Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι θα «μελετήσει» τη νέα ιρανική πρόταση, αλλά η στάση αυτή του Αμερικανού προέδρου διαβάζεται από τα αμερικανικά μέσα ως ένδειξη ως συνέχεια μιας στρατηγικής διαπραγμάτευσης υπό πίεση. Αναλύσεις σε μέσα όπως η New York Times,η Wall Street Journalκαι το Bloomberg συγκλίνουν στο ότι η Ουάσιγκτον επιμένει σε ένα μοντέλο «διπλωματίας με το όπλο στο τραπέζι»: η προθυμία να εξεταστεί το ιρανικό σχέδιο συνυπάρχει με τη διατήρηση της στρατιωτικής απειλής και του οικονομικού στραγγαλισμού μέσω κυρώσεων και αποκλεισμών. Στο ίδιο πλαίσιο, αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η Τεχεράνη επιχειρεί κυρίως να κερδίσει χρόνο, χωρίς να αγγίζει το βασικό ζήτημα που για τις ΗΠΑ και το Ισραήλ παραμένει αδιαπραγμάτευτο: το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Το χάσμα
Εδώ εντοπίζεται και το πραγματικό χάσμα. Το ιρανικό σχέδιο, όπως προκύπτει από τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, εστιάζει σε γεωπολιτική αποκλιμάκωση – αποχώρηση δυνάμεων, άρση κυρώσεων, αποκατάσταση ροών – χωρίς σαφείς δεσμεύσεις για τον εμπλουτισμό ουρανίου ή μηχανισμούς επιθεώρησης τύπου JCPOA (Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης, που υπογράφηκε το 2015 – ήταν μια διεθνής συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, η οποία περιόριζε τις πυρηνικές του δραστηριότητες με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων. Η συμφωνία, η οποία έληξε επίσημα στις 18 Οκτωβρίου 2025 αποσκοπούσε στην ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας από το Ιράν).
Για τους αμερικανούς αναλυτές, αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν υπάρξει μια προσωρινή συμφωνία, θα πρόκειται περισσότερο για μια «παύση» της σύγκρουσης παρά για πραγματική επίλυση. Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον επιδιώκει στρατηγικό περιορισμό του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη διαπραγματεύεται όρους επιβίωσης και άρσης της πίεσης – δύο στόχοι που δύσκολα συναντώνται.
Το πολιτικό και θεσμικό ρίσκο για τον Τραμπ
Παράλληλα, στο εσωτερικό των ΗΠΑ αναδεικνύεται μια λιγότερο ορατή αλλά κρίσιμη διάσταση: το πολιτικό και θεσμικό ρίσκο για τον ίδιο τον Τραμπ. Η επιλογή του να μην ζητήσει εκ των προτέρων έγκριση από το Κογκρέσο για τη συνέχιση των επιχειρήσεων, αλλά να ενημερώσει εκ των υστέρων ότι οι εχθροπραξίες «τερματίστηκαν», ερμηνεύεται από πολλούς στην Ουάσιγκτον ως προσπάθεια νομικής κάλυψης, ενώ η διακομματική δυσφορία παραμένει. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση δεν θα είναι μόνο γεωπολιτική απόφαση, αλλά και εσωτερικό πολιτικό στοίχημα.
Την ίδια στιγμή, τα αμερικανικά μέσα επισημαίνουν ότι ο πόλεμος έχει ήδη αλλάξει μορφή. Το κέντρο βάρους μεταφέρεται από τις αεροπορικές επιχειρήσεις στον έλεγχο των ενεργειακών ροών, με τα Στενά του Ορμούζ να λειτουργούν ως το πραγματικό πεδίο αντιπαράθεσης. Οι παρεμβάσεις στη ναυσιπλοΐα, οι αποκλεισμοί και οι κινήσεις «γκρίζας ζώνης» συνιστούν πλέον μια νέα φάση σύγκρουσης χαμηλότερης έντασης αλλά υψηλής στρατηγικής σημασίας. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αγορές ενέργειας συνεχίζουν να τιμολογούν αυξημένο γεωπολιτικό ρίσκο, με το λεγόμενο war risk premium να αποκτά πιο μόνιμα χαρακτηριστικά.
Εύθραυστη ενδιάμεση φάση
Συνολικά, η εικόνα που προκύπτει από την αμερικανική οπτική δεν είναι αυτή μιας επικείμενης ειρήνης, αλλά μιας εύθραυστης ενδιάμεσης φάσης.
Τα βασικά σενάρια που συζητούνται κινούνται μεταξύ μιας προσωρινής συμφωνίας περιορισμένης διάρκειας, μιας ελεγχόμενης κλιμάκωσης μέσω περιφερειακών επεισοδίων και μιας πιθανής επιστροφής σε στρατιωτικά πλήγματα αν οι συνομιλίες καταρρεύσουν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η «μελέτη» της ιρανικής πρότασης από τον Τραμπ δεν συνιστά στροφή στρατηγικής, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια αναδιάταξης ισχύος, όπου η διπλωματία λειτουργεί συμπληρωματικά προς την στρατιωτική πίεση.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου