Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς επεχείρησε χθες να διαμορφώσει μια εικόνα αποκλιμάκωσης στο μέτωπο του Ιράν δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει «καμία πιθανότητα» μακροχρόνιου πολέμου. Ωστόσο αυτό, σύμφωνα με διεθνείς παρατηρητές, ποτυπώνει περισσότερο μια πολιτική πρόθεση παρά μια γεωπολιτική βεβαιότητα.
Οι δηλώσεις του στην The Washington Post έγιναν ενώ στη Γενεύη εξελισσόταν ακόμη ένας άκαρπος γύρος έμμεσων διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Λίγες ώρες αργότερα, το «ναυάγιο» επιβεβαίωνε ότι η απόσταση παραμένει δομική.
Σύμφωνα με τη The Wall Street Journal, οι ΗΠΑ προσήλθαν με απαιτήσεις που ισοδυναμούν με πλήρη αποδόμηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος: καταστροφή των εγκαταστάσεων σε Φορντό, Νατάνζ και Ισφαχάν, παράδοση όλου του εμπλουτισμένου ουρανίου και μόνιμη συμφωνία χωρίς «ρήτρες λήξης», σε αντίθεση με το παλαιό Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης της περιόδου Ομπάμα. Με άλλα λόγια, μηδενικός εμπλουτισμός και θεσμική ασφάλιση έναντι μελλοντικής αναβίωσης του προγράμματος.
Η Τεχεράνη επιμένει στο «δικαίωμα» εμπλουτισμού
Η Τεχεράνη απέρριψε τις βασικές αυτές προϋποθέσεις, επιμένοντας στο «δικαίωμα» εμπλουτισμού και προτείνοντας εναλλακτικά σενάρια: δραστική μείωση του ποσοστού (από 60% σε χαμηλά επίπεδα), προσωρινή αναστολή ή ακόμη και περιφερειακό σχήμα διαχείρισης εντός Ιράν. Ωστόσο, για την Ουάσιγκτον –και ιδίως για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ– το ζητούμενο δεν είναι μια «ελαφρά» επανέκδοση της συμφωνίας του 2015, αλλά ένα νέο πλαίσιο που θα αντέξει πολιτικά και στρατηγικά στο εσωτερικό των ΗΠΑ.
Η ουσία της αντίφασης
Εδώ βρίσκεται και η ουσία της αντίφασης. Ο Βανς διαβεβαιώνει ότι δεν τίθεται θέμα πολυετούς πολέμου. Την ίδια στιγμή, όμως, η αμερικανική πλευρά δεν αποκλείει νέους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, ενώ ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή. Η πίεση λειτουργεί διπλά: διπλωματικά στη Γενεύη, στρατιωτικά στον Περσικό Κόλπο. Αν η Τεχεράνη θεωρήσει τις απαιτήσεις υπαρξιακές, η κλιμάκωση δεν θα είναι προϊόν στρατηγικής επιλογής για «μακροχρόνιο πόλεμο», αλλά αποτέλεσμα αλυσιδωτών αντιδράσεων.
Το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό στις ΗΠΑ περιπλέκει περαιτέρω την εξίσωση. Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε παραχώρηση –ακόμη και περιορισμένος εμπλουτισμός για ιατρικούς σκοπούς– θα εκληφθεί ως επανάληψη λαθών του παρελθόντος. Από την άλλη, η ιρανική ηγεσία, υπό οικονομική ασφυξία και κοινωνική πίεση, δεν μπορεί εύκολα να εμφανιστεί να παραδίδει στρατηγικά «κεκτημένα».
Η Γενεύη, λοιπόν, δεν παρήγαγε συμφωνία. Παρήγαγε όμως ένα σαφές μήνυμα: η Ουάσιγκτον επιδιώκει οριστική διευθέτηση, η Τεχεράνη διαπραγματεύεται για περιορισμό ζημίας. Αν υπάρξει συμβιβασμός, θα είναι προϊόν αμοιβαίας αναδίπλωσης. Αν όχι, η περιοχή θα εισέλθει σε μια νέα φάση ελεγχόμενης -ή μη- κλιμάκωσης, όπου κανείς δεν θα επιθυμεί έναν «μακροχρόνιο πόλεμο», αλλά κανείς δεν θα μπορεί να τον αποκλείσει με βεβαιότητα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου