Η επίσκεψη Μακρόν, η Τουρκία, η Ευρώπη, οι ΗΠΑ και η Ανατολική Μεσόγειος.
Η επίσκεψη στην Ελλάδα και οι χθεσινές παρεμβάσεις του Εμμανουέλ Μακρόν αποτελούν τη συμπύκνωση μιας στρατηγικής σχέσης που αφορά ταυτόχρονα την άμυνα της Ελλάδας, τον ρόλο της στην Ευρώπη και τη γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο.1. Η ελληνογαλλική σχέση: από εξοπλιστική σε στρατηγική αποτροπή
Θυμίζουμε ότι η συμφωνία του 2021 (που ανανεώνεται τώρα) δεν αποτελεί μια «συμβατική» αμυντική συνεργασία. Για πρώτη φορά:
εισήγαγε ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής (“άρθρο 5”)
συνδέθηκε με συγκεκριμένες επιχειρησιακές δυνατότητες (Rafale, Belharra)
δημιούργησε πολιτική δέσμευση αποτροπής
Η φράση Μακρόν – «αν η κυριαρχία σας απειλείται, θα είμαστε εδώ» – δεν ειπώθηκε ως ρητορική υπερβολή. Αποτελεί:
-πολιτική επαναβεβαίωση της ρήτρας της Ελληνογαλλικής συμφωνίας
-μήνυμα αποτροπής προς τρίτους (κυρίως Τουρκία)
-ένδειξη ότι η Γαλλία λειτουργεί ως πυρηνικός και στρατηγικός εγγυητής στην ευρωπαϊκή περιφέρεια
Με δυό λόγια, το συμπέρασμα για την Ελλάδα είναι πως η χώρα έχει αποκτήσει δεύτερο πυλώνα ασφάλειας πέραν του NATO, με ευρωπαϊκό πρόσημο. Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την άμυνά της, όταν η Ατλαντική Συμμαχία αδρανεί σε περίπτωση αντιδικίας ή επεισοδίου μεταξύ εταίρων.
2. Στρατηγική αυτονομία: από σύνθημα σε επιχειρησιακή ανάγκη
Η συζήτηση για «στρατηγική αυτονομία» περνά σε νέα φάση. Ο Μακρόν θέτει τρεις σαφείς άξονες:
παραγωγή ευρωπαϊκών οπλικών συστημάτων
μείωση εξαρτήσεων (ΗΠΑ)
ενίσχυση ευρωπαϊκού πυλώνα εντός NATO
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στο επίπεδο αυτό, προσθέτει το κρίσιμο στοιχείο: «να ξοδέψουμε περισσότερα, αλλά και πιο έξυπνα». Αυτό σημαίνει: κοινού χαρακτήρα προμήθειες
διαλειτουργικότητα συστημάτων
ευρωπαϊκή χρηματοδότηση άμυνας
Η πραγματικότητα πίσω από τη ρητορική των δύο ηγετών είναι σαφής:Οι ΗΠΑ παραμένουν ο βασικός εγγυητής, αλλά όχι πλέον «αυτονόητος»
Η Ευρώπη καλείται να καλύψει το κενό ισχύος
Συνεπώς: Η στρατηγική αυτονομία δεν είναι ιδεολογική επιλογή, αλλά αναγκαστική προσαρμογή σε έναν πιο αβέβαιο κόσμο.
3. Η Ελλάδα ως προμαχώνας της Ευρώπης
Η Ελλάδα, με την ευρωπαϊκό θέση της, τις αμυντικές της δυνατότητες, τη βέβαιη και σταθερή συμμαχία της με τη Γαλλία και τις ισχυρές σχέσεις της με τις ΗΠΑ, τοποθετείται πλέον σε τρεις κρίσιμους ρόλους:
α) Προκεχωρημένο φυλάκιο ασφάλειαςΣτην Ανατολική Μεσόγειο, όπου αποτελεί ενεργειακό κόμβο και παράγοντα ασφαλείας
Στις διασύνδεσεις της με τη Μέση Ανατολή
β) Επιχειρησιακός εταίροςΜε αποστολές αεράμυνας στην Κύπρο στον Κόλπο
Με συμμετοχή σε αποστολές εκτός επικράτειας
Με την ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και του Κοινού επιχειρησιακού σχεδιασμού
γ) Χώρα «γέφυρα» μεταξύ ΕΕ – ΝΑΤΟ – Μέσης ΑνατολήςΜε το παράδειγμα άμεσης προστασίας της Κύπρου (χώρας εκτός NATO) ως τεστ ευρωπαϊκής άμυνας
Με τις ισχυρές σχέσεις της με το Ισραήλ (χώρας εκτός NATO)
Με το ρόλο της ως κρίσιμου ενδιάμεσου παίκτη
Η Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο «καταναλωτής ασφάλειας» γίνεται και παραγωγός ασφάλειας
4. Το νέο γεωπολιτικό πλαίσιο: “Όλοι απέναντι στην Ευρώπη”
Η φράση του Μακρόν ότι «ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα βρίσκονται απέναντι στους Ευρωπαίους» μπορεί να εμπεριέχει στοιχεία υπερβολής, ωστόσο αποτυπώνει με σαφήνεια το κλίμα που διαμορφώνεται σήμερα στις ισχυρές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Η διεθνής ισορροπία μεταβάλλεται:Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ισχυρός σύμμαχος αλλά όχι δεδομένος (ιδίως υπό την «εμπορική» προσέγγιση Τραμπ, όπου ο τρόπος άσκησης εξωτερικής πολιτικής δεν βασίζεται σε σταθερές συμμαχίες, αξίες ή μακροχρόνιες δεσμεύσεις, αλλά σε άμεσο, μετρήσιμο όφελος ως σαν επιχειρηματική συναλλαγή).
Η Κίνα εξελίσσεται σε συστημικό οικονομικό ανταγωνιστή με δυνατότητα να επηρεάζει κρίσιμους τομείς της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί άμεση στρατιωτική απειλή.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να βασίζεται σε έναν και μόνο άξονα ασφάλειας. Αντίθετα, καλείται να οικοδομήσει μια πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική αποτροπής, η οποία συνδυάζει τον ρόλο του NATO, τις διμερείς στρατηγικές συμφωνίες – με προεξάρχουσες εκείνες με τη Γαλλία και τις ΗΠΑ – και τη σταδιακή ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.
5. Το πραγματικό διακύβευμα
Το πραγματικό διακύβευμα, ωστόσο, υπερβαίνει την καθαρά στρατιωτική διάσταση. Η άμυνα συνδέεται πλέον άμεσα με τη βιομηχανική πολιτική, ιδίως σε ό,τι αφορά τα οπλικά συστήματα και τις τεχνολογίες αιχμής, με την ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων, αλλά και με την οικονομική κυριαρχία της Ευρώπης απέναντι σε ισχυρούς παγκόσμιους παίκτες. Σε αυτό το νέο πλαίσιο, η άμυνα μετατρέπεται ταυτόχρονα σε εργαλείο οικονομικής ισχύος και σε μοχλό γεωπολιτικής επιρροής.
Υπό αυτή την οπτική, η ελληνογαλλική σύγκλιση δεν αποτελεί συγκυριακή επιλογή, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη μετάβαση: από την αποκλειστική εξάρτηση από την «αμερικανική ομπρέλα» σε μια πιο σύνθετη και πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική ασφάλειας.
Για την Ελλάδα, αυτό συνεπάγεται ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος και σαφή αναβάθμιση του γεωπολιτικού της ρόλου, συνοδευόμενη όμως από αυξημένες ευθύνες ως πυλώνα σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Για την Ευρώπη, σηματοδοτεί τη μετάβαση της άμυνας από τη θεωρία στην πράξη. Το κρίσιμο ερώτημα που παραμένει είναι αν η Ένωση μπορεί να κινηθεί με την ταχύτητα που επιβάλλουν οι εξελίξεις. Αυτό είναι, τελικά, το πραγματικό στοίχημα των επόμενων «υπαρξιακών» της χρόνων.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου