Ποιος θα πληρώνει το 1 δολ. ανά βαρέλι.
Tο τέλος διέλευσης δεν προκαλει σοβαρές αναταράξεις στην αγορά , απλώς αναδιανέμει τα έσοδα: οι χώρες του Κόλπου πληρώνουν το τίμημα για τη γεωπολιτική τους θέση και τις συμμαχίες τους - Σε αυτό έγκειται η νίκη του Ιράν
Μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου και την υποχώρηση κατά κράτος του Donald Trump απέναντι στο Ιράν, φαίνεται ότι οι Ιρανοί θα κατορθώσουν να επιβάλλουν μόνιμα ένα «τέλος διέλευσης» σε όλο το πετρέλαιο που διέρχεται από το Στενό του Hormuz.
Οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς, με τους Financial Times και το Bloomberg να μεταδίδουν η Ισλαμική Δημοκρατία σκοπεύει να επιβάλλει χρέωση 1 δολαρίου ανά βαρέλι, πληρωτέα σε bitcoin, για κάθε φορτίο που εξέρχεται από τον Περσικό Κόλπο.
Η ιρανική κυβέρνηση προφανώς ωφελείται, αλλά το βασικό ερώτημα είναι: ποιος τελικά πληρώνει αυτό το κόστος;
Το ζήτημα αυτό —γνωστό για οικονομικά ως «επίπτωση φόρου» (tax incidence)— αποτελεί σημαντική διαφορά μεταξύ της Αυστριακής οικονομικής σχολής και της mainstream οικονομικής θεωρίας.
Τα οικονομικά των «τελών διέλευσης»
Αρχικά, το τέλος καταβάλλεται άμεσα από τους ιδιοκτήτες των πλοίων και των φορτίων πετρελαίου.
Την περίοδο της εκεχειρίας, περίπου 2.000 πλοία ήταν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, αν και δεν ήταν όλα πετρελαιοφόρα.
Για αυτά τα φορτία, το κόστος είναι άμεση ζημία.
Από τη στιγμή όμως που το τέλος καθιερώνεται, μετατρέπεται σε υπολογίσιμο κόστος.
Μπορούν άραγε οι εταιρείες να το μετακυλήσουν αλλού;
Σύμφωνα με τον Murray Rothbard της αυστριακής σχολής, «κανένας φόρος δεν μπορεί να μετακυλιστεί προς τα εμπρός».
Δηλαδή, ο πωλητής δεν μπορεί απλώς να αυξήσει την τιμή ώστε να το πληρώσει ο καταναλωτής, γιατί οι τιμές καθορίζονται από προσφορά και ζήτηση.
Βραχυπρόθεσμα, οι εταιρείες που πληρώνουν το τέλος το επωμίζονται πλήρως, καθώς δεν έχουν πολλές εναλλακτικές χρήσεις για το πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη φορτωμένο σε δεξαμενόπλοια.
Μακροπρόθεσμα: ποιος επιβαρύνεται
Σε βάθος χρόνου όμως, το κόστος μετακυλίεται προς τα πίσω — στους παραγωγούς πετρελαίου.
Η τιμή του πετρελαίου στην πηγή (στο κοίτασμα) θα είναι χαμηλότερη κατά το ποσό του τέλος σε σχέση με την παγκόσμια τιμή.
Έτσι, μειώνεται και η αξία των πετρελαιοπηγών.
Το κόστος τελικά πέφτει στους ιδιοκτήτες τους — κυρίως κρατικές εταιρείες όπως:
• Saudi Aramco (Σαουδική Αραβία)
• Kuwait Oil Company (Κουβέιτ)
• Abu Dhabi National Oil Company (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα)
Με άλλα λόγια, οι χώρες του Περσικού Κόλπου ουσιαστικά θα μοιράζονται τα έσοδα από το πετρέλαιο με το Ιράν.
Ένα «ανεκτό» τέλος – Το κόστος παραγωγής και η τιμή
Παράδοξα, το τέλος από μόνο του δεν αναμένεται να διαταράξει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Για να αυξηθούν οι τιμές, πρέπει να μειωθεί η προσφορά.
Αυτό θα συμβεί μόνο αν το τέλος καταστήσει μη βιώσιμη την παραγωγή.
Ωστόσο, το πετρέλαιο του Κόλπου έχει χαμηλό κόστος παραγωγής:
• Περίπου 9,9 δολάρια/βαρέλι στη Σαουδική Αραβία
• 12,3 δολάρια στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
• 8,5 δολάρια στο Κουβέιτ
Άρα, ακόμη και με χαμηλές τιμές, η παραγωγή παραμένει κερδοφόρα.
Μόνο λίγα οριακά κοιτάσματα ίσως επηρεαστούν.
Επομένως, το τέλος δεν αναμένεται να μειώσει την παγκόσμια προσφορά ούτε να αυξήσει τις τιμές — εκτός αν οι χώρες του Περσικού Κόλπου αποφασίσουν να περιορίσουν την παραγωγή για πολιτικούς λόγους.
Πολιτικές και νομισματικές επιπτώσεις
Το Ιράν πέτυχε και μια μεγάλη στρατηγική νίκη:
• Δεν πλήττει άμεσα συμμάχους όπως η Κινά
• Δεν διαταράσσει έντονα την παγκόσμια οικονομία
• Αναγκάζει τους αντιπάλους του στον Κόλπο να του καταβάλλουν μέρος των εσόδων τους
Αν το τέλος πληρώνεται σε νομίσματα όπως το ριάλ, το γιουάν ή bitcoin, ενισχύεται η ζήτηση για αυτά και αποδυναμώνεται το πετροδολάριο — κάτι που πλήττει έμμεσα τις ΗΠΑ.
Η ευφυής οικονομική τακτική
Το ίδιο το τέλος δεν είναι η αιτία διαταραχών στην αγορά πετρελαίου.
Η πραγματική ζημιά προέρχεται από την καταστροφή υποδομών και παραγωγικής ικανότητας λόγω πολέμου.
Το τέλος απλώς αναδιανέμει τα έσοδα: οι χώρες του Κόλπου πληρώνουν το τίμημα για τη γεωπολιτική τους θέση και τις συμμαχίες τους.
Εάν το Στενό του Hormuz παραμείνει ανοιχτό και το διόδιο συνεχιστεί, το Ιράν θα αποκτήσει σημαντικά έσοδα για την ανοικοδόμησή του — χωρίς να διαταράξει δραστικά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Μετά την εκεχειρία της 8ης Απριλίου και την υποχώρηση κατά κράτος του Donald Trump απέναντι στο Ιράν, φαίνεται ότι οι Ιρανοί θα κατορθώσουν να επιβάλλουν μόνιμα ένα «τέλος διέλευσης» σε όλο το πετρέλαιο που διέρχεται από το Στενό του Hormuz.
Οι λεπτομέρειες παραμένουν ασαφείς, με τους Financial Times και το Bloomberg να μεταδίδουν η Ισλαμική Δημοκρατία σκοπεύει να επιβάλλει χρέωση 1 δολαρίου ανά βαρέλι, πληρωτέα σε bitcoin, για κάθε φορτίο που εξέρχεται από τον Περσικό Κόλπο.
Η ιρανική κυβέρνηση προφανώς ωφελείται, αλλά το βασικό ερώτημα είναι: ποιος τελικά πληρώνει αυτό το κόστος;
Το ζήτημα αυτό —γνωστό για οικονομικά ως «επίπτωση φόρου» (tax incidence)— αποτελεί σημαντική διαφορά μεταξύ της Αυστριακής οικονομικής σχολής και της mainstream οικονομικής θεωρίας.
Τα οικονομικά των «τελών διέλευσης»
Αρχικά, το τέλος καταβάλλεται άμεσα από τους ιδιοκτήτες των πλοίων και των φορτίων πετρελαίου.
Την περίοδο της εκεχειρίας, περίπου 2.000 πλοία ήταν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, αν και δεν ήταν όλα πετρελαιοφόρα.
Για αυτά τα φορτία, το κόστος είναι άμεση ζημία.
Από τη στιγμή όμως που το τέλος καθιερώνεται, μετατρέπεται σε υπολογίσιμο κόστος.
Μπορούν άραγε οι εταιρείες να το μετακυλήσουν αλλού;
Σύμφωνα με τον Murray Rothbard της αυστριακής σχολής, «κανένας φόρος δεν μπορεί να μετακυλιστεί προς τα εμπρός».
Δηλαδή, ο πωλητής δεν μπορεί απλώς να αυξήσει την τιμή ώστε να το πληρώσει ο καταναλωτής, γιατί οι τιμές καθορίζονται από προσφορά και ζήτηση.
Βραχυπρόθεσμα, οι εταιρείες που πληρώνουν το τέλος το επωμίζονται πλήρως, καθώς δεν έχουν πολλές εναλλακτικές χρήσεις για το πετρέλαιο που βρίσκεται ήδη φορτωμένο σε δεξαμενόπλοια.
Μακροπρόθεσμα: ποιος επιβαρύνεται
Σε βάθος χρόνου όμως, το κόστος μετακυλίεται προς τα πίσω — στους παραγωγούς πετρελαίου.
Η τιμή του πετρελαίου στην πηγή (στο κοίτασμα) θα είναι χαμηλότερη κατά το ποσό του τέλος σε σχέση με την παγκόσμια τιμή.
Έτσι, μειώνεται και η αξία των πετρελαιοπηγών.
Το κόστος τελικά πέφτει στους ιδιοκτήτες τους — κυρίως κρατικές εταιρείες όπως:
• Saudi Aramco (Σαουδική Αραβία)
• Kuwait Oil Company (Κουβέιτ)
• Abu Dhabi National Oil Company (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα)
Με άλλα λόγια, οι χώρες του Περσικού Κόλπου ουσιαστικά θα μοιράζονται τα έσοδα από το πετρέλαιο με το Ιράν.
Ένα «ανεκτό» τέλος – Το κόστος παραγωγής και η τιμή
Παράδοξα, το τέλος από μόνο του δεν αναμένεται να διαταράξει την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
Για να αυξηθούν οι τιμές, πρέπει να μειωθεί η προσφορά.
Αυτό θα συμβεί μόνο αν το τέλος καταστήσει μη βιώσιμη την παραγωγή.
Ωστόσο, το πετρέλαιο του Κόλπου έχει χαμηλό κόστος παραγωγής:
• Περίπου 9,9 δολάρια/βαρέλι στη Σαουδική Αραβία
• 12,3 δολάρια στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
• 8,5 δολάρια στο Κουβέιτ
Άρα, ακόμη και με χαμηλές τιμές, η παραγωγή παραμένει κερδοφόρα.
Μόνο λίγα οριακά κοιτάσματα ίσως επηρεαστούν.
Επομένως, το τέλος δεν αναμένεται να μειώσει την παγκόσμια προσφορά ούτε να αυξήσει τις τιμές — εκτός αν οι χώρες του Περσικού Κόλπου αποφασίσουν να περιορίσουν την παραγωγή για πολιτικούς λόγους.
Πολιτικές και νομισματικές επιπτώσεις
Το Ιράν πέτυχε και μια μεγάλη στρατηγική νίκη:
• Δεν πλήττει άμεσα συμμάχους όπως η Κινά
• Δεν διαταράσσει έντονα την παγκόσμια οικονομία
• Αναγκάζει τους αντιπάλους του στον Κόλπο να του καταβάλλουν μέρος των εσόδων τους
Αν το τέλος πληρώνεται σε νομίσματα όπως το ριάλ, το γιουάν ή bitcoin, ενισχύεται η ζήτηση για αυτά και αποδυναμώνεται το πετροδολάριο — κάτι που πλήττει έμμεσα τις ΗΠΑ.
Η ευφυής οικονομική τακτική
Το ίδιο το τέλος δεν είναι η αιτία διαταραχών στην αγορά πετρελαίου.
Η πραγματική ζημιά προέρχεται από την καταστροφή υποδομών και παραγωγικής ικανότητας λόγω πολέμου.
Το τέλος απλώς αναδιανέμει τα έσοδα: οι χώρες του Κόλπου πληρώνουν το τίμημα για τη γεωπολιτική τους θέση και τις συμμαχίες τους.
Εάν το Στενό του Hormuz παραμείνει ανοιχτό και το διόδιο συνεχιστεί, το Ιράν θα αποκτήσει σημαντικά έσοδα για την ανοικοδόμησή του — χωρίς να διαταράξει δραστικά την παγκόσμια αγορά πετρελαίου.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου