Απαντώντας χθες σε γραπτές ερωτήσεις του Bloomberg, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απηύθυνε ανοιχτή έκκληση για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35 υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη «θα βοηθούσε στην εδραίωση των δεσμών με την Ουάσιγκτον και στην ενίσχυση της ασφάλειας του ΝΑΤΟ».
Λίγες ώρες αργότερα, η τουρκική προεδρία ανακοίνωσε ότι ο Τούρκος πρόεδρος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, κατά την οποία συζητήθηκαν οι διμερείς σχέσεις, η συνεργασία στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας —με αιχμή τα ζητήματα των F-35 και F-16—, τα βήματα για την ενίσχυση του εμπορίου, καθώς και οι εξελίξεις στη Γάζα και τη Βενεζουέλα.
Η χρονική σύμπτωση δεν είναι τυχαία. Η Άγκυρα επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει το νέο πολιτικό περιβάλλον στην Ουάσιγκτον και να μετατρέψει τη ρητορική επαναπροσέγγισης σε απτό διαπραγματευτικό αποτέλεσμα. Το ερώτημα, ωστόσο, δεν είναι αν η Τουρκία θέλει την επιστροφή στα F-35, αλλά αν το αμερικανικό πολιτικό και θεσμικό σύστημα είναι έτοιμο να τη δεχθεί.
Που ακριβώς βρίσκεται το θέμα των F-35Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του economico, από καλά πληροφορημένες πηγές, ο πρόεδρος Τραμπ στην επικοινωνία του με τον Ερντογάν του ξεκαθάρισε πως ο ίδιος δεν θα μπορούσε να κάνει οτιδήποτε για να ικανοποιήσει το αίτημά του για τα F-35 μέχρι η Άγκυρα να ικανοποιήσει όλες τις απιτήσεις των ΗΠΑ.
Οι ίδιες πηγές εξηγούν στο economico την Αμερικανική στάση: η δημόσια ρητορική του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αξιοποιώντας την «ευκαιρία» της επιστροφής του Ντόναλντ Τραμπ, βρίσκει μεν ακροατήριο στον Λευκό Οίκο, όχι όμως ενιαίο πολιτικό μέτωπο στην Ουάσιγκτον. Επισημαίνουν μάlιστα ότι το ζήτημα των F-35 δεν είναι προεδρική απόφαση ενός ανδρός, αλλά πλέγμα αποφάσεων του Νομοθετικού Συστήματος, θέσεων του Πενταγώνου και εκτιμήσεων των υπηρεσιών ασφαλείας.
Έτσι, το θέμα των F-35 με πληροφορίες και εκτιμήσεις που βασίζονται σε πληροφορίες από Αμερικανικές πηγές και αναλύσεις διεθνών Μέσων σήμερα έχει ως εξής:
1. Το Κογκρέσο παραμένει ο βασικός «κόφτης»
Σύμφωνα με αξιωματούχους και αναλυτές που μίλησαν σε Reuters, Politico και Foreign Affairs, η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα F-35 προσκρούει:στον νόμο CAATSA,
σε δεσμευτικές αποφάσεις του Κογκρέσου μετά το 2019,
και σε διακομματική καχυποψία απέναντι στην Άγκυρα.
Αμερικανοί γερουσιαστές –τόσο Ρεπουμπλικάνοι όσο και Δημοκρατικοί– επιμένουν ότι απλή «επιστροφή» ή αποθήκευση των S-400 δεν αρκεί. Αυτό που ζητείται είναι η αποδεδειγμένη (μεταφορά στη Ρωσία με φορτηγά) «μόνιμη και επαληθεύσιμη απομάκρυνση», με Αμερικανικό μηχανισμό επιτήρησης.
Όπως σημειώνει ανώτερος αξιωματούχος του Κογκρέσου στο Politico: «Το πρόβλημα δεν είναι οι εμμονές του Τραμπ. Το πρόβλημα είναι ότι το σύστημα δεν εμπιστεύεται την Τουρκία όσο οι S-400 παραμένουν τουρκική ιδιοκτησία.»
2. Το Πεντάγωνο φοβάται “precedent” (δεδικασμένο)
Στο Πεντάγωνο, σύμφωνα με το CSIS*, υπάρχει έντονος προβληματισμός ότι:
μια «ειδική λύση» για την Τουρκία
θα δημιουργούσε δεδικασμένο για άλλους συμμάχους που φλερτάρουν με ρωσικά ή κινεζικά οπλικά συστήματα.
Ανώτερη αμυντική πηγή αναφέρει ότι το βασικό ερώτημα δεν είναι αν μπορεί να βρεθεί τεχνική λύση, αλλά αν πρέπει: «Η Τουρκία να αποτελεί εξαίρεση. Το ΝΑΤΟ λειτουργεί με κανόνες, όχι εξαιρέσεις.»
3. F-16: πιο ρεαλιστικός δρόμος από τα F-35
Αμερικανοί αξιωματούχοι χαρακτηρίζουν την υπόθεση των F-16 Block 70 ως πολύ πιο ώριμη και πολιτικά διαχειρίσιμη. Το σενάριο που εξετάζεται στην Ουάσιγκτον είναι:Να παραδωθούν στην Τουρκία F-16 ως «γέφυρα»,
τεχνικός διαχωρισμός από τους S-400, δηλαδή τα S-400 δεν πρέπει να «βλέπουν», να παρακολουθούν ή να καταγράφουν πτήσεις F-16 (ΣΣ: συνεπώς και πτήσεις των ελληνικών F-16).
και πάγωμα (όχι άμεση επαναφορά) της συζήτησης για F-35.
Όπως σημειώνει το Center for a New American Security (CNAS), αυτό επιτρέπει στην κυβέρνηση Τραμπ να βελτιώσει το κλίμα με την Άγκυρα χωρίς να συγκρουστεί με το Κογκρέσο.
4. Halkbank: δύσκολο χαρτί, όχι διαπραγματευτικό «αντάλλαγμα»
Αμερικανικές νομικές πηγές (New York Times, βασιζόμενοι σε DOJ briefings – ημιεπίσημες ενημερώσεις που παρέχουν στελέχη του Υπουργείου Δικαιοσύνης ) ξεκαθαρίζουν επίσης ότι η υπόθεση Halkbank** παραμένει ένα πικρό στοιχείο στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας που επηρεάζει κάθε εξέλιξη :η υπόθεση της Halkbank βρίσκεται σε ομοσπονδιακό δικαστικό επίπεδο,
και δεν μπορεί να «κλείσει» πολιτικά χωρίς σοβαρό θεσμικό κόστος.
Οποιαδήποτε παρέμβαση υπέρ της Άγκυρας θα άνοιγε θέμα πολιτικής εργαλειοποίησης της Δικαιοσύνης, κάτι που ακόμη και μια κυβέρνηση Τραμπ θα δίσταζε να κάνει δημόσια.
5. LNG και ενέργεια: το πραγματικό “win-win”
Εκεί που οι ΗΠΑ εμφανίζονται σαφώς πιο θετικές είναι:η αύξηση των εισαγωγών αμερικανικού LNG,
η συμμετοχή τουρκικών κεφαλαίων σε upstream projects στις ΗΠΑ,
και η σταδιακή μείωση της ρωσικής ενεργειακής εξάρτησης.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ενέργειας (Energy Department) θεωρούν ότι η ενέργεια μπορεί να προηγηθεί της άμυνας, λειτουργώντας ως δείκτης αξιοπιστίας της Τουρκίας.
Με δυό λόγια: Η Άγκυρα παίζει σωστά το χαρτί Τραμπ, αλλά υποτιμά το βάθος της αμερικανικής θεσμικής αντίστασης. Τα F-35 δεν είναι απλώς εξοπλιστικό πρόγραμμα. είναι σύμβολο στρατηγικής εμπιστοσύνης. Και αυτή,η εμπιστοσύνη στην Ουάσιγκτον, δεν αποκαθίσταται με δηλώσεις, αλλά με μη αναστρέψιμες επιλογές.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου