Η παρέμβαση του Eμμανουέλ Μακρόν και του Kυριάκου Μητσοτάκη στο ελληνογαλλικό Οικονομικό Φόρουμ, σε συνδυασμό με την πρότασή τους για επιμήκυνση της αποπληρωμής του Ταμείου Ανάκαμψης και νέα έκδοση ευρωομολόγων, ξεπερνάει την οικονομική πολιτική. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική επανατοποθέτησης της Ευρώπης σε ένα περιβάλλον όπου η γεωπολιτική ένταση, η ενεργειακή αστάθεια και ο διεθνής ανταγωνισμός καθορίζουν όλο και περισσότερο τις οικονομικές επιλογές.
Η συγκυρία δεν είναι τυχαία: η κρίση στη Μέση Ανατολή και η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ επαναφέρουν με ένταση το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας, ενώ ταυτόχρονα η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα σαφές επενδυτικό έλλειμμα έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
Το μέλλον του Ταμείου Ανάκαμψης
Σε αυτό το πλαίσιο, η συζήτηση για το μέλλον του Ταμείου Ανάκαμψης αποκτά δομικό χαρακτήρα. Από το 2028 η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να αποπληρώνει περίπου 25 δισ. ευρώ ετησίως από το κοινό χρέος που δημιουργήθηκε την περίοδο της πανδημίας. Αν αυτή η υποχρέωση παραμείνει αμετάβλητη, θα περιορίσει σημαντικά τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο, ακριβώς τη στιγμή που οι ανάγκες για επενδύσεις αυξάνονται.
Η πρόταση Μακρόν και Μητσοτάκη ουσιαστικά ανατρέπει αυτή τη λογική: αντί για πρόωρη αποπληρωμή, εισηγείται είτε την επιμήκυνση του χρέους είτε την έκδοση νέων κοινών ομολόγων, ώστε να χρηματοδοτηθούν στρατηγικοί τομείς όπως η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη, οι ενεργειακές υποδομές και η βιομηχανική πολιτική. Με άλλα λόγια, επιχειρεί να μετατρέψει ένα έκτακτο εργαλείο κρίσης σε μόνιμο μηχανισμό χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής ισχύος.
Η «άμεση γεωπολιτική αναγκαιότητα»
Η πρόταση αυτή συνδέεται άμεσα με τη γενικότερη γεωπολιτική κατεύθυνση που περιέγραψαν οι δύο ηγέτες. Η αναφορά του Έλληνα πρωθυπουργού στην ευρωπαϊκή άμυνα ως «άμεση γεωπολιτική αναγκαιότητα» και η επιμονή του Γάλλου προέδρου για περισσότερες επενδύσεις και έναν πιο φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό δείχνουν ότι η Ευρώπη επιχειρεί να περάσει από μια φάση κανονιστικής ισχύος σε μια φάση ενεργητικής στρατηγικής παρουσίας. Σε αυτή τη μετάβαση, η οικονομική πολιτική, η άμυνα και η ενεργειακή στρατηγική ενοποιούνται. Δεν πρόκειται πλέον για ξεχωριστές ατζέντες, αλλά για διαφορετικές όψεις του ίδιου προβλήματος: πώς θα διατηρήσει η Ευρώπη τη θέση της σε έναν κόσμο αυξημένου ανταγωνισμού και αβεβαιότητας.
Η ένταξη της Ελλάδας σε αυτό το πλαίσιο είναι καθοριστική. Η χώρα δεν προβάλλεται μόνο ως οικονομία που ανακάμπτει, αλλά ως κόμβος που συνδέει τη Μεσόγειο με τις νέες παγκόσμιες διαδρομές εμπορίου και ενέργειας. Η ανάδειξη του σχεδίου India-Middle East-Europe Economic Corridor από τον Μακρόν υπογραμμίζει ακριβώς αυτόν τον ρόλο. Ο διάδρομος που συνδέει την Ινδία με τη Μεσόγειο και την Ευρώπη αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο όπου οι παραδοσιακές διαδρομές επηρεάζονται από γεωπολιτικούς κινδύνους, και η Ελλάδα τοποθετείται στον μεσογειακό τερματικό αυτού του άξονα. Αυτό μεταφράζεται σε αυξημένη σημασία για τις υποδομές, την ενέργεια, τα logistics και συνολικά για την επενδυτική στρατηγική της χώρας.
Η ελληνογαλλική σύγκλιση και οι άλλοι
Παράλληλα, η ελληνογαλλική σύγκλιση λειτουργεί ως επιταχυντής αυτής της μετάβασης. Η Γαλλία προωθεί ένα μοντέλο ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας που στηρίζεται σε κοινές επενδύσεις και ενίσχυση της αμυντικής ικανότητας, ενώ η Ελλάδα επιδιώκει να ενταχθεί στον πυρήνα αυτής της προσέγγισης, αξιοποιώντας τη γεωγραφική της θέση και την πρόοδο που έχει επιτύχει στον ενεργειακό τομέα. Η κοινή γραμμή για περισσότερες επενδύσεις, απλούστευση διαδικασιών και ενίσχυση της ενιαίας αγοράς δείχνει ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης αντιμετωπίζεται πλέον ως ζήτημα ισχύος και όχι μόνο ως οικονομικός δείκτης.
Ωστόσο, η στρατηγική αυτή δεν εξελίσσεται χωρίς αντιδράσεις. Οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες και η Γερμανία, υπό τον Φρίντριχ Μερτς εκφράζουν επιφυλάξεις απέναντι στην ιδέα νέου κοινού δανεισμού, επαναφέροντας τη γνωστή γραμμή της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η αντιπαράθεση αυτή δεν είναι απλώς τεχνική, αλλά αντανακλά δύο διαφορετικές αντιλήψεις για το μέλλον της Ευρώπης: από τη μία, ένα μοντέλο που δίνει προτεραιότητα στη σταθερότητα και τον περιορισμό του χρέους και, από την άλλη, μια προσέγγιση που θεωρεί ότι χωρίς κοινές επενδύσεις και δημοσιονομικά εργαλεία η Ευρώπη δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις μεγάλες δυνάμεις.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Η επιλογή μεταξύ περιορισμού του χρέους και ενίσχυσης των επενδύσεων δεν είναι ουδέτερη, αλλά θα καθορίσει τον ρόλο της στο διεθνές σύστημα τα επόμενα χρόνια. Για την Ελλάδα, η συζήτηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η δυνατότητα συμμετοχής σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό επενδυτικό πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με τη γεωπολιτική της αναβάθμιση. Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση του ρόλου της ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου αυξάνει και την έκθεσή της σε εξωτερικούς κινδύνους, μετατρέποντας τη γεωπολιτική αστάθεια σε παράγοντα που επηρεάζει άμεσα την οικονομική της πορεία.
Συνολικά, αυτό που διαμορφώνεται είναι μια νέα ευρωπαϊκή πραγματικότητα, όπου το χρέος, οι επενδύσεις και η γεωπολιτική συνδέονται στενά. Η πρόταση για επιμήκυνση του Ταμείου Ανάκαμψης και για νέα ευρωομόλογα αποτελεί μέρος αυτής της μετάβασης, καθώς επιχειρεί να δημιουργήσει τα χρηματοδοτικά εργαλεία που θα στηρίξουν μια πιο αυτόνομη και ισχυρή Ευρώπη. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στην περιφέρεια των εξελίξεων, αλλά στο επίκεντρο ενός νέου πλέγματος ισχύος, όπου οι οικονομικές επιλογές και οι γεωπολιτικές εξελίξεις αλληλοτροφοδοτούνται και καθορίζουν τη νέα ισορροπία.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου