Του Σωτήρη Σιδέρη
Ποιος απειλεί την Ευρώπη: ο Πούτιν ή ο Τραμπ; ανήσυχες και σχεδόν εμβρόντητες από τις απειλές του Αμερικανού προέδρου κατά της Γροιλανδίας οι ευρωπαικές χώρες οδηγούνται σε έναν μεγάλο διχασμό. Εκεί που υποτίθεται ετοιμάζονταν αν πολεμήσουν κατά του “εισβολέα” Πούτιν, νοιώθουν τόσο πολύ εκτεθειμένες από τις ΗΠΑ του Τραμπ που αδυνατούν να ιεραρχήσουν τις απειλές κατά τρόπο πειστικό. Η πρωτοβουλία Γαλλίας – Αγγλίας, Γερμανίας για την αποστολή στρατιωτικής δύναμης στην Γροιλανδία, μάλλον θα ερεθίσει περισσότερο τον Τραμπ.
Τώρα όμως που το ΝΑΤΟ εξαερώνεται από τις ίδιες τις ΗΠΑ, τι θα συμβεί; Ήδη οι μεγάλες χώρες της ΕΕ προσπαθούν με σχήματα “προθύμων”, να ενώσουν τις δυνάμεις τους, αλλά είναι σαφές ότι έχουν πρόσκαιρο χαρακτήρα, πέραν του ότι δεν θα αντιπαρατεθούν στρατιωτικά με τις ΗΠΑ ποτέ. Οι χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης καταλαβαίνουν τώρα, τι σημαίνει ένα κράτος -μέλος του ΝΑΤΟ να απειλεί ένα άλλο κράτος , την Δανία εν προκειμένω. Όπως κάνει επί δεκαετίες η Τουρκία κατά της Ελλάδας. Ο πολιτικός θάνατος του ΝΑΤΟ όμως, δημιουργεί νέα δεδομένα και για τη χώρα μας. Είναι μήπως ορατό στον ορίζοντα ένα μεγάλο αντιαμερικανικό κίνημα στην Ευρώπη; Η ΕΕ παραπαίει και το ΝΑΤΟ δεν αισθάνεται καθόλου καλά , αλλά τι έρχεται;
Δεν είναι μόνο η Γροιλανδία. Είναι και η ακροδεξιά
Η πρωτοφανής συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ έναντι των δυτικών συμμάχων των ΗΠΑ δεν αφορά μόνο τις διεθνείς σχέσεις, αλλά προκαλεί πολιτικές και ιδεολογικές αναστατώσεις στην Ευρώπη και στην Ελλάδα . Η περιφρόνηση των κανόνων που διέπει τις σχέσεις μεταξύ κρατών, ακόμη και μεταξύ συμμάχων , εκτιμάται ότι θα προκαλέσει οξύτατες αντιπαραθέσεις, καθώς ο Τραμπ στηρίζει απροκάλυπτα ακροδεξιά κόμματα και κυβερνήσεις και ενίοτε χρησιμοποιεί προσβλητικές εκφράσεις κατά προοδευτικών κομμάτων και προσώπων. Η ιστορία όμως είναι οδηγός. Όποτε κυριάρχησαν τυραννικά καθεστώτα, ο κόσμος πνίγηκε στο αίμα.
Στην Ελλάδα η δεξιά ήταν πάντα εξαρτημένη από τις ΗΠΑ. Η σημερινή πραγματικότητα είναι αμείλικτη και απειλητική για την δημοκρατία στην Ελλάδα. Είναι όμως λογικό, ότι όπου υπάρχει δράση , θα υπάρξει και αντίδραση. Ενδεχόμενη εμπλοκή των ΗΠΑ υπέρ της ελληνικής ακροδεξιάς στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, θα προκαλέσει άραγε συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων; Αλλά είναι πιθανό, η ωμή παρέμβαση, γιατί η ωμότητα είναι η κυρίαρχη συμπεριφορά του Τραμπ, πιθανόν και προκαλέσει και αστάθεια στη χώρα γιατί τέτοιου είδους παρεμβάσεις έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην λειτουργία του κράτους, της κυβέρνησης και των θεσμών.
Αυτή είναι μια παράμετρος των εξελίξεων την οποία θα βρούμε σύντομα μπροστά μας, ακόμη και αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχίσει να είναι γλοιώδης και όχι απλά ευθυγραμμισμένος με τον Τραμπ. Το θέμα είναι πως θα αντιδράσει, αν αντιληφθεί ότι κάποιοι στην Ουάσιγκτον τον αδειάσουν και υποστηρίξουν άλλο πρόσωπο για να συσπειρώσει την δεξιά -ακροδεξιά. Προς το παρόν δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να υποτιμηθεί, αντίθετα πρέπει να μελετηθεί πολύ καλά, το σχέδιο του Ισραήλ να σύρει την Ελλάδα στο δικό της άρμα. Διπλωμάτες επιμένουν ότι το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποφεύγει να ασχοληθεί με την Ελλάδα και τον Μητσοτάκη, οφείλεται στον Νετανιάχου, με την έννοια ότι έχει “αναλάβει” την Ελλάδα και τον πρωθυπουργό της.
Οι αποκαλύψεις των τελευταίων ημερών για την αποστολή ισραηλινών συμβούλων στο πλευρό του Μητσοτάκη στις εκλογές του 2023 δεν είναι τυχαίες και επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις όσων πιστεύουν ότι το Ισραήλ θέλει πάση θυσία την επανεκλογή του Μητσοτάκη.
Οπότε , έχουμε ήδη την αρνητική επίδραση του Τραμπ στην υπονόμευση των διεθνών οργανισμών και του διεθνούς δικαίου, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε και την περαιτέρω εμπλοκή του , όχι μόνο στην ελληνική πολιτική σκηνή, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Γαλλία, Ισπανία , Γερμανία, Αγγλία και άλλες χώρες θα δεχθούν σίγουρα πιέσεις και θα υποστούν την ανάμειξη των ΗΠΑ, ανάλογα με τα σχέδιά του.
Η μετέωρη Ελλάδα
Ποιος απειλεί την Ευρώπη: ο Πούτιν ή ο Τραμπ; ανήσυχες και σχεδόν εμβρόντητες από τις απειλές του Αμερικανού προέδρου κατά της Γροιλανδίας οι ευρωπαικές χώρες οδηγούνται σε έναν μεγάλο διχασμό. Εκεί που υποτίθεται ετοιμάζονταν αν πολεμήσουν κατά του “εισβολέα” Πούτιν, νοιώθουν τόσο πολύ εκτεθειμένες από τις ΗΠΑ του Τραμπ που αδυνατούν να ιεραρχήσουν τις απειλές κατά τρόπο πειστικό. Η πρωτοβουλία Γαλλίας – Αγγλίας, Γερμανίας για την αποστολή στρατιωτικής δύναμης στην Γροιλανδία, μάλλον θα ερεθίσει περισσότερο τον Τραμπ.
Τώρα όμως που το ΝΑΤΟ εξαερώνεται από τις ίδιες τις ΗΠΑ, τι θα συμβεί; Ήδη οι μεγάλες χώρες της ΕΕ προσπαθούν με σχήματα “προθύμων”, να ενώσουν τις δυνάμεις τους, αλλά είναι σαφές ότι έχουν πρόσκαιρο χαρακτήρα, πέραν του ότι δεν θα αντιπαρατεθούν στρατιωτικά με τις ΗΠΑ ποτέ. Οι χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης καταλαβαίνουν τώρα, τι σημαίνει ένα κράτος -μέλος του ΝΑΤΟ να απειλεί ένα άλλο κράτος , την Δανία εν προκειμένω. Όπως κάνει επί δεκαετίες η Τουρκία κατά της Ελλάδας. Ο πολιτικός θάνατος του ΝΑΤΟ όμως, δημιουργεί νέα δεδομένα και για τη χώρα μας. Είναι μήπως ορατό στον ορίζοντα ένα μεγάλο αντιαμερικανικό κίνημα στην Ευρώπη; Η ΕΕ παραπαίει και το ΝΑΤΟ δεν αισθάνεται καθόλου καλά , αλλά τι έρχεται;
Δεν είναι μόνο η Γροιλανδία. Είναι και η ακροδεξιά
Η πρωτοφανής συμπεριφορά του Ντόναλντ Τραμπ έναντι των δυτικών συμμάχων των ΗΠΑ δεν αφορά μόνο τις διεθνείς σχέσεις, αλλά προκαλεί πολιτικές και ιδεολογικές αναστατώσεις στην Ευρώπη και στην Ελλάδα . Η περιφρόνηση των κανόνων που διέπει τις σχέσεις μεταξύ κρατών, ακόμη και μεταξύ συμμάχων , εκτιμάται ότι θα προκαλέσει οξύτατες αντιπαραθέσεις, καθώς ο Τραμπ στηρίζει απροκάλυπτα ακροδεξιά κόμματα και κυβερνήσεις και ενίοτε χρησιμοποιεί προσβλητικές εκφράσεις κατά προοδευτικών κομμάτων και προσώπων. Η ιστορία όμως είναι οδηγός. Όποτε κυριάρχησαν τυραννικά καθεστώτα, ο κόσμος πνίγηκε στο αίμα.
Στην Ελλάδα η δεξιά ήταν πάντα εξαρτημένη από τις ΗΠΑ. Η σημερινή πραγματικότητα είναι αμείλικτη και απειλητική για την δημοκρατία στην Ελλάδα. Είναι όμως λογικό, ότι όπου υπάρχει δράση , θα υπάρξει και αντίδραση. Ενδεχόμενη εμπλοκή των ΗΠΑ υπέρ της ελληνικής ακροδεξιάς στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, θα προκαλέσει άραγε συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων; Αλλά είναι πιθανό, η ωμή παρέμβαση, γιατί η ωμότητα είναι η κυρίαρχη συμπεριφορά του Τραμπ, πιθανόν και προκαλέσει και αστάθεια στη χώρα γιατί τέτοιου είδους παρεμβάσεις έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην λειτουργία του κράτους, της κυβέρνησης και των θεσμών.
Αυτή είναι μια παράμετρος των εξελίξεων την οποία θα βρούμε σύντομα μπροστά μας, ακόμη και αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνεχίσει να είναι γλοιώδης και όχι απλά ευθυγραμμισμένος με τον Τραμπ. Το θέμα είναι πως θα αντιδράσει, αν αντιληφθεί ότι κάποιοι στην Ουάσιγκτον τον αδειάσουν και υποστηρίξουν άλλο πρόσωπο για να συσπειρώσει την δεξιά -ακροδεξιά. Προς το παρόν δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να υποτιμηθεί, αντίθετα πρέπει να μελετηθεί πολύ καλά, το σχέδιο του Ισραήλ να σύρει την Ελλάδα στο δικό της άρμα. Διπλωμάτες επιμένουν ότι το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος αποφεύγει να ασχοληθεί με την Ελλάδα και τον Μητσοτάκη, οφείλεται στον Νετανιάχου, με την έννοια ότι έχει “αναλάβει” την Ελλάδα και τον πρωθυπουργό της.
Οι αποκαλύψεις των τελευταίων ημερών για την αποστολή ισραηλινών συμβούλων στο πλευρό του Μητσοτάκη στις εκλογές του 2023 δεν είναι τυχαίες και επιβεβαιώνουν τις εκτιμήσεις όσων πιστεύουν ότι το Ισραήλ θέλει πάση θυσία την επανεκλογή του Μητσοτάκη.
Οπότε , έχουμε ήδη την αρνητική επίδραση του Τραμπ στην υπονόμευση των διεθνών οργανισμών και του διεθνούς δικαίου, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε και την περαιτέρω εμπλοκή του , όχι μόνο στην ελληνική πολιτική σκηνή, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Γαλλία, Ισπανία , Γερμανία, Αγγλία και άλλες χώρες θα δεχθούν σίγουρα πιέσεις και θα υποστούν την ανάμειξη των ΗΠΑ, ανάλογα με τα σχέδιά του.
Η μετέωρη Ελλάδα
Σε περιόδους έντασης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η Αθήνα αναζητούσε στήριξη στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ. Υπάρχουν δεκάδες αποφάσεις στα συμπεράσματα των Συνόδων Κορυφής της ΕΕ υπέρ της Ελλάδας, που επίσης, θυμίζουν στην Άγκυρα ότι για να αναβαθμίσει τις σχέσεις της με τις Βρυξέλλες θα πρέπει να είναι προσεκτική. Βέβαια η Τουρκία χάρη στην δική της εξωτερική πολιτική , έχει “σπάσει” πολλές φορές τις ευρωπαικές θέσεις και έχει αναβαθμίσει τις απειλές της προς την Αθήνα χωρίς σοβαρές επιπτώσεις. Ωστόσο σε ακραία κατάσταση δεν φθάσαμε ποτέ, με εξαίρεση την κρίση των Ιμίων και τότε οι ΗΠΑ είχαν παρέμβει.
Στο ΝΑΤΟ δημιουργήθηκε μηχανισμός για να αποτρέπει μια σύγκρουση Ελλάδας -Τουρκίας. Υπάρχει εικόνα από το Αιγαίο , υπήρχαν δίαυλοι της Συμμαχίας με την Αθήνα και την Άγκυρα και αυτοί λειτουργούσαν αποτρεπτικά. Φυσικά υπεράνω ήταν οι ΗΠΑ.
Τώρα όλα αυτά είναι υπό αίρεση. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί όσο πιο γρήγορα γίνεται για να δημιουργήσει ένα δικό της μέτωπο “προθύμων” χωρών που θα υποστήριζαν την Ελλάδα σε περίπτωση ανάγκης. Όχι τόσο στρατιωτικά, όσο διπλωματικά και αποτρεπτικά.
Η δημιουργία αξόνων όπως προσπαθεί να δημιουργήσει το Ισραήλ εναντίον της Τουρκίας είναι επικίνδυνη, γιατί μπορεί να εμπλέξει την Ελλάδα στον ανταγωνισμό Άγκυρας -Τελ Αβίβ. Αν όμως τα πολυμερή σχήματα που υπάρχουν ακόμη, με την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, ίσως και την Ιορδανία μετατραπούν σε ένα φόρουμ στρατηγικής συνεργασίας, με έμφαση στην ασφάλεια και την διπλωματία, είναι βέβαιο ότι μπορεί να λειτουργήσει πολύ καλύτερα . Η επαναφορά επίσης της διαβαλκανικής συνεργασίες και η αναβάθμιση των -νεκρών επί Μητσοτάκη- σχέσεων με τα βαλκανικά κράτη, επιβάλλεται.
Αν οι ΗΠΑ ωστόσο εξακολουθούν να συμπεριφέρονται χωρίς λογική , τότε , πράγματι, είναι πιθανό ένα ισχυρό αντιαμερικανικό κίνημα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Και αυτό θα προκαλέσει απίστευτο χάος και να χαθεί εντελώς ο έλεγχος, όσο είναι ο Τραμπ στην εξουσία. Γιατί μια αλλαγή στην Ουάσιγκτον μπορεί να αναχαιτίσει αυτή την πορεία προς μια ανεξέλεγκτη κρίση.
Αν όμως ο Τραμπ κυριαρχήσει στις ΗΠΑ, οι επιπτώσεις και για τους Αμερικανούς και για την ΕΕ, θα είναι τόσο ισχυρές που είναι αδύνατο να προβλεφθούν από τώρα.
Στο ΝΑΤΟ δημιουργήθηκε μηχανισμός για να αποτρέπει μια σύγκρουση Ελλάδας -Τουρκίας. Υπάρχει εικόνα από το Αιγαίο , υπήρχαν δίαυλοι της Συμμαχίας με την Αθήνα και την Άγκυρα και αυτοί λειτουργούσαν αποτρεπτικά. Φυσικά υπεράνω ήταν οι ΗΠΑ.
Τώρα όλα αυτά είναι υπό αίρεση. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί όσο πιο γρήγορα γίνεται για να δημιουργήσει ένα δικό της μέτωπο “προθύμων” χωρών που θα υποστήριζαν την Ελλάδα σε περίπτωση ανάγκης. Όχι τόσο στρατιωτικά, όσο διπλωματικά και αποτρεπτικά.
Η δημιουργία αξόνων όπως προσπαθεί να δημιουργήσει το Ισραήλ εναντίον της Τουρκίας είναι επικίνδυνη, γιατί μπορεί να εμπλέξει την Ελλάδα στον ανταγωνισμό Άγκυρας -Τελ Αβίβ. Αν όμως τα πολυμερή σχήματα που υπάρχουν ακόμη, με την Ελλάδα, την Κυπριακή Δημοκρατία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, ίσως και την Ιορδανία μετατραπούν σε ένα φόρουμ στρατηγικής συνεργασίας, με έμφαση στην ασφάλεια και την διπλωματία, είναι βέβαιο ότι μπορεί να λειτουργήσει πολύ καλύτερα . Η επαναφορά επίσης της διαβαλκανικής συνεργασίες και η αναβάθμιση των -νεκρών επί Μητσοτάκη- σχέσεων με τα βαλκανικά κράτη, επιβάλλεται.
Αν οι ΗΠΑ ωστόσο εξακολουθούν να συμπεριφέρονται χωρίς λογική , τότε , πράγματι, είναι πιθανό ένα ισχυρό αντιαμερικανικό κίνημα, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Και αυτό θα προκαλέσει απίστευτο χάος και να χαθεί εντελώς ο έλεγχος, όσο είναι ο Τραμπ στην εξουσία. Γιατί μια αλλαγή στην Ουάσιγκτον μπορεί να αναχαιτίσει αυτή την πορεία προς μια ανεξέλεγκτη κρίση.
Αν όμως ο Τραμπ κυριαρχήσει στις ΗΠΑ, οι επιπτώσεις και για τους Αμερικανούς και για την ΕΕ, θα είναι τόσο ισχυρές που είναι αδύνατο να προβλεφθούν από τώρα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου