Γιώργος Σκαφιδάς
Αν και μεταξύ τους εχθρικές, οι ηγεσίες σε Ισραήλ και Ιράν δείχνουν στην παρούσα φάση να μοιράζονται κάποιες ανησυχίες που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν κοινές.
Ισραηλινοί και Ιρανοί παρουσιάζονται πια, από διαφορετική σκοπιά ο καθένας και υπό διαφορετικό πρίσμα, να ανησυχούν για το ίδιο πράγμα: εν προκειμένω την στάση που υιοθετεί η διοίκηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ σε σχέση με ζητήματα εθνικής ασφάλειας που τους αγγίζουν άμεσα.
Για τους Ιρανούς, ο προβληματισμός είναι προφανής. Τι θα συζητήσουν με την αμερικανική διοίκηση όταν και όπου συναντηθούν;
Η Τεχεράνη έστειλε το μήνυμα, δια του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ότι είναι διατεθειμένη μεν να διαπραγματευτεί με τους Αμερικανούς, αλλά μόνον ένα θέμα: εκείνο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
«Είμαι σίγουρος ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε συμφωνία», δήλωσε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας στο αμερικανικό δίκτυο CNN, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι αυτή η συμφωνία θα πρέπει να είναι «δίκαιη, ισότιμη» και σχετική μόνο με ένα ζήτημα: εκείνο του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Ιρανοί και Αμερικανοί είχαν διαπραγματευτεί ξανά στο παρελθόν το συγκεκριμένο ζήτημα. Μέσα από εκείνες τις διαπραγματεύσεις είχε, άλλωστε, προκύψει και η συμφωνία JCPOA για τα πυρηνικά της Τεχεράνης, την οποία υπέγραψε η διοίκηση Ομπάμα το 2015, αλλά «ξήλωσε» ο Τραμπ κατά την πρώτη προεδρική θητεία του αποσύροντας τις ΗΠΑ από αυτήν τo 2018.
Οι Ιρανοί παρουσιάζονται λοιπόν τώρα να υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να καταλήξουν σε μια συμφωνία με τις ΗΠΑ για τα πυρηνικά.
Οι Αμερικανοί (Τραμπ, Ρούμπιο) επιμένουν, ωστόσο, να βάζουν κι άλλα -ιδιαίτερα ευαίσθητα για τους Ιρανούς- θέματα στο τραπέζι, όπως είναι εν προκειμένω εκείνα του ιρανικού πυραυλικού/βαλλιστικού οπλοστασίου και του δικτύου των ενόπλων proxies που υποστηρίζονται από την Τεχεράνη.
Οι αμερικανικές διαθέσεις προκαλούν εύλογη ανησυχία στην Τεχεράνη, ανησυχία που καθίσταται ακόμη μεγαλύτερη εάν ληφθεί υπόψη το στυλ ηγεσίας του «απρόβλεπτου» Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει άλλωστε ήδη εξαπολύσει στρατιωτικά πλήγματα εντός των ιρανικών συνόρων (τον Ιούνιο του 2025) και τώρα απειλεί την ιρανική πλευρά με νέα ανάληψη στρατιωτικής δράσης.
Η στάση του «απρόβλεπτου» Τραμπ, ο οποίος έχει την τάση να διαπραγματεύεται ζητήματα εθνικής κυριαρχίας άλλων χωρών για λογαριασμό τους σαν επικυρίαρχος, προβληματίζει όμως παράλληλα και την ισραηλινή ηγεσία.
«Το Ισραήλ φοβάται ότι μπορεί να αποκλειστεί από τις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και να παραμεριστεί (σ.σ. από τις ΗΠΑ). Το Ισραήλ φοβάται ότι ο πρόεδρος Τραμπ θα μπορούσε να προχωρήσει σε μια μερική συμφωνία για τα πυρηνικά ή σε μια ενδιάμεση συμφωνία που θα επέτρεπε στους Ιρανούς να κερδίσουν περισσότερο χρόνο», γράφει ο Ισραηλινός αναλυτής Μπεν Κάσπιτ στον ιστοχώρο Al Monitor, υποστηρίζοντας ότι ο απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ βρέθηκε την περασμένη Τρίτη στο Ισραήλ με στόχο να κάμψει τους φόβους των Ισραηλινών, πράγμα το οποίο όμως δεν κατάφερε.
Το Ομάν, που πρότειναν οι Ιρανοί ως μέρος διεξαγωγής των συνομιλιών με τις ΗΠΑ, ξύπνησε στους Ισραηλινούς «τραυματικές» μνήμες που θα ήθελαν να ξεχάσουν.
Οι Ισραηλινοί θυμούνται όσα είχαν γίνει το 2013 στο Μουσκάτ, την πρωτεύουσα του Ομάν. Ο Κάσπιτ γράφει σχετικά: «Η ιρανική επιλογή του Ομάν συγκλόνισε το Ισραήλ, το οποίο δεν έχει ξεχάσει τις διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά του 2013 στο Μουσκάτ μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Το τραύμα αυτών των μυστικών διαπραγματεύσεων, που διεξήγαγε η κυβέρνηση Ομπάμα, βαραίνει την ισραηλινή ηγεσία εδώ και πάνω από μια δεκαετία. Οι Αμερικανοί διαπραγματεύονταν απευθείας με το Ιράν για περίπου έξι μήνες, χωρίς να ενημερώσουν το Ισραήλ κατά τη διάρκεια εκείνων των συνομιλιών ή μετά. Η ισραηλινή ηγεσία έμαθε για εκείνες τις συνομιλίες από τη Μοσάντ».
Εν έτει 2026 πια, η ισραηλινή ηγεσία φέρεται να φοβάται ότι εκείνη η ιστορία θα μπορούσε να επαναληφθεί, με άλλους πολιτικούς ως πρωταγωνιστές πια, αλλά με παρόμοιο τρόπο.
Υπάρχει, άραγε, περίπτωση ένας φιλοϊσραηλινός Αμερικανός πρόεδρος, όπως ο Τραμπ, να καταλήξει σε μια συμφωνία που θα αγγίζει μεν άμεσα το Ισραήλ, αλλά δεν θα έχει τη σύμφωνη γνώμη των Ισραηλινών;
Εάν κρίνουμε από τις σχετικά πρόσφατες εξελίξεις, η απάντηση είναι «ναι». Για του λόγου το αληθές, αρκεί μια ματιά στη «μεταπολεμική» Λωρίδα της Γάζας, όπου ο Τραμπ έβαλε ως «συμπρωταγωνίστρια» της μετάβασης σε μια νέα εποχή την Τουρκία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, την οποία το Ισραήλ του Μπενιαμίν Νετανιάχου προσπαθεί τώρα να βγάλει από εκεί.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου