βοήθειας σχεδόν 600 εκατομμυρίων ευρώ (μόνο για το 2026), από την Ελλάδα στην Ουκρανία, βάσει περσινών συμμαχικών αποφάσεων που τώρα βρίσκονται σε πορεία υλοποίησης.
Σε γενικές γραμμές, η πολιτική του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ως προς το Ουκρανικό μπορεί να χωριστεί σε τρεις περιόδους. Η πρώτη, από τη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου 2022 ως τις αρχές του καλοκαιριού του 2024, χαρακτηρίζεται από την ορθή και επιβεβλημένη προσήλωση «στη σωστή πλευρά της Ιστορίας» και στην κοινή ευρωατλαντική γραμμή παρά τις γνωστές υπερβολές (π.χ. η δήλωση του Πρωθυπουργού ότι «διεξάγουμε πόλεμο εναντίον της Ρωσίας» αν και δεν υπάρχει τέτοιο δόγμα, συλλογική απόφαση ή δήλωση του ΝΑΤΟ).
Τουλάχιστον, προς το τέλος αυτής της περιόδου, ο κ. Μητσοτάκης αντιλήφθηκε ότι δεν ήταν δυνατόν να συνεχίζει τις δωρεές αμυντικού υλικού στην Ουκρανία επ’ άπειρον, οπότε άρχισαν οι πωλήσεις, μέσω τρίτων κρατών, με όφελος για τα κρατικά ταμεία.
Η δεύτερη περίοδος, ως το φθινόπωρο του 2025, σφραγίζεται από την αδυναμία του κ. Μητσοτάκη και του εξωκοινοβουλευτικού υπουργού Εξωτερικών, Γιώργου Γεραπετρίτη, να αντιληφθούν τη σταδιακή αλλαγή πολιτικής των ΗΠΑ (και ορισμένων ευρωπαϊκών χωρών) από την απόλυτη στην πιο συγκρατημένη -και υπό προϋποθέσεις- υποστήριξη της Ουκρανίας.
Ακόμα και πριν από την ορκωμοσία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, η διοίκηση Μπάιντεν και το Κογκρέσο δεν ανταποκρίνονταν σε πιεστικά αιτήματα του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι που ίσως οδηγούσαν σε ανεξέλεγκτη αντιπαράθεση Δύσης-Ρωσίας. Οι κύριοι Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης, αν και είχαν ενημερωθεί από υπηρεσιακούς παράγοντες, ουδέποτε αξιολόγησαν σωστά ένα λεκτικό επεισόδιο του κ. Ζελένσκι με τον τότε υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ, Λόιντ Όστιν, σε σύνοδο του ΝΑΤΟ.
Συγκεκριμένα, όταν ο Ουκρανός Πρόεδρος επέμεινε στη χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, ο Αμερικανός υπουργός φέρεται να απάντησε ότι τα ίδια αποτελέσματα επιτυγχάνονταν και με drones, χωρίς ρίσκο πυροδότησης του Τρίτου Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκαθάρισε πως άλλο είναι ν’ αντιδρά η Δύση στην πολιτική του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν και διαφορετικό να τον ωθεί στα άκρα ή να ωφελεί τους πιο σκληρούς του Κρεμλίνου.
Η τρίτη περίοδος της πολιτικής Μητσοτάκη αρχίζει το Νοέμβριο του 2025 με την -πανηγυρικών τόνων- επίσκεψη του κ. Ζελένσκι στην Αθήνα και συνεχίζεται ως σήμερα. Εκτός, βέβαια, αν η υπόθεση του ναυτικού drone αποτελέσει την αφετηρία διαφορετικής ελληνικής τακτικής, χωρίς φυσικά να φτάσει στο άλλο άκρο της ρήξης με συμμάχους και εταίρους.
Σε κάθε περίπτωση, πριν από τις συνομιλίες του Νοεμβρίου, είχε αναβιώσει το ζήτημα της κύρωσης, από τη Βουλή, της Συμφωνίας Ασφαλείας Ελλάδας-Ουκρανίας που είχε υπογραφεί, στις Βρυξέλλες, τον Οκτώβριο του 2024. Τελικά, ο κ. Μητσοτάκης αποφάσισε (σε αντίθεση με ό,τι έπραξαν οι περισσότεροι ηγέτες μελών της Ε.Ε.) να μη γίνει η κύρωση υπό το φόβο ότι μερίδα του εκλογικού σώματος θα την παρεξηγούσε ως πιο σκληρή πολιτική της Ελλάδας κατά της Ρωσίας. Θα επρόκειτο, όμως, για λανθασμένο συμπέρασμα, επειδή η Συμφωνία Ασφαλείας θα επέβαλε και κάποια σαφή όρια που μάλλον ξανασκέφτηκε ο κ. Ζελένσκι. Γι’ αυτό, ο Ουκρανός πρόεδρος δεν επανάφερε -ούτε ο ίδιος- το αίτημα κύρωσης που έθετε για πολλούς μήνες.
Κατά τις συνομιλίες στο Μέγαρο Μαξίμου, ο κ. Μητσοτάκης είδε ενθουσιωδώς μόνον το «τυρί» ενός πρόσθετου μνημονίου για την (κατά την επίσημη κυβερνητική ανακοίνωση) «διερεύνηση πιθανοτήτων συνεργασίας, στον τομέα των θαλασσίων drones, που είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την Ελλάδα και στα οποία η Ουκρανία έχει μεγάλη τεχνογνωσία». Δυστυχώς, ο Πρωθυπουργός δεν είδε και τη «φάκα», η οποία συχνά συνοδεύει τέτοια μνημόνια και αποκαλύφθηκε λίγες εβδομάδες αργότερα.
Το Κίεβο απαίτησε να έχει απόλυτο βέτο αφενός στις εξαγωγές drones σε άλλες χώρες και αφετέρου στον τρόπο χρήσης τους ακόμα και από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις! Κοινώς, βέτο στην ελληνική άμυνα έναντι της τουρκικής επιθετικότητας, παραβιάζοντας μάλιστα τη Συμφωνία Στρατιωτικής και Τεχνικής Συνεργασίας Ελλάδας-Ουκρανίας που υπογράφτηκε τον Αύγουστο του 1999 και κυρώθηκε από τη Βουλή των Ελλήνων, με καθυστέρηση …δωδεκάμισι ετών τον Απρίλιο του 2012. Είναι, επίσης, σημαντικό ότι, από τις αρχές του 2026, διάφοροι Ουκρανοί μεσάζοντες (εν γνώσει ή εν αγνοία των επίσημων Αρχών στο Κίεβο) ζητούν από την Αθήνα παράκαμψη των αυστηρών διαδικασιών για το δάνειο των € 90 δισεκατομμυρίων της Ε.Ε.
Προφανώς, εδώ και λίγες ημέρες, τα πράγματα αλλάζουν, καθώς «το drone της Λευκάδας» αποτελεί απόδειξη της συνειδητής επιλογής του Κιέβου να μεταφέρει το ναυτικό πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας όχι μόνο στη Μεσόγειο (όπως έκρινε ο κ. Γεραπετρίτης), αλλά και στα κλειστά ύδατα του Αιγαίου και του Ιονίου. Ενώ όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. συνεργάζονται κατά της δράσης του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας, η Ελλάδα είναι η μόνη που ξαφνικά πρέπει να αντιμετωπίζει και τα «σκιώδη drones» της Ουκρανίας.
Δεν πρόκειται μόνο για θέμα ασφάλειας της ναυσιπλοΐας, της αλιείας, του τουρισμού, του περιβάλλοντος και κάθε πολίτη, αλλά και για κατεξοχήν πολιτικό και οικονομικό ζήτημα. Γιατί τις προσεχείς λίγες εβδομάδες (το αργότερο ως τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 Ιουλίου), η κυβέρνηση θα πρέπει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για τον τρόπο και χρόνο παροχής της βοήθειας, των περίπου € 600 εκατομμυρίων, στην Ουκρανία για το τρέχον έτος. Το ακριβές ποσό θα διευκρινιστεί μόλις η Συμμαχία αποφασίσει τον τεχνοκρατικό τρόπο υπολογισμού σε σχέση με το ΑΕΠ ή τις αμυντικές δαπάνες κάθε μέλους. Πάντως, είναι ήδη απολύτως βέβαιο ότι όποια απόκλιση -πάνω ή κάτω- από τα € 600 εκατ. θα είναι μικρή. Σε αυτό το ετήσιο βάρος, θα προστεθεί και η αναλογία συνεισφοράς της Ελλάδας στα διάφορα σχήματα βοήθειας της Ε.Ε. προς το Κίεβο, όπως το δάνειο των € 90 δις και οι γενικότερες εγγυήσεις ασφαλείας.
Για την παροχή της συλλογικής βοήθειας, το ΝΑΤΟ και Ε.Ε. σωστά έχουν προβλέψει σειρά από όρους και αιρεσιμότητες, αλλά η Ελλάδα -χωρίς να παρεκκλίνει από τη γενική γραμμή της Δύσης- είναι πια θεμιτό και λογικό να απαιτήσει επιπλέον διασφαλίσεις και εγγυήσεις από την Ουκρανία.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου