Οι γεμάτες, οι λευκές και οι γκρίζες σελίδες Ελλάδας – Γαλλίας -Κύπρου.

Του Σωτήρη Σιδέρη
Οι καλές σελίδες στις διαχρονικά καλές σχέσεις Ελλάδας -Γαλλίας, ούτε μπορούν να αγνοηθούν, ούτε να υποτιμηθούν. Αλλά αυτή η καταιγίδα θριαμβευτικών τηλεοπτικών προβολών , κατά την επίσκεψη Μακρόν, υποτιμά και υποβαθμίζει σε επικίνδυνο βαθμό της λευκές και τις γκρίζες σελίδες των διμερών σχέσεων. Είναι επιλογή της κυβέρνησης η αποσιώπηση ορισμένων πτυχών των ελληνογαλλικών σχέσεων και όχι μόνο, αλλά αυτό δεν είναι θετικό για τη χώρα.

Η Γαλλία είναι πυρηνική δύναμη με γεωπολιτικά συμφέροντα, ενώ η Ελλάδα είναι ένας γεωπολιτικός βραχίονας στα σχέδια των ΗΠΑ και ενίοτε, της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Αγγλίας παλαιότερα. Πέρα από τις θετικές επιμέρους συμφωνίες, υπάρχουν μείζονα ζητήματα υποβάθμισης της διπλωματίας. Η κατάληψη τμήματος της νεκρής ζώνης στην Κύπρο και το νέο επεισόδιο στην Κάσο. αντί να ωθήσουν την Αθήνα και την Λευκωσία, να χρησιμοποιήσουν τη σχέση με τη Γαλλία για διεθνή καταδίκη της Άγκυρας, περισσεύουν οι συζητήσεις για πυρηνικά, εξοπλισμούς δηλαδή για την στρατιωτικοποίηση της πολιτικής. Που οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε ένταση με την ήδη ευερέθιστη Τουρκία. Ας μιλήσουν λοιπόν τα ίδια τα γεγονότα λοιπόν…

Περί κύρους της Ελλάδας

Πριν απ όλα αξίζει να θυμηθούμε το διπλωματικό βατερλό της ελληνικής κυβέρνησης για το οποίο δεν μιλάει κανείς. Θυμόμαστε όλοι τον Κυριάκο Μητσοτάκη να εξαγγέλλει εδώ και σχεδόν 8 μήνες, την πρωτοβουλία, 5χ5 , που αφορούσε την συγκρότηση ενός Πολυμερούς Σχήματος με 5 χώρες και 5 θεματικές. Δηλαδή την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αίγυπτο, την Τουρκία και τη Λιβύη. Το σχήμα θα συζητούσε το μεταναστευτικό, την προστασία του θαλασσίου περιβάλλοντος, τη συνδεσιμότητα, τις οριοθετήσεις θαλασσίων ζωνών και την πολιτική προστασία. Το ΥΠΕΞ ανέλαβε να διερευνήσει τη δυνατότητα και τις προοπτικές ενός τέτοιου σχήματος και σε ποιο βαθμό θα μπορούσε να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά. Αποτέλεσμα μηδέν.

Ποιο είναι το κύρος και το διπλωματικό αποτύπωμα για το οποίο επαίρονται ο πρωθυπουργός και ο ΥΠΕΞ; και γιατί δεν ζητήθηκε από τη Γαλλία , τις ΗΠΑ, τη Γερμανία κλπ να το στηρίξουν; πρώτον γιατί η Ελλάδα δεν έχει κανένα κύρος να ηγηθεί. Δεύτερον γιατί η Γαλλία και οι άλλες χώρες έχουν δική τους προσέγγιση στην περιοχή. Τρίτον εκείνες είναι οι χώρες που επιβάλλουν μια ατζέντα. Τέταρτον, το Ισραήλ δεν ήθελε καμία πρωτοβουλία που θα περιλαμβάνει την Τουρκία, οπότε δεν είναι υπερβολή να γίνει λόγος για κινήσεις εντυπώσεων του Κυριάκου Μητσοτάκη. Ωστόσο, ο πρωθυπουργός ή ο ΥΠΕΞ μπορούν να μας ενημερώσουν τι έκαναν, τι απαντήσεις πήραν και γιατί “έθαψαν” το εν λόγω θέμα; Η Ελλάδα συνεχίζει στα τριμερή σχήματα που ουσιαστικά ξεκίνησαν επί ΣΥΡΙΖΑ, αλλά πλέον κυριαρχεί μόνο το σχήμα Ελλάδα -Ισραήλ -Κυπριακή Δημοκρατία που είναι προσανατολισμένο προς την Άγκυρα και όχι προς μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας με την συμμετοχή και άλλων χωρών. Καθόλου τυχαίο...

Ας δούμε τα γεγονότα

Ας προσέξουμε λοιπόν τα γεγονότα. Η κυβέρνηση συζητά παρασκηνιακά το δόλιο σχέδιο του Παρισιού για αποθήκευση πυρηνικών όπλων. Είναι επικίνδυνο. Η Τουρκία μπορεί να το κάνει μέσα σε μια νύχτα με το αδελφικό Πακιστάν, το οποίο διαθέτει ισχυρό πυρηνικό οπλοστάσιο. Πέραν αυτού μια χώρα που φιλοξενεί πυρηνικά είναι στόχος -Ιφιγένεια για τους μεγάλους.

Την 1η Μαρτίου 2026 μιλώντας στη στρατιωτική βάση Île Longue στη Βρετάνη, ο Μακρόν προκάλεσε διεθνή εντύπωση με την ανακοίνωσή του για επέκταση του γαλλικού πυρηνικού οπλοστασίου και κυρίως η αναφορά του περί σημαντικής ενίσχυση της «συνεργασίας σε πυρηνικά όπλα», με 8 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Η υπόθεση αυτή έχει προχωρήσει στο παρασκήνιο ερήμην όλων των διεθνών οργανισμών, της βουλής και του ελληνικού λαού. Η διασπορά πυρηνικών , κάθε άλλο παρά αθώα είναι. Αν δεν εκτοξευθεί πύραυλος από το Παρίσι, δεν θα δεχθεί πυρηνικό πύραυλο. Αν εκτοξευθεί από την Ελλάδα, θα δεχθεί η Ελλάδα. Δεν πρόκειται δηλαδή για απλή αποθήκευση. Έστω ότι η αποθήκευση θα είναι το πρώτο στάδιο, μετά είναι η πυρηνική ετοιμότητα. Η σωστή διατύπωση θα ήταν “αποθήκευση πυρηνικών και έτοιμων για χρήση” , διαφορετικά δεν έχει νόημα.

Ο πρωθυπουργός αρνείται να ενημερώσει και πέραν της ενημέρωσης αξίζει να επισημανθεί ότι επειδή ακριβώς πρόκειται για μείζον εθνικό ζήτημα, δεν μπορεί να ασκεί μυστική διπλωματία. Πρόκειται όμως για την πιο επικίνδυνη εξέλιξη μετά τον ψυχρό πόλεμο, δεδομένου ότι οι χώρες που έχουν αποθηκεύσει πυρηνικά άλλων χωρών, είναι στόχος -Ιφιγένεια. Τα κόμματα δεν μπορεί να εξαντλούν το ζήτημα αυτό σε απλές ανακοινώσεις. Επίσης η κυβέρνηση φαίνεται ότι αποδέχεται ένα άλλο γαλλικό σχέδιο για την αγορά μικρών πυρηνικών αντιδραστήρων για την παραγωγή ενέργειας. Υπάρχει επιστημονικό σχέδιο, μελέτη ή μια ευρεία πολιτική απόφαση από κυβέρνηση -κόμματα και θεσμούς προς αυτή την κατεύθυνση; όχι. Σαν προσωπικό του θέμα το διαχειρίζεται ο πρωθυπουργός προφανώς με την συνεργασία και κάποιων ολιγαρχών στην Ελλάδα...

Δεύτερο γεγονός. H Τουρκία επιχειρεί να καταλάβει ένα ακόμη τμήμα της νεκρής ζώνης στην Κύπρο. Παρενέβη ο ΟΗΕ, υπάρχει ένταση, αλλά αντί για μια μεγάλη εκστρατεία στους διεθνείς οργανισμούς με στόχο την καταδίκη της Άγκυρας, η Κυπριακή Δημοκρατία προχωρά τις συνομιλίες για στρατηγική συνεργασία με την Γαλλία, με έμφαση την στρατιωτική συνεργασία , τους εξοπλισμούς και πιθανόν τη δημιουργία βάσης στην Κύπρο. Στόχος του Παρισιού, όπως τονίζουν πηγές από την Λευκωσία, είναι οι διελεύσεις, η προσωρινή στάθμευση και χρήση της Κύπρου ως ενδιάμεσου σταθμού, για την αναβάθμιση του ρόλου της Γαλλίας στο γεωπολιτικό θέατρο της Ανατολικής Μεσογείου. Τις ώρες όμως που ήταν στο τραπέζι όλα αυτά, οι Τούρκοι προωθούσαν δυνάμεις στη νεκρή ζώνη, επικράτησε αναβρασμός και έχει παρέμβει ο ΟΗΕ. Καμία αντίδραση από τη Γαλλία ή την ΕΕ, που πραγματοποίησε την σύνοδο κορυφής στην Λευκωσία....

Τρίτο γεγονός. Τα τελευταία γεγονότα της Κάσου επιβεβαίωσαν την κλιμακούμενη τακτική της Άγκυρας για έναν νέο κύκλο έντασης. Αντί για μια διπλωματική εκστρατεία καταδίκης της Άγκυρας, έχουμε μια εξοπλιστική φρενίτιδα με τη Γαλλία να εισπράττει δις από την Ελλάδα . Οι γενικότερες συμφωνίες συνεργασίας, ακόμη και η στρατιωτική συνεργασία είναι θετικές. Αλλά εδώ παρατηρούμε ένα κενό διπλωματίας, απόλυτη σιωπή και όλα στρατιωτικοποιούνται. Ο κίνδυνος πολλαπλών εμπλοκών της Ελλάδας αυξάνεται θεαματικά εν μέσω αποσιώπησης των πραγματικών διαστάσεων μιας μονοδιάστατης πολιτικής.

Με την απομάκρυνση του ολλανδικού πλοίου και την γενικότερη ευερεθιστικότητα της Άγκυρας να προκαλούν ανησυχίες για γενίκευση της έντασης στο τρίγωνο Ελλάδα-Τουρκία -Κύπρος, η Αθήνα υποβαθμίζει σε βαθμό καθήλωσης τη διπλωματία και επιλέγει αμφίσημες τακτικές που επί του πρακτέου δεν θα λειτουργήσουν. Το “θα είμαστε εδώ” του Μακρόν είναι τόσο ασαφές, όσο και η γενικότερη πολιτική της Γαλλίας που απλά προωθεί τα δικά της συμφέροντα.

Ακριβώς την ίδια πολιτική προωθεί και το Ισραήλ, το οποίο πιέζει την Αθήνα για ακόμη περισσότερες αγορές οπλικών συστημάτων, ενώ η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται τελικά να εγκλωβίζεται στο τριμερές σχήμα με την Κύπρο και το Ισραήλ , καθώς το Τελ Αβίβ προσδίδει στο σχήμα αυτό σαφή αντιτουρκικό προσανατολισμό επειδή αυτό το βολεύει. Ο διάλογος όμως που απουσιάζει εντελώς λύνει τα προβλήματα και όχι οι άξονες ….

Ποια είναι η πραγματικά στρατηγική συμμαχία:

Για την Ελλάδα έχει μείζονα πολιτική σημασία η διαμόρφωση του άρθρου 42.7 της Συνθήκης της ΕΕ που προβλέπει την αμοιβαία συνδρομή των κρατών -μελών, αν ένα μέλος δεχθεί επίθεση. Το ζήτημα άνοιξε και άτυπα φάνηκε να ενεργοποιείται με την επίκληση του κινδύνου της ασφάλειας της Κυπριακής Δημοκρατία από το Ιράν. Ήταν ένας αυτοματισμός που κινητοποίησε ορισμένες χώρες, αλλά εκ του ασφαλούς γιατί άλλη σχέση έχει το Ιράν με την ΕΕ, άλλη σχέση έχει η Τουρκία. Την στιγμή που όλη η ΕΕ συζητά την αναβάθμιση της αμυντικής σχέσης με την Τουρκία, θα ενεργοποιηθεί το εν λόγω άρθρο κατά της Άγκυρας; μακάρι , αλλά τα πράγματα είναι πολύ σύνθετα.

Να σημειωθεί ότι στην Σύνοδο Κορυφής στην Αγία Νάπα της Κύπρου, η ΕΕ συμφώνησε κατ αρχήν να προχωρήσει η σχετική συζήτηση στο επόμενο στάδιο, δηλαδή στην ετοιμασία ενός προσχεδίου (blueprint) για τη δομημένη διαδικασία ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας στήριξης.
Πόσο κοντά είμαστε σε μια ουσιαστική κατάληξη, ώστε πράγματι αν ένα μέλος της ΕΕ δεχθεί επίθεση να τρέξουν σε βοήθεια όλα τα κράτη -μέλη; όσο είναι η απόσταση της Γης από τον Άρη. Να σημειωθεί πως και στην κρίση των Ιμίων και σε άλλες κρίσεις μεταξύ Ελλάδας -Τουρκίας , το ΝΑΤΟ, απείχε και έστησε έναν διπλωματικό μηχανισμό για να αμβλύνει τις εντάσεις μεταξύ των δύο χωρών και αυτός λειτουργεί ακόμη. Το πως θα λειτουργεί το άρθρο 42.7 είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση που απαιτεί μεγάλη διπλωματική κινητοποίηση από την Ελλάδα καθότι αφορά την φίλη πολλών Ευρωπαίων, την Τουρκία.

Αντί λοιπόν να ενεργοποιηθεί η ελληνική εξωτερική πολιτική και ο πρωθυπουργός προς την κατεύθυνση δημιουργίας συνθηκών ασφάλειας μέσω της διπλωματίας, αυτό που κυριαρχεί είναι η στρατιωτικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής. Να τονιστεί ότι η διπλωματία προσπαθεί να δώσει λύση στις σχέσεις ΗΠΑ -Ιράν γιατί ο πόλεμος απέτυχε.
Δεν αρνείται κανείς τις θετικές διαστάσεις της ελληνογαλλικής συνεργασίας , ακόμη και στον στρατιωτικό τομέα. Να σημειωθεί πως έχουν υπογραφεί μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας πολύ πιο προωθημένες συμφωνίες σε στρατηγικούς τομείς με πανηγυρισμούς και διθυράμβους, αλλά ξεχάστηκαν.

Καταλήγοντας, είναι εθνική ανάγκη η Ελλάδα να αναπτύξει το διπλωματικό της κεφάλαιο προς κάθε κατεύθυνση, ΝΑΤΟ, ΕΕ, ΟΗΕ και Ανατολική Μεσόγειο, για να αντιμετωπίσει δικούς της υπαρκτούς κινδύνους και απειλές και να μην ενσωματώνεται στα στρατηγικά σχέδια τρίτων χωρών. Η διακριτή γραμμή μεταξύ εθνικούς συμφέροντος και συμμαχικής υποταγής, δεν υπάρχει και αν κάποτε υπήρχε έχει αποχρωματιστεί. 

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.