Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα της Τουρκίας στα μεγάλα δυτικά στρατηγικά ινστιτούτα έχει αλλάξει αισθητά. Οργανισμοί όπως το International Institute for Strategic Studies (IISS), το Royal United Services Institute (RUSI), το CSIS και το Council on Foreign Relations δεν αντιμετωπίζουν πλέον την Άγκυρα ως μια κλασική «αντιδυτική δύναμη», αλλά ως κάτι πιο σύνθετο και δυνητικά πιο δύσκολο να διαχειριστεί η Δύση:
Mια «autonomous transactional power», όπως χαρακτηριστικά την αναφέρουν. Δηλαδή, η Τουρκία είναι μια χώρα που παραμένει εντός του ΝΑΤΟ και του δυτικού συστήματος ασφαλείας, αλλά ταυτόχρονα αμφισβητεί επιλεκτικά βασικούς κανόνες της δυτικής διεθνούς τάξης όταν θεωρεί ότι αυτό εξυπηρετεί τα γεωπολιτικά της συμφέροντα.
Αυτή η αλλαγή οπτικής είναι κρίσιμη και για την Ελλάδα, διότι μεταφέρει το ζήτημα της τουρκικής στρατηγικής από το επίπεδο μιας διμερούς έντασης σε ένα πολύ ευρύτερο διεθνές πλαίσιο αναθεωρητισμού. Η «Γαλάζια Πατρίδα» δεν αντιμετωπίζεται πλέον από πολλά think tanks απλώς ως μια επιθετική ρητορική απέναντι στην Αθήνα ή τη Λευκωσία, αλλά ως μέρος μιας παγκόσμιας τάσης όπου περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να επανακαθορίσουν κανόνες, θαλάσσιες ζώνες και σφαίρες επιρροής.
Η εφαρμογή του lawfare
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται πλέον το λεγόμενο lawfare – η χρήση δηλαδή του νόμου ως εργαλείου γεωπολιτικής πίεσης. Η Τουρκία επιχειρεί να ενσωματώσει σταδιακά τη «Γαλάζια Πατρίδα» και τις διεκδικήσεις της στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο στο εσωτερικό της νομικό σύστημα, επιδιώκοντας να μετατρέψει μια μονομερή γεωπολιτική θέση σε «κανονικότητα». Αυτό ακριβώς προκαλεί ανησυχία σε διεθνείς αναλυτές, καθώς θεωρούν ότι η σταδιακή θεσμοθέτηση τέτοιων διεκδικήσεων δημιουργεί νέα τετελεσμένα που μελλοντικά μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο διπλωματικά όσο και επιχειρησιακά.
Η Τουρκία δεν είναι μόνη…
Η Τουρκία δεν είναι η μόνη χώρα που ακολουθεί αυτή τη στρατηγική. Τα διεθνή ινστιτούτα εντοπίζουν παρόμοια μοτίβα στην Κίνα στη Νότια Σινική Θάλασσα, στο Ιράν στα Στενά του Ορμούζ και ακόμη και στη Ρωσία στην Αρκτική. Το κοινό στοιχείο είναι η προσπάθεια μετατροπής διεθνών ή αμφισβητούμενων περιοχών σε ζώνες εθνικής δικαιοδοσίας μέσω εσωτερικής νομοθεσίας, διοικητικών πράξεων ή στρατιωτικής παρουσίας χαμηλής έντασης.
Σύμφωνα με αυτή τη σχολή σκέψης, η Τουρκία αξιοποιεί πλέον ένα ολόκληρο πλέγμα εργαλείων πίεσης: στρατιωτική ισχύ, drones, ενεργειακή γεωπολιτική, μεταναστευτικές ροές, περιφερειακές συμμαχίες και νομική αμφισβήτηση διεθνών συνθηκών. Δεν επιδιώκει απαραίτητα μια άμεση στρατιωτική σύγκρουση, αλλά μια σταδιακή αναθεώρηση ισορροπιών μέσα από συνεχή πίεση κάτω από το όριο του πολέμου. Αυτό που τα στρατηγικά ινστιτούτα αποκαλούν grey-zone competition.
Τι ανησυχεί τη Δύση
Το ιδιαίτερα ανησυχητικό στοιχείο για τη Δύση είναι ότι αυτή η μορφή αναθεωρητισμού είναι δύσκολο να αντιμετωπιστεί. Δεν ενεργοποιεί εύκολα στρατιωτικούς μηχανισμούς αποτροπής, δεν οδηγεί απαραίτητα σε ανοιχτή κρίση, αλλά παράγει σταδιακά φθορά, αμφισβήτηση και νέες «γκρίζες ζώνες» τόσο νομικά όσο και γεωπολιτικά.
Γι’ αυτό και ολοένα περισσότερες δυτικές αναλύσεις συνδέουν πλέον το ζήτημα της Ανατολικής Μεσογείου με μια ευρύτερη παγκόσμια κρίση της διεθνούς τάξης. Το βασικό συμπέρασμα αυτών των ινστιτούτων είναι ότι ο κόσμος περνά από την εποχή των σταθερών κανόνων στην εποχή της διαρκούς αμφισβήτησης.
Και μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Τουρκία θεωρείται από πολλούς ως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα περιφερειακής δύναμης που επιχειρεί να επαναδιαπραγματευθεί τους όρους ισχύος της περιοχής της χωρίς να αποχωρεί από το δυτικό στρατόπεδο, αλλά πιέζοντάς το από μέσα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου