Middle East Forum: Η σιωπή της Ευρώπης απέναντι στον Ερντογάν.

Η σύνοδος του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα και το ακανθώδες ερώτημα για την Τουρκία

Σε μια περίοδο όπου η Βορειοατλαντική Συμμαχία προετοιμάζεται για σημαντικές εσωτερικές ανακατατάξεις, η επικείμενη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα αναμένεται να βρεθεί στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής. Η επιβεβαίωση από την αμερικανική πλευρά ότι ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα δώσει το παρών στη συνάντηση των ηγετών, συνοδεύεται από εκτιμήσεις για ουσιαστική μείωση της στρατιωτικής δέσμευσης των Ηνωμένων Πολιτειών στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Τουρκία, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό εντός της συμμαχίας, εμφανίζεται έτοιμη να καλύψει το κενό ισχύος.

Ωστόσο, μια εκτενής ανάλυση του Middle East Forum θέτει ένα καίριο και βαθύ ερώτημα σχετικά με το αν η προσήλωση της Άγκυρας στις θεμελιώδεις νατοϊκές αρχές της δημοκρατίας, της ατομικής ελευθερίας και του κράτους δικαίου είναι ειλικρινής. Η ιστορική διαδρομή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, από τα πρώτα του βήματα δίπλα στον πατέρα του πολιτικού Ισλάμ, Νετζμετίν Ερμπακάν, μέχρι και την κατάληψη της εξουσίας, δείχνει μια εργαλειακή χρήση των δημοκρατικών θεσμών. Παρά το γεγονός ότι το κόμμα του παρουσιάστηκε αρχικά στη Δύση ως μετριοπαθές και μεταρρυθμιστικό, οι μετέπειτα εξελίξεις, όπως το πάγωμα των ενταξιακών συνομιλιών με την Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω της άρνησης αναγνώρισης της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποκάλυψαν τις πραγματικές του προθέσεις, επισημαίνει ο Ρόμπερτ Έλλις.

Το χρονικό των εκκαθαρίσεων και η διάλυση της αντιπολίτευσης

Η εδραίωση της απόλυτης εξουσίας του Τούρκου Προέδρου επιτεύχθηκε μέσα από μια συστηματική εξουδετέρωση των αντιπάλων του. Αρχικά με δικαστικές διαδικασίες εναντίον της κοσμικής αντιπολίτευσης και του στρατού, και στη συνέχεια με τις σαρωτικές εκκαθαρίσεις που ακολούθησαν την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016. Η επιχείρηση αυτή οδήγησε στην απομάκρυνση χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων, στρατιωτικών, καθώς και του ενός τρίτου των δικαστών και εισαγγελέων της χώρας, ανατρέποντας πλήρως την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Παράλληλα, οι εκατοντάδες χιλιάδες συλλήψεις στερούσαν από τη χώρα κάθε έννοια νομικής ασφάλειας, μετατρέποντας το παλιό όνειρο για μια ευρωπαϊκή Τουρκία σε έναν πραγματικό εφιάλτη, όπως είχαν επισημάνει και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι.

Η αυταρχική στροφή έγινε ακόμη πιο εμφανής μετά τις πανεθνικές διαμαρτυρίες για το πάρκο Γκεζί, οι οποίες κατεστάλησαν βίαια. Αντιμετωπίζοντας τη σταδιακή πτώση της δημοτικότητάς του, ειδικά μετά τις εμφατικές νίκες της αντιπολίτευσης στην Κωνσταντινούπολη, το καθεστώς κλιμάκωσε την επιθετικότητά του. Ο δημοφιλής δήμαρχος Εκρέμ Ιμάμογλου αποκλείστηκε με μεθοδεύσεις από την πολιτική ζωή, ενώ οι μαζικές αντιδράσεις των πολιτών χαρακτηρίστηκαν από την κυβέρνηση ως τρομοκρατία των δρόμων. Η πίεση επεκτάθηκε και στο ίδιο το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, με την καρατόμηση εκλεγμένων δημάρχων και τον δικαστικό εξαναγκασμό σε αλλαγή της ηγεσίας του, γεγονός που οδήγησε ξένους παρατηρητές στο συμπέρασμα ότι η εξάλειψη κάθε αποτελεσματικής αντιπολίτευσης είναι πλέον ολοκληρωτική.

Η σιωπή της Ευρώπης και το παράδοξο των αξιών

Παρά την εσωτερική κρίση δημοκρατίας, η τουρκική διπλωματία επιχειρεί το τελευταίο διάστημα μια σιωπηλή αναπροσαρμογή της εξωτερικής της πολιτικής. Μετά από χρόνια αμφίσημης στάσης ανάμεσα στη Δύση και τη Ρωσία, η Άγκυρα δείχνει να στρέφεται ξανά προς την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας, συμμετέχοντας σε διεθνείς συζητήσεις για φλέγοντα ζητήματα όπως αυτό της Ουκρανίας.

Αυτή η επαναπροσέγγιση αναδεικνύει μια έντονη αντίφαση, καθώς η Ευρώπη επιλέγει να τηρεί σιγή ιχθύος μπροστά στην κατάλυση των δημοκρατικών θεσμών στο εσωτερικό της Τουρκίας. Η επικείμενη σύνοδος κορυφής στην τουρκική πρωτεύουσα αποτελεί την πρώτη μεγάλη ευκαιρία για τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να ανοίξουν τα χαρτιά τους και να εξηγήσουν πώς η στενή συνεργασία με το συγκεκριμένο καθεστώς μπορεί να συμβαδίσει με τις αξίες που το ΝΑΤΟ και η Ευρώπη υποτίθεται ότι προασπίζονται, καταλήγει το άρθρο.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.