Το ελληνοτουρκικό θέατρο ετοιμάζεται να δώσει άλλη μια παράσταση. Το πλαίσιο εντός του οποίου εξελίσσεται το δρώμενο, περιλαμβάνει όπως πάντα δυο επίπεδα. Το διμερές και το διεθνές. Από τη μία πλευρά αφορά το παίγνιο μεταξύ των δυο χωρών και από την άλλη το διεθνές περιβάλλον. Αμφότερα έχουν υποστεί μεταλλάξεις συν τω χρόνω. Εντός αυτού του πλαισίου λοιπόν, η τουρκική τακτική να διακρίνει “καλούς” και “κακούς” στην ελληνική πλευρά, είναι προσεκτικά σχεδιασμένη ώστε σε κάθε περίπτωση να εξυπηρετήσει το τουρκικό συμφέρον. Η Ελλάδα από την πλευρά της, μοιάζει προσκολλημένη στην ιδιαίτερα ρηχή “θεωρία” των ήρεμων νερών…
Τις τελευταίες ώρες, από τουρκικής πλευράς, τόσο η δημόσια συζήτηση όσο και επίσημα χείλη, διατυπώνουν μια ενδιαφέρουσα ρητορική: Οι καλοί Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης “θέλουν και μπορούν” να συμβάλλουν στην επίλυση των “ελληνοτουρκικών προβλημάτων”. Από την άλλη οι “κακοί” της ελληνικής πλευράς που ενσαρκώνονται στην παρούσα συγκυρία από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, υπονομεύουν την προσέγγιση ανάμεσα στις δυο χώρες!
Είναι όμως η ελληνική απόφαση μετάβασης στην Τουρκία για να συζητήσει σε θέματα που με βάση τις επίσημες θέσεις της τουρκικής πολιτικής ηγεσίας δεν μπορεί να υπάρξει προσέγγιση χωρίς αυτή να μεταφράζεται σε υποχωρήσεις, αυτή που δίνει στη γειτονική χώρα τη δυνατότητα να παίξει επικοινωνιακά και ουσιαστικά με το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο στην Ελλάδα. Κάπου εκεί παρουσιάζονται και κάποιες ενδιαφέρουσες συμπτώσεις και αποκλίσεις πολιτικών συμφερόντων.
Η Τουρκία πάντως αναπτύσσει το επικοινωνιακό σκέλος της στρατηγικής της. Παράδειγμα αποτελεί ο υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν. “Η ελληνική ηγεσία βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπη με ένα δίλημμα. Από τη μία πλευρά η επίλυση ενός ιστορικού προβλήματος και από την άλλη το εσωτερικό πολιτικό κόστος που συνεπάγεται”, εκτίμησε δημόσια, αποδίδοντας την έλλειψη προόδου στους εσωτερικούς πολιτικούς διαγκωνισμούς στην Αθήνα! Στο ίδιο μήκος κύματος βρίσκονται και οι δηλώσεις του Ομέρ Τσελίκ, πρωτοπαλίκαρου του Ερντογάν στο κυβερνών ισλαμιστικό Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP).
Χωρικά ύδατα και αποστρατιωτικοποίηση
Ας επιχειρήσουμε όμως να το προσεγγίσουμε πιο συστηματικά. Με δεδομένο ότι η στάση της Άγκυρας δεν έχει αλλάξει ούτε κατά κεραία, το να σου αποδίδει η τουρκική πλευρά τον χαρακτηρισμό “καλός” με πρόθεση συναλλαγής, αναπόφευκτα αναδύει και μια προβληματική διάσταση. Έπαψε η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια να αποτελεί μονομερές δικαίωμα κατοχυρωμένο από το διεθνές δίκαιο της θάλασσας; Διότι για τους Τούρκους, ένας “καλός Έλληνας” κάνει τα στραβά μάτια και το συζητάει.
Με δεδομένη μάλιστα τη… μαξιμαλιστική ερμηνεία της Αθήνας, δεν επεχείρησε καν να περιορίσει στην πράξη την τουρκική απαίτηση στα νησιά του Αιγαίου, προβαίνοντας στην επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια στον ηπειρωτικό κορμό, με μια συντονισμένη διπλωματική επιχείρηση ενημέρωσης της διεθνούς κοινότητας εν συνόλω; Αυτός ο αδικαιολόγητος “ελληνικός μαξιμαλισμός” προκύπτει από τη φοβία με την οποία αντιμετωπίζεται στην Αθήνα το τουρκικό casus belli.
Διαχρονικά, οι κρατούντες, έχουν επιλέξει να μην αφήσουν το παραμικρό περιθώριο για σύρραξη, αποφεύγοντας να το περιορίσουν στην πράξη! Μελέτησε ποτέ η Αθήνα τα δυνητικά σενάρια τουρκικής αντίδρασης και το κόστος τους, σε περίπτωση που η Άγκυρα επέλεγε την οδό της σύγκρουσης, σε περίπτωση επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια στον ηπειρωτικό κορμό; Η δε αποφυγή αυτής της ενέργειας έχει ενισχύσει την αξία του casus belli ως εργαλείου της τουρκική πολιτικής!
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η απαίτηση της Τουρκίας για την αποστρατιωτικοποίηση των νήσων του Ανατολικού Αιγαίου. Η συζήτηση στερείται στοιχειώδους σοβαρότητας. Αναρωτιέται κανείς αν έχει νόημα να κάθεται να ακούει η ελληνική αντιπροσωπεία την τουρκική να αναπτύσσει τα γνωστά επιχειρήματα περί συνθηκών που το προβλέπουν, από μια εποχή που η Τουρκία φοβόταν… ελληνική απόβαση στα παράλια της Μικράς Ασίας! Και σήμερα εκεί υπάρχει τουρκική Στρατιά με εκατοντάδες αποβατικά! Κατά τα άλλα, η “στρατιωτικοποίηση” των νήσων απειλεί την Τουρκία! Σκοπεύουμε να φτάσουμε στο 2100 και να συζητάμε τις ίδιες ανοησίες προς χάριν των “ήρεμων νερών”;
Ανατολική Μεσόγειος
Εάν δώσουμε βάση στα λόγια , η “καλή συμπεριφορά” της Ελλάδας περιλαμβάνει το να μην κινείται σε βάρος των συμφερόντων της Τουρκίας. Δηλαδή, την αποδοχή της θεωρίας της ‘Γαλάζιας Πατρίδας”! Την αποδοχή ότι τα νησιά δεν δικαιούνται τίποτα άλλο πέραν των χωρικών υδάτων. Δηλαδή τη νομιμότητα του τουρκολιβυκού Μνημονίου, την αποστέρηση της Κρήτης αλλά και της Κύπρου από κάθε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ). Εάν δεν τα αποδεχθεί αυτά η ελληνική πλευρά, κινείται σε βάρος των συμφερόντων της Τουρκίας, άρα θα πρέπει να τιμωρηθεί.
Και προφανώς, ο πολύς Ομέρ Τσελίκ μέμφεται την Ελλάδα ότι επιχειρεί να μετατρέψει τα προβλήματά της σε προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτώντας την πλήρη αποσύνδεση! Επί της ουσίας αμφισβητεί την Ένωση και απαιτεί από την Ελλάδα να πράξει το ίδιο. Αρνείται να αντιληφθεί ότι τα εξωτερικά σύνορα της Ελλάδας είναι και εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, άρα οι Βρυξέλλες έχουν ζωτικό συμφέρον και εμπλοκή στην υπόθεση.
Αυτό η Τουρκία δεν το επιθυμεί, διότι θα ανέτρεπε το θεωρούμενο από αυτήν ως ευνοϊκό ισοζύγιο ισχύος, πολιτικό και στρατιωτικό και θα ακύρωνε στην πράξη τους -μασκαρεμένους ως ειρηνική πολιτική- εκβιασμούς και την προσπάθεια επιβολής τετελεσμένων. Εξάλλου, όποια υποχώρηση και να αποσπάσει η Τουρκία από την Ελλάδα κέρδος θα είναι, εφόσον οι “διαφορές” αφορούν αποκλειστικά τουρκικές διεκδικήσεις σε βάρος ελληνικών νομίμων δικαιωμάτων.
