Η ένταση στα σύνορα Πακιστάν–Αφγανιστάν εισέρχεται σε επικίνδυνη φάση, με χαρακτηριστικά που υπερβαίνουν τις «συνηθισμένες» διασυνοριακές αψιμαχίες των τελευταίων ετών. Οι αεροπορικές επιδρομές του Πακιστάν σε στόχους εντός του Αφγανιστάν –με αναφορές για πλήγματα ακόμη και στην Καμπούλ και στην Κανταχάρ– και οι επιθέσεις με drones από τους Αφγανούς Ταλιμπάν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις βαθύτερα στο πακιστανικό έδαφος, συνιστούν την πιο σοβαρή κλιμάκωση από την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία το 2021.
Το άμεσο υπόβαθρο
Το Ισλαμαμπάντ κατηγορεί την κυβέρνηση των Taliban ότι ανέχεται ή και υποστηρίζει το Tehreek-e-Taliban Pakistan (TTP), δηλαδή τους Πακιστανούς Ταλιμπάν, οι οποίοι έχουν εντείνει τις επιθέσεις τους στο πακιστανικό έδαφος. Για το Πακιστάν, το ζήτημα είναι πρωτίστως εσωτερικής ασφάλειας: επιθέσεις αυτοκτονίας, πλήγματα σε στρατιωτικούς στόχους και θρησκευτικούς χώρους, αποσταθεροποίηση σε ευαίσθητες περιοχές.
Οι Αφγανοί Ταλιμπάν απορρίπτουν τις κατηγορίες, επιμένοντας ότι δεν επιτρέπουν τη χρήση του αφγανικού εδάφους για επιθέσεις κατά τρίτων χωρών. Παράλληλα, καταγγέλλουν ότι οι πακιστανικές επιδρομές πλήττουν αμάχους και κυβερνητικές δομές, μετατρέποντας μια «αντιτρομοκρατική» επιχείρηση σε ευθεία επίθεση κατά της αφγανικής κυριαρχίας.
Τι αλλάζει σε αυτή την κλιμάκωση
Πρώτον, η γεωγραφία των πληγμάτων. Οι επιθέσεις με drones σε περιοχές όπως το Αμποταμπάντ –σύμβολο για το πακιστανικό στρατιωτικό κατεστημένο– υποδηλώνουν δυνατότητα διείσδυσης που υπερβαίνει τα παραδοσιακά σύνορα της μεθορίου. Έστω και με περιορισμένες τεχνολογικές δυνατότητες (εμπορικά drones με αυτοσχέδιους εκρηκτικούς μηχανισμούς), το μήνυμα είναι πολιτικό: οι Ταλιμπάν μπορούν να πλήξουν στόχους πέραν της γραμμής Ντουράντ.(ΣΣ: Η λεγόμενη Γραμμή Ντουράντ (Durand Line) είναι το αμφισβητούμενο σύνορο που χωρίζει το Afghanistan από το Pakistan από το 1893. Οι Taliban δεν την αναγνωρίζουν πλήρως ως διεθνές σύνορο, γεγονός που έχει ιστορικά τροφοδοτήσει εντάσεις.)
Δεύτερον, η κλίμακα της πακιστανικής απάντησης. Οι ισχυρισμοί περί δεκάδων στοχοποιημένων εγκαταστάσεων και εκατοντάδων νεκρών μαχητών –αν και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα– δείχνουν πρόθεση επίδειξης ισχύος. Εάν πράγματι επλήγησαν κυβερνητικές δομές των Ταλιμπάν και όχι μόνο «τρομοκρατικοί» στόχοι, τότε το μήνυμα του Ισλαμαμπάντ είναι ότι δεν διαχωρίζει πλέον καθαρά το καθεστώς της Καμπούλ από ένοπλες οργανώσεις.
Τρίτον, η ρητορική. Οι δηλώσεις περί «ανοικτού πολέμου» και οι απειλές για «αδιάκοπες επιθέσεις» αυξάνουν τον κίνδυνο παγίωσης ενός κύκλου αντιποίνων, όπου κάθε πλήγμα θα απαιτεί συμβολική και στρατιωτική απάντηση.
Πόσο πιθανή είναι μια ευρύτερη σύγκρουση;
Παρά την ένταση, ένας συμβατικός πόλεμος θεωρείται απίθανος. Το Πακιστάν είναι πυρηνική δύναμη και διαθέτει συντριπτική υπεροχή σε αεροπορία και βαρέα οπλικά συστήματα. Οι Ταλιμπάν, αντίθετα, έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα στον ανταρτοπόλεμο και στη διαχείριση ασύμμετρων απειλών.
Ωστόσο, το πραγματικό ρίσκο δεν είναι μια τυπική διακρατική σύγκρουση, αλλά μια παρατεταμένη «γκρίζα» αντιπαράθεση: στοχευμένες επιδρομές, χρήση drones, επιθέσεις μέσω ενδιάμεσων ένοπλων ομάδων και αποσταθεροποίηση των παραμεθόριων περιοχών.
Σε μια περίοδο που το Αφγανιστάν παραμένει διεθνώς απομονωμένο και το Πακιστάν αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές και πολιτικές πιέσεις, η κλιμάκωση αυτή λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής αστάθειας. Και σε μια περιοχή όπου τα σύνορα ήταν πάντα πορώδη και οι συμμαχίες ρευστές, το ερώτημα δεν είναι αν θα υπάρξουν νέα επεισόδια, αλλά πόσο γρήγορα θα μπορέσουν οι δύο πλευρές να επανέλθουν σε έναν εύθραυστο μηχανισμό αποκλιμάκωσης.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου