Θα καταλάβουν οι Αμερικανοί τη Γροιλανδία; Θα διαλυθεί το ΝΑΤΟ; .

Τι είναι επιβεβαιωμένο, τι είναι σενάριο και γιατί η Ευρώπη ανησυχεί

Η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές δυνάμεις στις αρχές Ιανουαρίου αποτέλεσε ένα γεγονός με σαφή γεωπολιτική βαρύτητα. Όχι μόνο επειδή σηματοδότησε την πιο επιθετική αμερικανική παρέμβαση στη Λατινική Αμερική εδώ και δεκαετίες, αλλά και επειδή συνοδεύτηκε –σχεδόν ταυτόχρονα– από δημόσιες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ περί «απόλυτης ανάγκης» απόκτησης της Γροιλανδίας για λόγους ασφάλειας.

Από εκεί και πέρα, αρχίζει η ζώνη των ερμηνειών. Άλλο τα επιβεβαιωμένα γεγονότα και άλλο τα σενάρια που ήδη συζητούνται σε ευρωπαϊκά think tanks και διπλωματικούς κύκλους.

Τι είναι επιβεβαιωμένο

Πρώτον, η επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Η Ουάσιγκτον παρουσίασε τη σύλληψη Μαδούρο ως υπόθεση επιβολής του νόμου, συνδεδεμένη με κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία και διαφθορά. Στην πράξη, όμως, πρόκειται για πολιτικο-στρατηγική κίνηση: οι ΗΠΑ έδειξαν ότι είναι διατεθειμένες να επαναφέρουν μια αυστηρή εκδοχή της «Monroe Doctrine», διεκδικώντας πρωτοκαθεδρία στο Δυτικό Ημισφαίριο.

Δεύτερον, η Γροιλανδία. Ο Τραμπ και κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του δήλωσαν ανοιχτά ότι η περιοχή «πρέπει» να ενταχθεί στις ΗΠΑ, επικαλούμενοι την άμυνα, την Αρκτική και τις νέες θαλάσσιες οδούς. Δεν πρόκειται για θεωρητική συζήτηση: οι ΗΠΑ ήδη διαθέτουν κρίσιμες στρατιωτικές υποδομές στη Γροιλανδία και πλήρη πρόσβαση βάσει παλαιών συμφωνιών με τη Δανία.

Τρίτον, οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις. Η πρωθυπουργός της Δανίας μίλησε δημοσίως για «απαράδεκτο σενάριο», ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι οποιαδήποτε απειλή ή χρήση βίας εναντίον εδάφους κράτους-μέλους θα οδηγούσε το ΝΑΤΟ σε υπαρξιακή κρίση.

Τι παραμένει σενάριο

Το κρίσιμο άλμα αφορά τη σύνδεση των δύο υποθέσεων. Αναλυτές υποστηρίζουν ότι η επιτυχία της επιχείρησης στη Βενεζουέλα ενθαρρύνει τον Λευκό Οίκο να κινηθεί πιο επιθετικά και αλλού, ακόμη και απέναντι σε συμμάχους. Αυτό, όμως, παραμένει εκτίμηση – όχι απόφαση.

Το ίδιο ισχύει και για το σενάριο «τέλους του ΝΑΤΟ». Αν οι ΗΠΑ επιχειρούσαν στρατιωτική προσάρτηση της Γροιλανδίας, η συλλογική άμυνα θα δεχόταν καίριο πλήγμα αξιοπιστίας. Όμως προς το παρόν, μιλάμε για ρητορική πίεσης και διαπραγματευτικές τακτικές: οικονομικά κίνητρα προς τους Γροιλανδούς, ενίσχυση του κινήματος αυτονομίας ή ειδικά καθεστώτα συνεργασίας τύπου COFA, όχι για άμεση στρατιωτική ενέργεια.[ΣΣ: COFA = Compact of Free Association (Σύμφωνο Ελεύθερης Σύνδεσης) – Σε ένα COFA, το μικρό κράτος: Διατηρεί κυβέρνηση, σύνταγμα, έδαφος, σημαία. Δεν χάνει τυπικά την κυριαρχία του. Η μεγάλη δύναμη (π.χ. ΗΠΑ):αναλαμβάνει άμυνα και στρατηγικό έλεγχο, αποκτά στρατιωτικές βάσεις & δικαιώματα πρόσβασης, προσφέρει οικονομική βοήθεια / επιδόματα. Συνήθως έχει λόγο στην εξωτερική πολιτική]

Γιατί ανησυχεί η Ευρώπη

Για την Ευρώπη, το πρόβλημα δεν είναι μόνο η Γροιλανδία. Είναι το προηγούμενο. Αν γίνει αποδεκτή η λογική ότι οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να «αναδιατάσσουν» σφαίρες επιρροής κατά βούληση, τότε υπονομεύεται το θεμέλιο της μεταπολεμικής ασφάλειας. Επιπλέον, μια ανοιχτή ρήξη εντός του ΝΑΤΟ θα αποδυνάμωνε αντικειμενικά τη δυτική στάση απέναντι στη Ρωσία στην Ουκρανία, ανεξαρτήτως προθέσεων.
Τι ισχύει τη στιγμή αυτήΓεγονός: Η σύλληψη Μαδούρο και η αμερικανική ρητορική για τη Γροιλανδία συνιστούν πραγματική κλιμάκωση ισχύος.
Σενάριο: Η αυτόματη κατάρρευση του ΝΑΤΟ παραμένει υπόθεση εργασίας, όχι δεδομένο.
Κρίσιμος παράγοντας: Η ευρωπαϊκή αντίδραση –αν θα μείνει στη διπλωματία ή αν θα επενδύσει σοβαρά στη δική της αποτροπή.

Η Ευρώπη, προς το παρόν, κερδίζει χρόνο. Το ερώτημα είναι αν αυτός ο χρόνος αξιοποιείται ή απλώς αναβάλλει μια δύσκολη στρατηγική επιλογή.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.