Προς νέα Μέση Ανατολή ή προς κόλαση αστάθειας;

Του Στράτου Βαλτινού
Το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν τρίζει μετά την δολοφονία του Χαμενεϊ, αλλά μια ριζική αλλαγή δεν φαίνεται στον ορίζοντα όπως παραδέχονται διεθνείς αναλυτές και δεξαμενές σκέψεις. Ο νέος πόλεμος αποτελεί κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και χει ως πρώτο στόχο την καταστροφή των υποδομών του Ιράν και την απόλυτη κυριαρχία του Ισραήλ . Άλλωστε οι ΗΠΑ δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για το ποιος κυβερνά μια χώρα, αλλά αν είναι μαζί τους. Με την ίδια λογική θα μπορούσε να εξαπολύσει πόλεμο κατά της Βόρειας Κορέας ή του Πακιστάν που ήδη διαθέτουν πυρηνικά, αλλά πολλοί και σοβαροί λόγοι επιδρούν αποτρεπτικά. Οι συνολικές γεωπολιτικές, πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις αυτού του πολέμου δεν μπορούν να προβλεφθούν, ενώ είναι διάχυτος ο φόβος ότι οι Ιρανοί μπορεί να εξαπολύουν και πυραυλικές και τρομοκρατικές επιθέσεις.Προφανώς στόχος μπορεί να είναι και η Σούδα και η Κύπρος.

Ο φόβος μεγάλης αστάθειας και γενίκευσης του πολέμου είναι υπαρκτός.Η ελληνική κυβέρνηση έχει επιλέξει προ πολλού στρατόπεδο. Υποκριτικά επικαλείται το διεθνές δίκαιο , όταν το επικαλείται. Και οι ΗΠΑ και το Ισραήλ το έχουν κάνει κουρέλια αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν πτοείται. Ούτε αντέδρασε στην αινιγματική δήλωση Φιντάν ότι για την Τουρκία είναι ανοιχτό το ενδεχόμενο απόκτησης πυρηνικών όπλων. Άρα ο πόλεμος μας οδηγεί πιο κοντά στην σταθερότητα ή στην γενικευμένη αποσταθεροποίηση;

Ο πρόθυμος πρωθυπουργός

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο κυριακάτικο μήνυμά του, την 1η Μαρτίου, προσπαθεί ματαίως να εμφανιστεί ως παράγοντας σταθερότητας, αλλά δεν είναι πειστικός. Η επιλογή υπέρ του Ισραήλ και των ΗΠΑ δεν στηρίζεται στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, αλλά σε μια αμφιλεγόμενη πολιτική θέση . Απλά επιβεβαιώνει την υποταγή του στο νέο δόγμα του Τραμπ και του Νετανιάχου με απόλυτη προσήλωση. Ο Έλληνας πρωθυπουργός είναι ο πλέον πρόθυμος υπηρέτης των πολεμοκάπηλων σχεδίων. Να σημειωθεί ότι τα τελευταία χρόνια η θέση των ΗΠΑ και του Ισραήλ ήταν ότι το Ιράν δεν πρέπει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά μετά προστέθηκε και ο όρος για τους βαλλιστικούς πυραύλους που επικαλείται και ο Έλληνας πρωθυπουργός υπηρετώντας πλήρως στη γραμμή του Τελ Αβίβ και της Ουάσιγκτον.

 
Ειδικότερα, ο πρωθυπουργός αναφέρει:
“Παράλληλα, σταθερός μας στόχος παραμένει η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και η διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό προϋποθέτει τον αποτελεσματικό έλεγχο του πυρηνικού και βαλλιστικού προγράμματος του Ιράν, ώστε να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου. Η Ελλάδα στέκεται με ψυχραιμία, ως δύναμη σταθερότητας και υπευθυνότητας στην περιοχή. Η περαιτέρω κλιμάκωση πρέπει να αποφευχθεί. Είναι σημαντικό να προστατευθούν οι άμαχοι και να υπάρξει σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο “.

Το Ισραήλ θέλει να έχει το ίδιο το μονοπώλιο των εξοπλισμών, να έχει πυρηνικά , αλλά καμία άλλη χώρα της ευρύτερης Μέσης Ανατολής , ώστε να κυριαρχεί το ίδιο. Πρόκειται για πόλεμο κυριαρχίας του Ισραήλ στην περιοχή και τίποτα παραπάνω. Όλα τα υπόλοιπα, αλλαγή καθεστώτος, εμπλοκή άλλων μουσουλμανικών χωρών, υπηρετεί αυτόν τον στρατηγικό σχεδιασμό. Από την άλλη, είναι προφανές ότι ακόμη και αν αλλάξει το καθεστώς στην Τεχεράνη, όποιος και να διαδεχθεί τον Χαμενεϊ, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα δέχεται ό,τι όρους θέτει το Τελ Αβίβ. Από την άλλη, προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι το καθεστώς της Τεχεράνης δεν έχει καταφέρει να υπερασπιστεί πρόσωπα και υποδομές, ούτε κατάφερε να συγκροτήσει ισχυρές συμμαχίες και δείχνει εντελώς αδύναμο.

H Τουρκία , η Ελλάδα και ο πόλεμος

Οι οικονομολόγοι ανησυχούν για ένα νέο κύμα ακρίβειας από τον πόλεμο κατά του Ιράν και την απόφαση της Τεχεράνης να κλείσει τα στενά του Ορμούζ απ όπου διακινείται το 20% του παγκόσμιου εμπορίου. Οι στρατηγοί φοβούνται διάχυση του πολέμου σε όλες τις χώρες της περιοχής, καθώς η Τεχεράνη χτυπά με πυραύλους αμερικανικές βάσεις στις χώρες του Κόλπου, αλλά κάνουν και τυφλά χτυπήματα.

Η Τουρκία σουνιτική χώρα μπορεί να είχε συμμαχία με το Ιράν κατά της ίδρυσης κουρδικού κράτους, ωστόσο υπήρχε και υπάρχει καχυποψία μεταξύ τους και είναι ανταγωνιστικές χώρες που θέλουν να επηρεάζουν την περιφερειακή πολιτική. Ο Τούρκος ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, δήλωσε στις 10 Φεβρουαρίου 2026 ότι η χώρα του επιθυμεί διπλωματική λύση, τάχθηκε κατά της δυνατότητας του Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά και όπως είπε δεν είναι αυτός ο στόχος της Τεχεράνης. Ωστόσο, πρόσθεσε ότι “οι περιφερειακές πραγματικότητες θα μπορούσαν να αναγκάσουν τα κράτη να επανεξετάσουν τις επιλογές τους”, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο η Τουρκία να μπει στην κούρσα για την απόκτηση πυρηνικών. Αν και υπάρχουν επί χρόνια υποψίες ότι τουλάχιστον ως ένα βαθμό, η Τουρκία είναι σε επαφή με το Πακιστάν, με το οποίο έχουν άριστες σχέσεις για να στηριχθεί ένα πυρηνικό πρόγραμμα της Άγκυρας.

Αυτό που φοβάται περισσότερο σήμερα η Τουρκία είναι η γενίκευση του πολέμου, αλλά και ένα πιθανό κύμα μετανάστευσης από το Ιράν προς την Τουρκία που μπορεί να είναι σχετικά μικρό, δηλαδή μερικές χιλιάδες μέχρι εκατομμύρια, αν ο πόλεμος συνεχιστεί για πολύ και οι βομβαρδισμοί καταστρέφουν κοινωνικές υποδομές, καθιστώντας τη ζωή των Ιρανών δύσκολη, όπως περίπου συμβαίνει με τις επιθέσεις της Ρωσίας στην Ουκρανία.

 
Κλειδί είναι η στάση της Σαουδικής Αραβίας. Ένα ισχυρό σουνιτικό κράτος που θα μπορούσε να εμπλακεί στο πλευρό των ΗΠΑ.
Όσοι ήδη συζητούν για την επόμενη ημέρα κάνουν λάθος. Επόμενη ημέρα θα υπάρξει μόνο με τον τερματισμό του πολέμου ή την πλήρη πολιτική αλλαγή και την επιστροφή π.χ. του γιου του Σάχη Παχλεβί στο Ιράν, ώστε να ακολουθήσει φιλοδυτική πολιτική. Αλλά είμαστε ακόμη μακριά. Προς το παρόν ο κίνδυνος μεγάλου πολέμου και αποσταθεροποίησης με σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις είναι σοβαρότερος από κάθε άλλο σενάριο... 

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.