Δηλώσεις για εσωτερική κατανάλωση ή μηνύματα διαπραγμάτευσης; Ό,τι και να είναι, λίγα μόλις 24ωρα πριν από την επίσημη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην Άγκυρα, η τουρκική πλευρά επέλεξε να επαναφέρει στο προσκήνιο ένα από τα πιο φορτισμένα και νομικά ανυπόστατα ζητήματα της ελληνοτουρκικής ατζέντας: την αποστρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών.
Η δημόσια τοποθέτηση του εκπροσώπου του κυβερνώντος AKP, Ομέρ Τσελίκ, αποτυπώνει με σαφήνεια τη γνωστή τακτική της Άγκυρας: ρητορική «ειρήνης» προς τα έξω, αλλά ταυτόχρονα ανακύκλωση αναθεωρητικών αιτιάσεων προς εσωτερική κατανάλωση ή ως σκιά στον προθάλαμο των συζητήσεων.
Ρητορική διαλόγου αλλά πίεση και … επιλογή “εχθρού”
Ο Τσελίκ μίλησε για «τραπέζι της διπλωματίας» και «λίμνη ειρήνης» στο Αιγαίο, επαναλαμβάνοντας το σταθερό λεξιλόγιο της τουρκικής διπλωματίας όταν επιδιώκει να εμφανιστεί ως δύναμη αποκλιμάκωσης. Ωστόσο, στην ίδια δήλωση κατηγόρησε την Ελλάδα για «εξοπλισμό νησιών που θα έπρεπε να είναι αποστρατιωτικοποιημένα», ενώ δεν παρέλειψε να στοχοποιήσει προσωπικά τον Νίκο Δένδια, υπονοώντας ότι οι δηλώσεις του «προκαλούν επιπτώσεις».
Τον υπουργό Άμυνας στοχοποίησε και ο Tούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν , ο οποίος υποστήριξε ότι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αλλά και ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχουν τη βούληση να λύσουν τα ανοικτά ζητήματα μεταξύ των δύο χωρών, αλλά ο κ. Δένδιας
«υπονομεύει την προσπάθεια της ελληνοτουρκικής προσέγγισης και την επίλυση των στρατηγικών προβλημάτων» ανάμεσα στις δύο χώρες.
«Πιστεύω πραγματικά ότι (σ.σ. οι Μητσοτάκης και Γεραπετρίτης) έχουν αυτή την πρόθεση και την ικανότητα, είπε ο Φιντάν. Υπάρχει όμως ένας άνθρωπος που ονομάζεται Δένδιας, υπάρχει και το ακροατήριο στο οποίο απευθύνεται» συμπλήρωσε ο Τούρκος υπουργός και πρόσθεσε ότι «ο πολιτικός ανταγωνισμός δυστυχώς δεν δημιουργεί ένα περιβάλλον που να ευνοεί την επίλυση τέτοιων στρατηγικών προβλημάτων στην ελληνική πολιτική».
Η τουρκική πλευρά δεν στοχοποιεί απλώς έναν πρώην ΥΠΕΞ, αλλά τον αρμόδιο υπουργό Άμυνας της Ελλάδας – άρα μετατοπίζει το βάρος της αντιπαράθεσης από το διπλωματικό στο στρατιωτικό επίπεδο. Πρόκειται για σκόπιμη επιλογή ρητορικής, ιδίως όταν συνδυάζεται με αναφορές περί «εξοπλισμού αποστρατιωτικοποιημένων νησιών»
Η αντίφαση είναι εμφανής και δεν περνά απαρατήρητη ούτε στον ελληνικό ούτε στον τουρκικό Τύπο. Όπως επισημαίνουν αναλυτές στην Άγκυρα, η επαναφορά του ζητήματος λίγο πριν τη συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη λειτουργεί ως μήνυμα «κόκκινων γραμμών» προς την Αθήνα, αλλά και ως καθησυχαστικό σήμα προς το εθνικιστικό ακροατήριο στο εσωτερικό της Τουρκίας ότι η κυβέρνηση δεν «χαλαρώνει» έναντι της Ελλάδας.
Η ευρωπαϊκή διάσταση και το αφήγημα «θύματος»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά Τσελίκ ότι «η Ελλάδα προσπαθεί να μετατρέψει τα προβλήματά της σε προβλήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και ότι οι Βρυξέλλες «παρασύρθηκαν». Πρόκειται για πάγια γραμμή της τουρκικής διπλωματίας, η οποία επιδιώκει να απονομιμοποιήσει τον ευρωπαϊκό ρόλο στα ελληνοτουρκικά, παρουσιάζοντας την Τουρκία ως αδικημένο μέρος και την Ελλάδα ως χώρα που «διεθνοποιεί» διμερή ζητήματα.
Στον ελληνικό Τύπο, η συγκεκριμένη αναφορά διαβάζεται ως προειδοποίηση ενόψει των ευρωτουρκικών συζητήσεων, αλλά και ως έμμεση προσπάθεια να περιοριστεί το διπλωματικό κεφάλαιο που έχει οικοδομήσει η Αθήνα τα τελευταία χρόνια εντός της ΕΕ.
Κύπρος και Ανατολική Μεσόγειος: σταθερά εκτός πλαισίου
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η στάση της Άγκυρας στο Κυπριακό. Ο Τσελίκ επανέλαβε χωρίς περιστροφές ότι η «προστασία της κυριαρχίας» της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» – δηλαδή των κατεχόμενων – αποτελεί «εθνική υπόθεση» για την Τουρκία, απορρίπτοντας εμμέσως οποιαδήποτε συζήτηση εκτός του πλαισίου των δύο κρατών. Ταυτόχρονα, κατηγόρησε τη Λευκωσία για «κούρσα εξοπλισμών» και για μετατροπή της Κύπρου σε «έδρα άλλων χωρών» – ρητορική που απευθύνεται περισσότερο σε εσωτερικό ακροατήριο παρά σε διεθνείς συνομιλητές.
Τι πραγματικά προαναγγέλλεται
Η εικόνα που προκύπτει είναι γνώριμη: η Άγκυρα προσέρχεται στη συνάντηση Μητσοτάκη– Ερντογάν επιδιώκοντας να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, χωρίς όμως να μετακινηθεί ούτε εκατοστό από τις πάγιες αναθεωρητικές της θέσεις. Η «διπλή γλώσσα» δεν είναι διπλωματικό ατύχημα, αλλά συνειδητή στρατηγική.
Για την Αθήνα, το διακύβευμα δεν είναι η ρητορική της τελευταίας στιγμής, αλλά το αν η συνάντηση θα περιοριστεί σε διαχείριση εντάσεων ή αν μπορεί να υπάρξει –έστω– συμφωνία στο αυτονόητο: ότι ο διάλογος δεν μπορεί να διεξάγεται υπό απειλές, υπαινιγμούς και επαναφορά ζητημάτων που αμφισβητούν ευθέως την ελληνική κυριαρχία. Το μέχρι τώρα σήμα από την Άγκυρα δείχνει ότι, τουλάχιστον σε επίπεδο δημόσιου λόγου, η Τουρκία δεν είναι έτοιμη να εγκαταλείψει αυτό το παιχνίδι.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου