Πρόβες νέων «συμμαχιών» στη σκιά του πολέμου στο Ιράν;

Γιώργος Σκαφιδάς
Επειτα από σχεδόν πέντε εβδομάδες ανταλλαγής πυρών στο μέτωπο του Περσικού Κόλπου, τα δεδομένα στη διεθνή σκηνή διαμορφώνονται πια περίπου ως εξής: οι Αμερικανοί έχουν παράπονα από τους Ευρωπαίους συμμάχους τους (που δεν τους συνέδραμαν στον πόλεμο όπως επιθυμούσαν), παράπονα τα οποία μάλιστα επαναλαμβάνουν με αυξανόμενη ένταση· οι Αραβες, από την άλλη πλευρά, βρίσκονται εκτεθειμένοι, καθώς καλούνται να διαχειριστούν μια σειρά από νέες – πρωτοφανείς για εκείνους – προκλήσεις στο μέτωπο της εθνικής ασφάλειας· το θεοκρατικό ιρανικό καθεστώς, από τη δική του πλευρά, δίνει μάχη επιβίωσης, διαμηνύοντας όμως ότι δεν πρόκειται να πέσει εύκολα· η Κίνα τηρεί στάση αναμονής εν αναμονή της επίσκεψης Τραμπ στο Πεκίνο (που επαναπρογραμματίστηκε για το διήμερο 14-15 Μαΐου)· η Ρωσία χαμογελά χαιρέκακα (αφού βλέπει τα έσοδά της από το πετρέλαιο να ανεβαίνουν) και το Ισραήλ τρίβει τα χέρια του, ενώ δεκάδες χώρες βρίσκονται πια αντιμέτωπες με ενεργειακές ελλείψεις και πληθωριστικές πιέσεις τις οποίες θα προτιμούσαν να είχαν αποφύγει.

Η επιστροφή στο status quo ante δεν φαίνεται να είναι πια εφικτή. Η – πρωτοφανής από πολλές απόψεις – τρέχουσα σύγκρουση άνοιξε πληγές που δεν πρόκειται να κλείσουν ούτε εύκολα, ούτε άμεσα… εάν ποτέ κλείσουν.

Πώς θα είναι, όμως, ο νέος κόσμος που θα αναδυθεί μέσα από αυτήν την κρίση;

Το ΝΑΤΟ κείται εκ νέου «λαβωμένο», με το μέλλον του να διαγράφεται αβέβαιο. Κορυφαία στελέχη της διοίκησης Τραμπ (ο ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ), του ιδίου του Αμερικανού προέδρου συμπεριλαμβανομένου, έσπευσαν τα τελευταία 24ωρα να στείλουν μηνύματα αμφισβήτησης της αμερικανικής μελλοντικής προσήλωσης στο ΝΑΤΟ και ενδεχόμενης επανεξέτασης των ενδονατοϊκών σχέσεων, με το επιχείρημα ότι οι Ευρωπαίοι δεν στήριξαν τις ΗΠΑ όταν αυτές τους είχαν ανάγκη στο μέτωπο του Ιράν και στα Στενά του Ορμούζ.

Περίπου τρεις μήνες πριν από την επερχόμενη Σύνοδο Κορυφής της Συμμαχίας η οποία μάλιστα αυτήν τη φορά θα διεξαχθεί στην Αγκυρα, σχετικά κοντά δηλαδή στο θέατρο των μεσανατολικών εξελίξεων, το ΝΑΤΟ βρίσκεται λοιπόν αντιμέτωπο ξανά με «αντισυμμαχικές» τάσεις.

Από εκεί και πέρα ωστόσο, πέρα από τους Ευρωπαίους και τους Αμερικανούς, οι χώρες της ευρύτερης περιοχής, που βρέθηκε στο επίκεντρο των συγκρούσεων και των επιπτώσεών τους, επιχειρούν πια να ανασυνταχθούν με το βλέμμα στο μέλλον.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι πραγματοποίησε τετραήμερη περιοδεία στην περιοχή της Μέσης Ανατολής (σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ και Ιορδανία), με προφανή στόχο να ενισχύσει τη θέση και την επιρροή του Κιέβου στη διεθνή σκηνή.

Πώς; Προσεγγίζοντας και συνάπτοντας συμφωνίες αμυντικής συνεργασίας με τις αραβικές μοναρχίες (προσανατολισμένες στην αεράμυνα και στα αντί-drone συστήματα), σε μια περίοδο κατά την οποία εκείνες δέχονται επιθέσεις από το Ιράν το οποίο όμως υποστηρίζεται από τη Μόσχα.

Παράλληλα ωστόσο, τις περασμένες ημέρες είχαμε κι άλλες συναντήσεις κορυφής.

Ο Σαουδάραβας πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν υποδέχθηκε την περασμένη Δευτέρα τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, και τον βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντάλα στην Τζέντα, με τους τρεις ηγέτες να δεσμεύονται να εμβαθύνουν τον μεταξύ τους συντονισμό σε θέματα ασφαλείας.

Μια ημέρα νωρίτερα, την Κυριακή, οι υπουργοί Εξωτερικών του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Σαουδικής Αραβίας και της Αιγύπτου είχαν συναντηθεί στο Ισλαμαμπάντ, με τον Πάτρικ Γουίντουρ, διπλωματικό συντάκτη του Guardian, να σημειώνει μάλιστα σε ανάλυσή του ότι αυτή η συνάντηση της περασμένης Κυριακής ήταν «η επίσημη τελετή έναρξης μιας πρωτοβουλίας» που «έχει σχεδιαστεί για να περιορίσει την ισραηλινή και την ιρανική κυριαρχία μετά από τον πόλεμο».

Ειρήσθω εν παρόδω, υπενθυμίζεται ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, υιός του δολοφονηθέντος Αλί Χαμενεΐ και πλέον ανώτατος ηγέτης του Ιράν, είχε ξεχωρίσει προ ημερών την Τουρκία και το Ομάν ως «δύο χώρες με τις οποίες το Ιράν έχει άρτιες σχέσεις».

Τι θα μείνει από όλα αυτά, μένει να φανεί. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ξεκαθαρίσει πάντως ότι θα ήθελε οι Συμφωνίες του Αβραάμ να επεκταθούν μέσα από την ένταξη κι άλλων αραβικών κρατών που θα εξομαλύνουν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ. Θα μπορούσαν, άραγε, οι επιθέσεις του Ιράν να οδηγήσουν τους Άραβες στις αγκάλες των Ισραηλινών;

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.