Προσπαθεί δε συστηματικά να αποτρέψει την εμφάνιση ενιαίας ευρωπαϊκής γραμμής, αναπτύσσοντας επικερδείς διμερείς συνεργασίες με επιμέρους κράτη της Ένωσης, βραχυκυκλώνοντας έτσι την ευρωπαϊκή πολιτική. Η γραμμή της Άγκυρας είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση “έχει παρασυρθεί” από την Ελλάδα, που προσπαθεί να μετατρέψει τα “ελληνοτουρκικά προβλήματα σε ευρωτουρκικά… υπονομεύοντας την ευρωπαϊκή ασφάλεια! Εάν αυτό δε συνιστά απειλή και απέναντι στην Ευρώπη αναρωτιέται κανείς τι συνιστά.
Κάποια συμπεράσματα
Έχοντας κατά νου την επίσημη τουρκική ρητορική λοιπόν, όταν η Άγκυρα αποκαλεί τους Μητσοτάκη και Γεραπετρίτη ως διαλλακτικούς, επί της ουσίας τους παρουσιάζει “υποχωρητικούς”, τροφοδοτώντας την εσωτερική πολιτική διαμάχη στην Ελλάδα, την οποία όμως κατηγορεί για τη μη ύπαρξη προόδου στα ελληνοτουρκικά! Το αντίστροφο ισχύει για τον “σκληρό” Νίκο Δένδια! Αναρωτιέται κανείς εάν στην Άγκυρα επιθυμούν να τον κάνουν πρωθυπουργό! Πώς αλλιώς να ερμηνευτεί το ότι ενισχύουν με τέτοιον τρόπο τη δημόσια εικόνα του, ενώ παράλληλα πλήττουν πολιτικά τους “καλούς” Έλληνες αντισυμβαλλόμενους!
Ή μήπως δεν είναι και τόσο “σκληρός”, εάν συνυπολογιστούν παρασκηνιακές κινήσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως “προσαρμογή” της ελληνικής πλευράς στις τουρκικές επιθυμίες. Κινήσεις στρατιωτικού περιεχομένου, οι οποίες ασφαλώς προϋπέθεταν τη συναίνεση του “σκληρού”. Πώς αλλιώς να ερμηνευτούν οι μη ανακοινωθείσες αποσύρσεις -πολύ συγκεκριμένου- τεχνικού βαρέως υλικού (ΤΒΥ) από τα νησιά, όπως αρμάτων μάχης, αυτοκινούμενων οβιδοβόλων και άλλων συστημάτων ως μη απαραίτητων;
Είναι γνωστό ότι οι θεατρικές παραστάσεις κρύβουν ανατροπές. Τι έχουμε ως δεδομένο; Καταφεύγοντας στη ρητορική των δυο πλευρών, από ελληνικής πλευράς διακρίνεται ο… αυτοσκοπός των ήρεμων νερών. Επί της ουσίας δηλαδή, η παρούσα κυβέρνηση επιθυμεί να αποφύγει να υπάρξει εκτροπή στον δρόμο προς τις κάλπες. Άρα, οι Τούρκοι βλέπουν μια ευκαιρία προώθησης των στόχων τους, αξιοποιώντας ακριβώς αυτή την πολιτική ανάγκη της ελληνικής κυβέρνησης στο δρόμο προς τις κάλπες και θεωρούν ως εμπόδιο τον Δένδια.
Σκεπτόμενοι πάντα πολιτικά αλλά πιο συνωμοσιολογικά, θα μπορούσε άραγε να θεωρηθεί πως ένα “ελεγχόμενο επεισόδιο” με στάση ανάλογη της… επακούμβησης θα ενίσχυε την προοπτική επανεκλογής της κυβέρνησης; Φοβικό σύνδρομο βέβαια και ανάληψη ρίσκου, με οποιοδήποτε κίνητρο, δεν συμβαδίζουν. Προεκτείνοντας τον ίδιο συλλογισμό, ίσως έχουν λόγους ουσίας να αποφεύγουν να πέσουν θύμα της δικής τους ρητορικής για τα μεγαλεπήβολα εξοπλιστικά προγράμματα με τα οποία βομβαρδίζεται καθημερινά η κοινή γνώμη. Διότι επί του στρατιωτικού πεδίου οι πολιτικές πομφόλυγες πάνε περίπατο.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου