«Είχα να αντιμετωπίσω 3 εχθρούς, τους Άγγλους, τους Τούρκους και τους κομμουνιστές. Ο μεγαλύτερός μου πονοκέφαλος ήτο οι κομμουνιστές»
Γιάννης ΚολεΐδηςΣαν σήμερα, 1η Απριλίου 1955, η Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ) ξεκίνησε τον απελευθερωτικό της αγώνα εναντίον των Βρετανών αποικιοκρατών, με στόχο την «Ένωσιν» της Κύπρου με την Ελλάδα.
Ο ηρωικός αγώνας των Ελληνοκυπρίων, που κορυφώθηκε με τις συμφωνίες Λονδίνου-Ζυρίχης το 1959, οδήγησε στην ίδρυση ανεξάρτητου κυπριακού κράτους, αφήνοντας ανεκπλήρωτο το όραμα της Ένωσης αλλά χαράσσοντας ανεξίτηλα την εθνική ταυτότητα της Μεγαλονήσου.
Το όραμα της Ένωσης και το δημοψήφισμα του 1950
Το αίτημα των Ελληνοκυπρίων για αποτίναξη της βρετανικής κατοχής και ένωση με την Ελλάδα ήρθε δυναμικά στο προσκήνιο το 1950, με το δημοψήφισμα της 15ης Ιανουαρίου που διοργάνωσε η Εκκλησία της Κύπρου. Το 95,7% των ψηφισάντων τάχθηκε υπέρ της Ένωσης, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση.
Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, η εκλογή του Μακαρίου Γ’ ως Αρχιεπισκόπου Κύπρου έδωσε νέα πνοή στον αγώνα, σε μια εποχή που η αποικιοκρατία έπνεε τα λοίσθια και οι κατακτημένες χώρες διεκδικούσαν την ανεξαρτησία τους.
Το αίτημα των Ελληνοκυπρίων για αποτίναξη της βρετανικής κατοχής και ένωση με την Ελλάδα ήρθε δυναμικά στο προσκήνιο το 1950, με το δημοψήφισμα της 15ης Ιανουαρίου που διοργάνωσε η Εκκλησία της Κύπρου. Το 95,7% των ψηφισάντων τάχθηκε υπέρ της Ένωσης, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση.
Τον Οκτώβριο του ίδιου έτους, η εκλογή του Μακαρίου Γ’ ως Αρχιεπισκόπου Κύπρου έδωσε νέα πνοή στον αγώνα, σε μια εποχή που η αποικιοκρατία έπνεε τα λοίσθια και οι κατακτημένες χώρες διεκδικούσαν την ανεξαρτησία τους.
Η ίδρυση της ΕΟΚΑ και η έναρξη του αγώνα
Οι ελληνικές κυβερνήσεις, με την προτροπή της ελληνοκυπριακής ηγεσίας και υπό την πίεση των οργανώσεων του Κυπριακού Αγώνα στην Αθήνα, κατέβαλλαν συνεχείς προσπάθειες για τη διεθνοποίηση του θέματος, με διαδοχικές προσφυγές στον ΟΗΕ.
Στις 10 Νοεμβρίου 1954, ο απόστρατος συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας, με το ψευδώνυμο «Διγενής», έφτασε στο νησί και συγκρότησε την Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ).
Τις βραδινές ώρες της 31ης Μαρτίου προς την 1η Απριλίου 1955, η ΕΟΚΑ εξαπέλυσε επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια, αστυνομικούς σταθμούς, τον ραδιοσταθμό και σε βρετανικό στρατόπεδο της Αμμοχώστου, σηματοδοτώντας την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα. Πολιτικός αρχηγός της οργάνωσης ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο οποίος αργότερα έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι ελληνικές κυβερνήσεις, με την προτροπή της ελληνοκυπριακής ηγεσίας και υπό την πίεση των οργανώσεων του Κυπριακού Αγώνα στην Αθήνα, κατέβαλλαν συνεχείς προσπάθειες για τη διεθνοποίηση του θέματος, με διαδοχικές προσφυγές στον ΟΗΕ.
Στις 10 Νοεμβρίου 1954, ο απόστρατος συνταγματάρχης Γεώργιος Γρίβας, με το ψευδώνυμο «Διγενής», έφτασε στο νησί και συγκρότησε την Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ).
Τις βραδινές ώρες της 31ης Μαρτίου προς την 1η Απριλίου 1955, η ΕΟΚΑ εξαπέλυσε επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια, αστυνομικούς σταθμούς, τον ραδιοσταθμό και σε βρετανικό στρατόπεδο της Αμμοχώστου, σηματοδοτώντας την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα. Πολιτικός αρχηγός της οργάνωσης ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, ο οποίος αργότερα έγινε ο πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Οι ήρωες που έγραψαν ιστορία
Ο αγώνας της ΕΟΚΑ σημαδεύτηκε από την αυτοθυσία ηρωικών μορφών που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της Κύπρου. Ο Μιχαλάκης Καραολής και ο Ανδρέας Δημητρίου έγιναν οι πρώτοι εκτελεσθέντες ήρωες του αγώνα, ενώ ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ο Γρηγόρης Αυξεντίου και άλλοι αγωνιστές άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην κυπριακή ιστορία, θυσιάζοντας τη νεανική τους ζωή για την πατρίδα.
Ο αγώνας της ΕΟΚΑ σημαδεύτηκε από την αυτοθυσία ηρωικών μορφών που έδωσαν τη ζωή τους για την ελευθερία της Κύπρου. Ο Μιχαλάκης Καραολής και ο Ανδρέας Δημητρίου έγιναν οι πρώτοι εκτελεσθέντες ήρωες του αγώνα, ενώ ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης, ο Γρηγόρης Αυξεντίου και άλλοι αγωνιστές άφησαν ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στην κυπριακή ιστορία, θυσιάζοντας τη νεανική τους ζωή για την πατρίδα.
Ταυτόχρονος αγώνας κατά Τουρκοκυπρίων και ΑΚΕΛ
Κατά τη διάρκεια του αγώνα, στο στόχαστρο της ΕΟΚΑ βρέθηκαν όχι μόνο οι Βρετανοί δυνάστες, αλλά και οι Ελληνοκύπριοι συνεργάτες τους, οι Τουρκοκύπριοι της οργάνωσης «Ταξίμ» που επιζητούσαν ένωση της Κύπρου με την Τουρκία, καθώς και μέλη του ΑΚΕΛ, τα οποία οι εθνικόφρονες της ΕΟΚΑ κατηγορούσαν ως συνεργάτες των Άγγλων.
Η διαμάχη μεταξύ «δεξιών» και «αριστερών» για τον ρόλο του ΑΚΕΛ στον απελευθερωτικό αγώνα παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.
Χαρακτηριστικά, ο Γρίβας «Διγενής» είχε πει την ιστορική φράση «Είχα να αντιμετωπίσω 3 εχθρούς, τους Άγγλους, τους Τούρκους και τους κομμουνιστές. Ο μεγαλύτερός μου πονοκέφαλος ήτο οι κομμουνιστές.»
Κατά τη διάρκεια του αγώνα, στο στόχαστρο της ΕΟΚΑ βρέθηκαν όχι μόνο οι Βρετανοί δυνάστες, αλλά και οι Ελληνοκύπριοι συνεργάτες τους, οι Τουρκοκύπριοι της οργάνωσης «Ταξίμ» που επιζητούσαν ένωση της Κύπρου με την Τουρκία, καθώς και μέλη του ΑΚΕΛ, τα οποία οι εθνικόφρονες της ΕΟΚΑ κατηγορούσαν ως συνεργάτες των Άγγλων.
Η διαμάχη μεταξύ «δεξιών» και «αριστερών» για τον ρόλο του ΑΚΕΛ στον απελευθερωτικό αγώνα παραμένει ζωντανή μέχρι σήμερα.
Χαρακτηριστικά, ο Γρίβας «Διγενής» είχε πει την ιστορική φράση «Είχα να αντιμετωπίσω 3 εχθρούς, τους Άγγλους, τους Τούρκους και τους κομμουνιστές. Ο μεγαλύτερός μου πονοκέφαλος ήτο οι κομμουνιστές.»
Η αδικαίωτη Ένωση και η ανεξαρτησία
Παρά το αίμα που χύθηκε και τις θυσίες των αγωνιστών, ο στόχος της Ένωσης δεν επιτεύχθηκε. Με τις συμφωνίες του Λονδίνου και της Ζυρίχης (19 Φεβρουαρίου 1959), η Κύπρος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος την 1η Οκτωβρίου 1960.
Το όραμα της Ένωσης παρέμεινε ανεκπλήρωτο, αλλά ο αγώνας της ΕΟΚΑ παραμένει φωτεινός φάρος της κυπριακής ιστορίας, σύμβολο αυτοθυσίας και πίστης στα εθνικά ιδανικά.
Παρά το αίμα που χύθηκε και τις θυσίες των αγωνιστών, ο στόχος της Ένωσης δεν επιτεύχθηκε. Με τις συμφωνίες του Λονδίνου και της Ζυρίχης (19 Φεβρουαρίου 1959), η Κύπρος ανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος την 1η Οκτωβρίου 1960.
Το όραμα της Ένωσης παρέμεινε ανεκπλήρωτο, αλλά ο αγώνας της ΕΟΚΑ παραμένει φωτεινός φάρος της κυπριακής ιστορίας, σύμβολο αυτοθυσίας και πίστης στα εθνικά ιδανικά.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου