Η αποκρυστάλλωση της γεωπολιτικής ταυτότητας της χώρας, αλλά και η αποσαφήνιση του πλέγματος των συμμαχιών της ήταν το μεγάλο κεκτημένο της Μεταπολίτευσης.
ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΑΡΒΑΝΙΤΟΠΟΥΛΟΥ
Τρεις είναι οι βασικοί άξονες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής μετά το 1974. Ο πρώτος είναι η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση (τότε ΕΟΚ), η οποία αποτελεί σταθμό για τη διεθνή θέση της χώρας. Σταθεροποίησε τους δημοκρατικούς θεσμούς, βελτίωσε τις οικονομικές προοπτικές της χώρας, συνέβαλε στην εθνική ασφάλεια αλλά και στην εξισορρόπηση της μονοδιάστατης εξάρτησης από τις ΗΠΑ. Μειώνοντας, έτσι, τη διαχρονική ανάγκη της Ελλάδας να αναζητεί προστάτιδες δυνάμεις, όπως τόνιζε συχνά και ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.
Το δεύτερο στοιχείο το οποίο διακρίνει αυτή την περίοδο είναι η μετατόπιση της απειλής ενάντια στα εθνικά μας συμφέροντα από τον Βορρά προς Ανατολάς. Καθίσταται δηλαδή προφανές, μετά το ’74, ότι η προεξάρχουσα απειλή για την ελληνική ασφάλεια προέρχεται εξ ανατολών, από την Τουρκία, παρά το γεγονός ότι είμαστε ακόμα σε ψυχροπολεμικό περιβάλλον. Αυτό αποτελεί μια θεμελιώδη αλλαγή για την ελληνική εξωτερική και αμυντική πολιτική.
Το τρίτο στοιχείο που πρέπει να αναφερθεί είναι ότι από το 1974 και μετά, πέραν της συμμετοχής μας στους δυτικούς θεσμούς, η ελληνική εξωτερική πολιτική αποκτά έναν πολυδιάστατο χαρακτήρα. Η προσέγγιση και τα μέσα που ακολούθησε η χώρα μας στην εξωτερική της πολιτική ήταν κατά βάση αυτά που ακολουθούν κυρίως τα μικρά κράτη. Βασίστηκε, σε μεγάλο βαθμό, στην επίκληση των κανόνων του διεθνούς δικαίου και την αξιοποίηση της πολυμερούς διπλωματίας στους διεθνείς θεσμούς.
Σήμερα, η αποσάθρωση της μεταπολεμικής τάξης έχει οδηγήσει σε ένα περιβάλλον ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, σφαιρών επιρροής και ωμής ισχύος ως μέσου διευθέτησης των διεθνών διαφορών και ζητημάτων.
Οι σταθερές πάνω στις οποίες διαμορφώθηκε το consensus στην εξωτερική μας πολιτική, ακόμα και οι συμμαχίες μας, είναι υπό αίρεση. Αυτό το νέο περιβάλλον θέτει νέες προκλήσεις όχι μόνο για την εξωτερική μας πολιτική, αλλά συνολικά για την εθνική μας στρατηγική.
Η Ελλάδα είναι υπέρμαχος της θεσμικής ολοκλήρωσης της ΕΕ, και ειδικότερα στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας. Η ιστορία, όμως, έχει δείξει ότι τα όποια βήματα προς αυτή την κατεύθυνση σημειώνονται με αργούς ρυθμούς. Επιπλέον, η διαδικασία ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας κρύβει παγίδες, όπως ο κίνδυνος ανάμειξης της Τουρκίας σε ζητήματα ευρωπαϊκής άμυνας μέσω μιας «συμμαχίας των προθύμων».
Η αποστασιοποίηση της Αμερικής από τους ευρωπαίους συμμάχους της πραγματοποιείται ταυτόχρονα με την ενίσχυση της στρατιωτικής και ενεργειακής παρουσίας της στην Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή. Αυτό δεν δημιουργεί, για την ώρα, διλήμματα επιλογής για τη χώρα μας. Υπό την προϋπόθεση, βέβαια, ότι η απαγκίστρωση της Αμερικής από την Ευρώπη θα είναι σταδιακή και συνεργατική.
Σε ένα πλαίσιο «εξευρωπαϊσμού» του NATO, με την Ευρώπη να αυξάνει τις αμυντικές της δαπάνες και να αναλαμβάνει ολοένα και πιο καίριες διοικητικές και επιχειρησιακές ευθύνες στη Συμμαχία. Κάτι που θα επιτρέψει τη μετατόπιση του γεωπολιτικού ενδιαφέροντος της Αμερικής προς την Ασία και την Κίνα. Μόνο στη λιγότερο πιθανή περίπτωση μιας ολοσχερούς ευρωαμερικανικής ρήξης θα βρεθούμε ενώπιον επώδυνων επιλογών.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο μεταίχμιο τριών ηπείρων στο κέντρο μιας εύθραυστης ζώνης γεωπολιτικής αστάθειας. Η σοβαρότερη και πιο άμεση απειλή παραμένει η Τουρκία. Η αστάθεια στη Μέση Ανατολή, το ενεργειακό ζήτημα και η μεταναστευτική πίεση θέτουν νέες σοβαρές προκλήσεις. Στο νέο αυτό διεθνές περιβάλλον θα ήταν επικίνδυνο να αρκεστούμε μόνο στα μέσα που χρησιμοποιήσαμε στην προηγούμενη τάξη πραγμάτων.
Πέρα από την αξιοποίηση της συμμετοχής μας στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ και το πλέγμα των διμερών αμυντικών σχέσεων που έχουμε αναπτύξει, θα πρέπει να ενισχύσουμε την αμυντική μας αυτονομία και τη στρατηγική μας ανθεκτικότητα. Ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια, την εφοδιαστική επάρκεια και την τεχνολογική αυτονομία μας.
Οι πόλεμοι σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή, άλλωστε, δείχνουν ότι οι νέες τεχνολογίες δίνουν δυνατότητες σε μικρά κράτη να πολλαπλασιάσουν την αμυντική τους ισχύ και την αποτρεπτική τους αξιοπιστία με σχετικά μικρό κόστος.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου