Η δημόσια αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ στο ενδεχόμενο ανάπτυξης τουρκικών στρατευμάτων στη Γάζα, κατά τη συνάντησή του με τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου στο Μαρ-α-Λάγκο, λειτούργησε ως πολιτικός αιφνιδιασμός – όχι μόνο για το Ισραήλ, αλλά και για την ευρύτερη περιφερειακή εξίσωση στη Μέση Ανατολή. Η φράση ότι η τουρκική παρουσία θα μπορούσε να είναι «καλή ιδέα», συνοδευόμενη από προσωπικούς επαίνους προς τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, άγγιξε μια από τις πιο ευαίσθητες κόκκινες γραμμές της ισραηλινής στρατηγικής.
Για την κυβέρνηση Νετανιάχου, η Τουρκία δεν αποτελεί ουδέτερο περιφερειακό παίκτη. Αντιθέτως, θεωρείται χώρα με ανοιχτούς διαύλους –και πολιτική ανοχή– προς τη Χαμάς, ενώ η ρητορική Ερντογάν μετά την 7η Οκτωβρίου έχει επανειλημμένα συγκρουστεί με τις ισραηλινές θέσεις.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ιδέα τουρκικών στρατευμάτων στη Λωρίδα της Γάζας ισοδυναμεί, για το Τελ Αβίβ, με εισαγωγή ενός εχθρικού παράγοντα σε μια ήδη ασταθή μεταπολεμική φάση.
Η τοποθέτηση Τραμπ εντάσσεται, ωστόσο, σε ένα ευρύτερο μοτίβο. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επιδιώκει να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που «ξεμπλοκάρει» δύσκολες κρίσεις γρήγορα και απευθείας. Η φράση ότι «μέσα σε πέντε λεπτά» επιλύθηκαν τρία ζητήματα για τη Γάζα απευθύνεται πρωτίστως στο αμερικανικό εσωτερικό ακροατήριο, αλλά ταυτόχρονα ασκεί πίεση στους συνομιλητές του.
Για τον Νετανιάχου, η πίεση αυτή είναι πολυεπίπεδη. Από τη μία, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός επιδιώκει να προχωρήσει στη β΄φάση της εκεχειρίας, υπό τον όρο του πλήρους αφοπλισμού της Χαμάς και της αποχώρησής της από οποιονδήποτε ρόλο διακυβέρνησης. Από την άλλη, γνωρίζει ότι δεν μπορεί να συγκρουστεί ανοιχτά με τον Τραμπ σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ παραμένουν ο βασικός εγγυητής της ασφάλειας του Ισραήλ – και ενώ πλησιάζει προεκλογικός κύκλος στο Ισραήλ.
Η αναφορά Τραμπ σε πιθανό νέο ισραηλινό πλήγμα κατά του Ιράν, εφόσον συνεχιστεί η ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων και πυρηνικών δυνατοτήτων, ενισχύει την αίσθηση ότι η Ουάσιγκτον βλέπει τη Γάζα ως μέρος ενός ευρύτερου παζλ αποτροπής. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η στάση απέναντι στη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, όπου η εκεχειρία παραμένει εύθραυστη και ο αφοπλισμός της οργάνωσης θεωρείται απίθανος χωρίς ευρύτερη περιφερειακή συμφωνία.
Η Τουρκία, από την πλευρά της, εμφανίζεται να διεκδικεί ρόλο «αναγκαίου μεσολαβητή» στη μεταπολεμική αρχιτεκτονική της Γάζας. Για την Άγκυρα, μια τέτοια παρουσία θα ενίσχυε το γεωπολιτικό της αποτύπωμα, θα αναβάθμιζε τις σχέσεις της με την Ουάσιγκτον και θα της επέτρεπε να συνομιλεί ισότιμα με το Ισραήλ, παρά τις έντονες πολιτικές διαφωνίες. Για το Ισραήλ, όμως, αυτό το σενάριο ενέχει τον κίνδυνο θεσμοποίησης της τουρκικής επιρροής σε ένα έδαφος που θεωρεί κρίσιμο για την εθνική του ασφάλεια.
Το επεισόδιο στο Μαρ-α-Λάγκο ανέδειξε, τελικά, κάτι βαθύτερο: η επόμενη ημέρα στη Γάζα δεν είναι απλώς ζήτημα ανοικοδόμησης ή εκεχειρίας, αλλά πεδίο ανταγωνισμού περιφερειακών και παγκόσμιων δυνάμεων. Ο Τραμπ επιχειρεί να επιβάλει ρυθμό και σχήμα, ο Νετανιάχου προσπαθεί να κερδίσει χρόνο και περιθώρια, ενώ η Τουρκία διεκδικεί ρόλο που το Ισραήλ θεωρεί απαράδεκτο.
Σε αυτό το τρίγωνο, οι ισορροπίες είναι εύθραυστες. Και όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πλήρως και το ιρανικό αποτύπωμα παραμένει ενεργό, κάθε «καλή ιδέα» κινδυνεύει να μετατραπεί σε νέο σημείο ανάφλεξης.
Σε αυτό το τρίγωνο, οι ισορροπίες είναι εύθραυστες. Και όσο η Χαμάς δεν έχει αφοπλιστεί πλήρως και το ιρανικό αποτύπωμα παραμένει ενεργό, κάθε «καλή ιδέα» κινδυνεύει να μετατραπεί σε νέο σημείο ανάφλεξης.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου