Αμερικανοί αναλυτές μιλούν όλο και περισσότερο για το “στρατηγικό αδιέξοδο της αμερικανικής αεροπορικής ισχύος”. Το F-35 Lightning II (ΣΣ: Η Ελλάδα έχει παραγγείλει μια μοίρα F-35A Lightning II) είναι ένα τεχνολογικό αριστούργημα – αλλά ακριβώς γι’ αυτό, δεν είναι φτιαγμένο για πόλεμο κλίμακας και διάρκειας. Και αυτό είναι το βασικό πρόβλημα: οι σύγχρονες συγκρούσεις δεν επιβραβεύουν πλέον την τελειότητα, αλλά τη μάζα, την ανθεκτικότητα και την δυνατότητα γρήγορης αναπλήρωσης των μονάδων κρούσης.
Η εμπειρία από πρόσφατα μέτωπα δείχνει ότι το πεδίο μάχης αλλάζει. Φθηνά drones, πυραυλικά πλήγματα κορεσμού και συστήματα που μπορούν να παραχθούν μαζικά δημιουργούν ένα νέο δόγμα: όποιος αντέχει περισσότερο, κερδίζει. Σε αυτό το περιβάλλον, μια δύναμη δομημένη γύρω από λίγες, εξαιρετικά ακριβές πλατφόρμες, όσο ικανές κι αν είναι, μετατρέπεται σε ευάλωτη.
Οι προϋποθέσεις επιτυχίας του F-35
Η επιχειρησιακή επιτυχία του F-35 σε συγκρούσεις χαμηλότερης έντασης – όπως τα πλήγματα κατά του Ιράν – επιβεβαιώνει τις δυνατότητές του: stealth διείσδυση, σύντηξη αισθητήρων, ακριβή πλήγματα. Όμως αυτό το μοντέλο πολέμου είναι ελεγχόμενο, περιορισμένο χρονικά και επιχειρεί από ασφαλείς βάσεις. Δεν είναι το σενάριο που θα αντιμετώπιζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες απέναντι στην Κίνα.
Εκεί αναδεικνύεται το πρώτο μεγάλο πρόβλημα: η φυσική γεωγραφία του πολέμου στον Ειρηνικό. Οι αμερικανικές βάσεις βρίσκονται εντός εμβέλειας των κινεζικών πυραύλων. Τα περισσότερα πολεμικά παίγνια δείχνουν ότι οι απώλειες δεν θα συμβούν στον αέρα αλλά στο έδαφος. Ένα αεροσκάφος όπως το F-35 δεν είναι απλώς ένα όπλο – είναι ένα ολόκληρο οικοσύστημα: συντήρηση, logistics, εξειδικευμένο προσωπικό. Αν καταστραφεί η υποδομή, η επιχειρησιακή ικανότητα καταρρέει.
Ακριβά μέσα για φθηνές απειλές
Η προφανής απάντηση είναι η διασπορά. Όμως αυτή δημιουργεί νέο πρόβλημα: επιμηκύνει τις γραμμές ανεφοδιασμού και αυξάνει την εξάρτηση από εύθραυστα στοιχεία όπως τα ιπτάμενα τάνκερ. Σε ένα περιβάλλον όπως αυτό που θα διαμόρφωνε ο κινεζικός στρατός, τα τάνκερ αυτά θα ήταν από τους πρώτους στόχους. Χωρίς αυτά, η εμβέλεια και η αποτελεσματικότητα των μαχητικών μειώνονται δραστικά.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι η βιωσιμότητα. Ένας παρατεταμένος πόλεμος δεν κρίνεται από το τι μπορείς να κάνεις σε μία νύχτα, αλλά από το τι μπορείς να αντέξεις για εβδομάδες ή μήνες. Και εδώ τα μαθηματικά είναι αμείλικτα. Το F-35 κοστίζει δεκάδες εκατομμύρια ανά μονάδα, ενώ η παραγωγή του παραμένει περιορισμένη. Αντίθετα, οι αντίπαλοι μπορούν να παράγουν χιλιάδες drones και πυραύλους. Το αποτέλεσμα είναι μια ανισορροπία κόστους που θυμίζει την αντιπυραυλική άμυνα: ακριβά μέσα για να αναχαιτίζουν φθηνές απειλές.
Η επιχειρησιακή ετοιμότητα
Ακόμη και χωρίς απώλειες, το ίδιο το βάρος συντήρησης περιορίζει τη διαθεσιμότητα. Τα ποσοστά επιχειρησιακής ετοιμότητας παραμένουν μέτρια, ενώ κάθε αποστολή δημιουργεί νέες ανάγκες συντήρησης. Σε μια σύγκρουση υψηλής έντασης, αυτό μεταφράζεται σε μειωμένες εξόδουε ακριβώς τη στιγμή που απαιτείται το αντίθετο.
Η απάντηση που διαμορφώνεται, στους αμερικανικούς στρατιωτικούς κύκλους, δεν είναι η εγκατάλειψη του F-35, αλλά η επανατοποθέτησή του. Το μέλλον ανήκει σε μια μικτή δύναμη. Τα μη επανδρωμένα συστήματα – φθηνότερα, αναλώσιμα, λιγότερο εξαρτημένα από υποδομές – μπορούν να καλύψουν το κενό της κλίμακας. Μπορούν να επιχειρούν από απλές τοποθεσίες, να απορροφούν απώλειες και να διατηρούν την πίεση στον αντίπαλο.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα drones αντικαθιστούν το F-35. Σημαίνει ότι το συμπληρώνουν. Το F-35 παραμένει κρίσιμο για αποστολές υψηλής αξίας: διείσδυση σε προηγμένες αεράμυνες, συλλογή πληροφοριών, συντονισμό της μάχης. Αλλά δεν μπορεί να αποτελεί τη ραχοκοκαλιά μιας δύναμης που πρέπει να αντέξει έναν πόλεμο φθοράς.
Η «ορχήστρα» του μέλλοντος
Το πραγματικό δίδαγμα είναι βαθύτερο και αφορά τον ίδιο τον τρόπο σχεδιασμού των αμυντικών προμηθειών. Το σύστημα τείνει να μεγιστοποιεί την απόδοση, αγνοώντας την παραγωγή σε κλίμακα. Το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά συστήματα που δεν μπορούν να υποστηρίξουν έναν παρατεταμένο πόλεμο.
Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες μεταβάσεις δεν γίνονται εύκολα. Όπως το ναυτικό χρειάστηκε έναν παγκόσμιο πόλεμο για να εγκαταλείψει το θωρηκτό υπέρ του αεροπλανοφόρου, έτσι και η αεροπορική ισχύς βρίσκεται σήμερα σε ένα αντίστοιχο σημείο καμπής. Το ερώτημα δεν είναι αν το F-35 είναι καλό. Είναι αν μια δύναμη που βασίζεται υπερβολικά σε αυτό μπορεί να επιβιώσει στο είδος του πολέμου που έρχεται.
Η απάντηση που διαφαίνεται είναι αρνητική. Και αυτό σημαίνει ότι η «ορχήστρα» του μέλλοντος θα είναι διαφορετική: λιγότερα βιολιά Stradivarius και πολύ περισσότερα όργανα που μπορούν να χρησιμοποιούνται – και να αντικατασταθούν – ξανά και ξανά.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου