Οι πληροφορίες (από το Ισραηλινό Κανάλι 12) περί παραίτησης του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, από τον ρόλο του στις διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ και περί «βαθιάς κρίσης» στην κορυφή της ιρανικής εξουσίας δημιουργούν μια εικόνα εσωτερικής αποσταθεροποίησης. Ωστόσο, η εικόνα αυτή δεν επιβεβαιώνεται -τουλάχιστον προς το παρόν- από τα μεγάλα διεθνή πρακτορεία όπως Reuters, Bloomberg , τα οποία παραμένουν πιο επιφυλακτικά, κάνοντας λόγο για έντονες εσωτερικές τριβές αλλά όχι για κατάρρευση του μηχανισμού λήψης αποφάσεων.
Πολλαπλά κέντρα ισχύος
Η πραγματικότητα στο Ιράν είναι πιο σύνθετη. Το πολιτικό σύστημα λειτουργεί με πολλαπλά, συχνά ανταγωνιστικά, κέντρα ισχύος. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η εκλεγμένη κυβέρνηση και το διπλωματικό επιτελείο, από την άλλη οι Φρουροί της Επανάστασης (Islamic Revolutionary Guard Corps – IRGC), που διατηρούν καθοριστικό ρόλο τόσο στην ασφάλεια όσο και στη στρατηγική κατεύθυνση της χώρας. Σε περιόδους έντασης, όπως η σημερινή, η επιρροή των Φρουρών της Επανάστασης ενισχύεται – όχι ως ένδειξη κρίσης, αλλά ως εγγενές χαρακτηριστικό του συστήματος.
Η στρατηγική απέναντι στη Δύση
Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα της στρατηγικής απέναντι στη Δύση και ειδικά στις ΗΠΑ. Οι διαπραγματεύσεις, ακόμη και όταν διεξάγονται από πολιτικά πρόσωπα, δεν καθορίζονται από αυτά. Η τελική γραμμή χαράσσεται από τον Ανώτατο Ηγέτη, Ali Khamenei, γεγονός που περιορίζει την αυτονομία των διαπραγματευτών και καθιστά δευτερεύουσες τις όποιες αλλαγές προσώπων. Η δημόσια παρέμβαση του προέδρου Masoud Pezeshkian, με έμφαση στην «ενότητα του έθνους», εντάσσεται ακριβώς σε αυτή τη λογική: διαχείριση της εικόνας προς τα έξω και αποφυγή εντυπώσεων διάσπασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το περιεχόμενο της φερόμενης διαμάχης. Η πρόταση διαμεσολάβησης του Κατάρ για αποκλιμάκωση στα Στενά του Ορμούζ -ένα σχήμα αμοιβαίων διελεύσεων πλοίων- φέρεται να απορρίφθηκε από κύκλους που ευθυγραμμίζονται με πιο σκληρή γραμμή. Το γεγονός αυτό δεν παραπέμπει απλώς σε εσωτερική διαφωνία, αλλά σε στρατηγική επιλογή: το Ιράν αντιμετωπίζει το Ορμούζ ως κρίσιμο γεωπολιτικό μοχλό πίεσης. Η μερική ή πλήρης «αποδέσμευση» του διαδρόμου χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα θα σήμαινε απώλεια leverage σε μια κρίσιμη συγκυρία.
Η ελεγχόμενη ένταση
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο συγκλίνουν οι διεθνείς αναλύσεις: η Τεχεράνη δεν επιδιώκει ανεξέλεγκτη κλιμάκωση, αλλά μια κατάσταση ελεγχόμενης έντασης. Επιθέσεις περιορισμένης κλίμακας, διαπραγματεύσεις χωρίς σαφή κατάληξη και διατήρηση της αβεβαιότητας συνθέτουν μια στρατηγική που επιτρέπει στο Ιράν να διαπραγματεύεται από θέση σχετικής ισχύος, χωρίς να οδηγείται σε πλήρη σύγκρουση.
Η αφήγηση, συνεπώς, περί «παράλυσης» του συστήματος φαίνεται υπερβολική. Το ιρανικό μοντέλο εξουσίας είναι σχεδιασμένο να λειτουργεί μέσα από εσωτερικές εντάσεις και ισορροπίες. Οι διαφωνίες δεν σημαίνουν απαραίτητα αποσταθεροποίηση – συχνά αποτελούν μέρος της διαδικασίας λήψης αποφάσεων. Και σε περιόδους εξωτερικής πίεσης, το σύστημα τείνει να συσπειρώνεται, όχι να διαλύεται.
Για τις αγορές και τη διεθνή πολιτική σκηνή, το συμπέρασμα είναι σαφές: το κρίσιμο δεν είναι αν αλλάζουν οι διαπραγματευτές, αλλά αν αλλάζει η στρατηγική. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις για κάτι τέτοιο. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι το Ιράν κινείται προς μια πιο σκληρή, αλλά ελεγχόμενη, στάση – διατηρώντας την πίεση στο ενεργειακό σύστημα και κρατώντας ανοιχτό, αλλά στενό, το παράθυρο της διπλωματίας.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου