Του Σωτήρη Σιδέρη
Με μια καταιγίδα διαρροών , η Άγκυρα ετοιμάζει νόμο με τον οποίο θέλει να καταστήσει διαπραγματεύσιμα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, ακόμη και την κυριαρχία δεκάδων νησιών και βραχονησίδων και μη διαπραγματεύσιμα τα δικά της δικαιώματα, δημιουργώντας ένα παράδοξο, από πλευράς διεθνούς δικαίου, Ειδικό Καθεστώς στο Αιγαίο. Λες και δεν μπορεί η Ελλάδα να νομοθετήσει και μάλιστα πλησιέστερα στο διεθνές δίκαιο ή να προκαλέσει εξίσου ισχυρά τετελεσμένα, μέσω της επιλεκτικής επέκτασης των χωρικών υδάτων. Μπορεί , αλλά η Τουρκία θεωρεί μάλλον δεδομένο ότι δεν είναι αυτή η αντίδραση της Αθήνας και αυτό την κάνει πιο αλαζονική. Ποιος είναι ο στόχος αυτής της νέας “χορογραφίας” που στήνεται και χαρακτηρίζεται δικαίως ως πολύ επικίνδυνη εξέλιξη;
Η Τουρκία, εισέρχεται στο τελικό στάδιο της αναθεωρητικής της πολιτικής ως προς το καθεστώς του Αιγαίου. Το σχέδιο προβλέπει ομογενοποίηση όλων των επιμέρους πολιτικών μέσα από μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα καταστήσει την αναθεωρητική της πολιτική εσωτερικό δίκαιο, με το οποίο θα προσπαθήσει να εδραιώσει της διεκδικήσεις και να συμπεριλάβει τα κατά την άποψή της κυριαρχικά δικαιώματα επί πιθανών πόρων στην περιοχή, αλλά και να θέσει υπό νομική ομπρέλα το καθεστώς των “γκρίζων ζωνών”, επικαλούμενη μάλιστα το διεθνές δίκαιο!.
Το αφήγημα της Ελλάδας
Επί δεκαετίες, με εξαίρεση την περίοδο 2000-2003 όταν έγιναν πραγματικές συνομιλίες , δηλαδή μετά το Ελσίνκι, δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος, ούτε κατάφερε ποτέ η Ελλάδα να ακυρώσει τα αναθεωρητικά σχέδια της Τουρκίας. Η κατευναστική πολιτική, είχαμε επισημάνει, έκλεισε τον κύκλο της με την Διακήρυξη των Αθηνών το 2022, που παρά το γεγονός ότι είναι ετεροβαρής, δεν ήταν αρκετή για την Τουρκία, που απλά θέλει να εδραιώσει το αναθεωρητικό της δόγμα και να απενεργοποιήσει ταυτόχρονα κάθε δικαίωμα της Ελλάδας στο Αιγαίο. Αυτό αποδεικνύεται τώρα.
Η νέα εμπλοκή είναι η κορύφωση μιας απειλής που ναι μεν είναι προφανώς αστήρικτη σε σχέση με το διεθνές δίκαιο, ωστόσο διαμορφώνει μια νέα πολύ απειλητική ατζέντα στις διμερείς σχέσεις. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, αντί να απαντήσει επί της ουσίας, επιδόθηκε σε γενικεύσεις, ωραιοποιήσεις και αοριστίες, κάτι που συνηθίζει για κάθε περίπτωση κάνοντας εμφανή την αμηχανία της κυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια συζήτησής του με τον Κωνσταντίνο Φίλη στο συνέδριο Energy Transition Summit ο Γ. Γεραπετρίτης είπε: “οιαδήποτε μονομερής δραστηριότητα που επιδιώκει να υλοποιήσει τις προθέσεις μιας χώρας είναι καταδικασμένη να αποτύχει»,
Πώς όμως θα αποτύχει; κατά τον Γ. Γεραπετρίτη:
Με μια καταιγίδα διαρροών , η Άγκυρα ετοιμάζει νόμο με τον οποίο θέλει να καταστήσει διαπραγματεύσιμα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, ακόμη και την κυριαρχία δεκάδων νησιών και βραχονησίδων και μη διαπραγματεύσιμα τα δικά της δικαιώματα, δημιουργώντας ένα παράδοξο, από πλευράς διεθνούς δικαίου, Ειδικό Καθεστώς στο Αιγαίο. Λες και δεν μπορεί η Ελλάδα να νομοθετήσει και μάλιστα πλησιέστερα στο διεθνές δίκαιο ή να προκαλέσει εξίσου ισχυρά τετελεσμένα, μέσω της επιλεκτικής επέκτασης των χωρικών υδάτων. Μπορεί , αλλά η Τουρκία θεωρεί μάλλον δεδομένο ότι δεν είναι αυτή η αντίδραση της Αθήνας και αυτό την κάνει πιο αλαζονική. Ποιος είναι ο στόχος αυτής της νέας “χορογραφίας” που στήνεται και χαρακτηρίζεται δικαίως ως πολύ επικίνδυνη εξέλιξη;
Η Τουρκία, εισέρχεται στο τελικό στάδιο της αναθεωρητικής της πολιτικής ως προς το καθεστώς του Αιγαίου. Το σχέδιο προβλέπει ομογενοποίηση όλων των επιμέρους πολιτικών μέσα από μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα καταστήσει την αναθεωρητική της πολιτική εσωτερικό δίκαιο, με το οποίο θα προσπαθήσει να εδραιώσει της διεκδικήσεις και να συμπεριλάβει τα κατά την άποψή της κυριαρχικά δικαιώματα επί πιθανών πόρων στην περιοχή, αλλά και να θέσει υπό νομική ομπρέλα το καθεστώς των “γκρίζων ζωνών”, επικαλούμενη μάλιστα το διεθνές δίκαιο!.
Το αφήγημα της Ελλάδας
Επί δεκαετίες, με εξαίρεση την περίοδο 2000-2003 όταν έγιναν πραγματικές συνομιλίες , δηλαδή μετά το Ελσίνκι, δεν υπήρξε ουσιαστικός διάλογος, ούτε κατάφερε ποτέ η Ελλάδα να ακυρώσει τα αναθεωρητικά σχέδια της Τουρκίας. Η κατευναστική πολιτική, είχαμε επισημάνει, έκλεισε τον κύκλο της με την Διακήρυξη των Αθηνών το 2022, που παρά το γεγονός ότι είναι ετεροβαρής, δεν ήταν αρκετή για την Τουρκία, που απλά θέλει να εδραιώσει το αναθεωρητικό της δόγμα και να απενεργοποιήσει ταυτόχρονα κάθε δικαίωμα της Ελλάδας στο Αιγαίο. Αυτό αποδεικνύεται τώρα.
Η νέα εμπλοκή είναι η κορύφωση μιας απειλής που ναι μεν είναι προφανώς αστήρικτη σε σχέση με το διεθνές δίκαιο, ωστόσο διαμορφώνει μια νέα πολύ απειλητική ατζέντα στις διμερείς σχέσεις. Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, αντί να απαντήσει επί της ουσίας, επιδόθηκε σε γενικεύσεις, ωραιοποιήσεις και αοριστίες, κάτι που συνηθίζει για κάθε περίπτωση κάνοντας εμφανή την αμηχανία της κυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια συζήτησής του με τον Κωνσταντίνο Φίλη στο συνέδριο Energy Transition Summit ο Γ. Γεραπετρίτης είπε: “οιαδήποτε μονομερής δραστηριότητα που επιδιώκει να υλοποιήσει τις προθέσεις μιας χώρας είναι καταδικασμένη να αποτύχει»,
Πώς όμως θα αποτύχει; κατά τον Γ. Γεραπετρίτη:
“Εάν οποιαδήποτε χώρα επιλέξει να λάβει μονομερώς μέτρα, τα οποία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο, θα έπρεπε να οργανωθούν σε πολυμερές ή διμερές επίπεδο, αυτά έχουν μόνο εσωτερική ισχύ και δεν έχουν διεθνή εφαρμογή, Για να έχουμε βιώσιμη ειρήνη, πρέπει να συνεργαστούμε», Πρόσθεσε ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αντιδράσει η Ελλάδα σε αυτό, σημείωσε όμως πως προτιμούμε να ενεργούμε παρά να αντιδρούμε. Η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και βρίσκεται στον πυρήνα των Ηνωμένων Εθνών, υπάρχουν πολλά φόρα για να εκφράσει πιθανές διαμαρτυρίες”. Είναι αυτό αρκετό, δηλαδή θα επηρεάσει την Τουρκία, όταν η ίδια η κυβέρνηση και ο ίδιος ο Γεραπετρίτης σιωπούν στην ΕΕ εδώ και χρόνια;
Μόνο που όλα όσα δηλώνει ο Έλληνας ΥΠΕΞ είναι ακριβώς το αντίθετο από αυτά που θεωρεί ενεργητική πολιτική. Προδίδει αμηχανία και κυρίως πρόκειται για μια μηχανιστική αντίληψη , δηλαδή κάνει τις ίδιες δηλώσεις για κάθε πρόβλημα και για κάθε περίσταση.
Αξίζει όμως μια παρατήρηση: ο Γ. Γεραπετρίτης αναφέρεται στις συνομιλίες που διεξάγουν η Ελλάδα και η Τουρκία εδώ και χρόνια. Επισημαίνει ότι «έχουμε καταβάλει σημαντικές προσπάθειες με την Τουρκία και πιστεύω ότι έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο, και θα ήταν απόλυτη σπατάλη να έχουμε οπισθοδρόμηση».
Ποια είναι η πρόοδος; Σύμφωνα με τις διακηρύξεις και του ιδίου και του πρωθυπουργού, οι συνομιλίες είχαν στόχο την παραπομπή των διαφορών στη Χάγη. Από τον Δεκέμβριο του 2024 όμως, υπό την πίεση Καραμανλή και Σαμαρά, η κυβέρνηση “έκαψε” κάθε συζήτηση για τη Χάγη, αναδιπλώθηκε, χωρίς ποτέ να παρουσιάσει ένα νέο σχέδιο ως προς τις συνομιλίες που θεωρούνται ήδη νεκρές. Αυτό το μόνιμο κενό που παρουσιάζει η ΝΔ διαχρονικά στις ελληνοτουρκικές σχέσεις εκμεταλλεύεται η Τουρκία για να επαυξάνει την πίεση προς την Ελλάδα και να προσπαθεί να κανονικοποιήσει τις διεκδικήσεις της.
Την ίδια πολιτική μάλιστα είχε ασκήσει ο Κώστας Καραμανλής, ο οποίος ακύρωσε την στρατηγική του Ελσίνκι, τη μόνη που είχε η Ελλάδα μετά την μεταπολίτευση, χωρίς ποτέ να παρουσιάσει ένα νέο σχέδιο. Όταν η Ελλάδα επιχειρεί ενέργειες όπως π.χ. το καλώδιο Ελλάδας -Κύπρου, η Τουρκία τις ακυρώνει χωρίς κόστος. Και όχι μόνο. Η άθλια πολιτική έναντι της κατάφωρης παραβίασης όλων των διμερών διακηρύξεων εκ μέρους της Τουρκίας , όπως π.χ. με τις μονομερείς έρευνες του Ουρούτς Ρέις, δεν απαντήθηκαν ποτέ από την Αθήνα. Και τώρα, η Τουρκία θέλει να καταστήσει διαπραγματεύσιμα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, μη διαπραγματεύσιμα τα δικά της και μέσω της αμφισβήτησης της κυριαρχίας δεκάδων νησιών και βραχονησίδων, να “πολιορκήσει” διαπραγματευτικά την Ελλάδα.
Αλλά, πέραν αυτών, η ελληνική κυβέρνηση υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, απέσυρε κάθε κίνηση, ενέργεια ή δράση στο πλαίσιο της ΕΕ που αποσκοπούσε στην άσκηση πιέσεων προς την Τουρκία , βγάζοντας από την ατζέντα την πολιτική της Άγκυρας, βρίσκει τώρα μπροστά της ένα βουνό προκλήσεων. Επί 7 χρόνια ο πρωθυπουργός δεν παρουσίασε ποτέ την αναθεωρητική πολιτική της Τουρκίας, δεν ζήτησε ποτέ μέτρα , παρά την τεράστια πρόκληση της Κάσου και του Ουρούτς Ρέις. Πρωταγωνίστησε ωστόσο στην ΕΕ για την καταδίκη της αναθεωρητικής πολιτικής της Ρωσίας…..
Υπάρχουν εθνικοί στόχοι;
Οι πρώτες δηλώσεις του Γ. Γεραπετρίτη είναι απογοητευτικές. Είναι προφανές ότι δεν αρκούν για να πιέσουν την Τουρκία να κάνει το επικίνδυνο βήμα που έχει εξαγγείλει ότι θα κάνει. Δεν πρόκειται για μια συγκυριακή πολιτική της Άγκυρας, αλλά για ένα μακροχρόνιο σχέδιο που μάλλον φιλοδοξεί να ολοκληρώσει αυτό το καλοκαίρι.
Στόχος της Ελλάδας πρέπει να είναι η ακύρωση των σχεδίων της Τουρκίας και όχι η διαπραγμάτευση αυτών των σχεδίων. Αυτό θέλει και η Τουρκία. Να κατοχυρώσει τα δικά της δικαιώματα και να διαπραγματευθεί τα δικαιώματα της Ελλάδας.
Εκ των προτέρων μπορούμε να προβλέψουμε πως μόλις η Τουρκία εμφανίσει ακόμη και μια ήπια εκδοχή όσων ισχυρίζεται με τις διαρροές, πολλές χώρες της Ευρώπης και ίσως οι ΗΠΑ, αντί να βάλουν στον “πάγο” την Άγκυρα , να προτείνουν δήθεν αθώα διάλογο επί των τουρκικών διεκδικήσεων. Θα είναι μια άνευ προηγουμένου κρίση , από την οποία δύσκολα θα βγει αλώβητη η Ελλάδα. Η Τουρκία κλιμακώνει παντού, ίσως θεωρεί ότι είναι ευκαιρία να πιέσει την Ελλάδα, ίσως βλέπει και την αποδυνάμωση της κυβέρνησης και του Μητσοτάκη και προσπαθεί να επιβάλλει στο τραπέζι το σύνολο της δικής ατζέντας για κάθε χρήση στο μέλλον..
Αν η Ελλάδα δεν ακυρώσει αυτή την πολιτική, το μεγαλύτερο μέρος του Αιγαίου θα μετατραπεί σε Ειδικό Καθεστώς, με ο,τι αυτό συνεπάγεται για το μέλλον της χώρας.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου