Τι ισχύει για το Συνυποσχετικό ανάμεσα στην Αθήνα και τα Τίρανα και γιατί παραμένει δύσκολη η προσφυγή στη Χάγη - Το «βαρύ» ιστορικό του 2009
Του Στέφανου Νικολαΐδη
Σε διαφορετικό μήκος κύματος φαίνεται να κινούνται Αθήνα και Τίρανα ως προς το χρονοδιάγραμμα για την παραπομπή της οριοθέτησης των θαλασσίων ζωνών στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, με φόντο τις δηλώσεις του Έντι Ράμα στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών και τη σαφώς πιο συγκρατημένη στάση της ελληνικής πλευράς.
Ο Αλβανός πρωθυπουργός εμφανίστηκε αισιόδοξος την περασμένη Τετάρτη ότι η διαδικασία μπορεί να επιταχυνθεί, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο επίτευξης συμφωνίας εντός του 2026. Όπως ανέφερε, «έχουμε αποφασίσει εδώ και καιρό ότι δεν πρέπει να αφήσουμε τις χώρες μας να παρασυρθούν σε διαμάχες», προσθέτοντας ότι «η φιλοδοξία είναι να το τελειώσουμε αυτό το έτος και το φθινόπωρο να ανακοινώσουμε ότι έχουμε πλήρη συμφωνία».
Ο κ. Ράμα έκανε λόγο για προχωρημένες συνομιλίες σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών, υποστηρίζοντας ότι τα Τίρανα δεν βλέπουν εμπόδια στην παραπομπή του ζητήματος στη Χάγη, ενώ ενέταξε το θέμα στο ευρύτερο πλαίσιο εξομάλυνσης των διμερών σχέσεων.
Ωστόσο, η εικόνα που μεταδίδεται από την Αθήνα είναι σαφώς πιο σύνθετη.
Ανώτερη διπλωματική πηγή δεν επιβεβαίωνε την εκτίμηση περί συμφωνίας έως το τέλος του έτους, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία για τη σύνταξη συνυποσχετικού παραμένει ανοικτή και απαιτεί σημαντική προετοιμασία.
Όπως επισημαίνεται, η συζήτηση για την παραπομπή στη Χάγη βρίσκεται εδώ και χρόνια στο τραπέζι χωρίς να έχει επιτευχθεί απεμπλοκή, ενώ υπενθυμίζεται ότι προηγούμενη προσπάθεια κατέρρευσε με ευθύνη της αλβανικής πλευράς, όταν το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας απέρριψε τη σχετική συμφωνία.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αθήνα δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη θεσμικών εγγυήσεων από την πλευρά των Τιράνων, ώστε ένα νέο συνυποσχετικό να μην έχει την ίδια τύχη. Με άλλα λόγια, πριν από οποιαδήποτε συμφωνία, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι αυτή θα μπορεί να σταθεί νομικά και πολιτικά στο εσωτερικό της Αλβανίας.
Το «βαρύ» ιστορικό
Η επιφυλακτικότητα της ελληνικής πλευράς δεν είναι τυχαία. Το 2009, Ελλάδα και Αλβανία είχαν καταλήξει σε συμφωνία οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών, η οποία ακολουθούσε τη μέση γραμμή και εναρμονιζόταν πλήρως με τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982.
Ωστόσο, μετά από προσφυγή της αλβανικής αντιπολίτευσης, το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας έκρινε τη συμφωνία αντισυνταγματική, οδηγώντας σε πλήρες αδιέξοδο.
Αναλυτές υπενθυμίζουν ότι ορισμένα από τα επιχειρήματα που υιοθετήθηκαν τότε παρέπεμπαν σε γνωστές θέσεις της Άγκυρας για το Αιγαίο, γεγονός που είχε προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην Αθήνα για εξωγενείς επιρροές στη διαδικασία.
Συγκεκριμένα, το αλβανικό Συνταγματικό Δικαστήριο στην απόφαση της 15ης Απριλίου 2010 ανέφερε 4 λόγους:τον μη εφοδιασμό της αλβανικής αποστολής με τη σωστή πληρεξουσιότητα για τη διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων και τη σύναψη της συμφωνίας .
ασάφεια και ελλείψεις αφ’ ενός ως προς την επιλογή των σημείων βάσεως από τα οποία χαράχθηκε το θαλάσσιο όριο και αφ’ ετέρου ως προς τις θαλάσσιες ζώνες
υιοθέτηση αυστηρής μέσης γραμμής χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν στο τέλος η ανάγκη για την εφαρμογή της αρχής της ευθυδικίας (τουρκικό επιχείρημα)
απόδοση πλήρους επήρειας στα ελληνικά νησιά της περιοχής (Κέρκυρα και Διαπόντιες νήσοι) και εξίσωσή τους με την ηπειρωτική αλβανική ακτή, ενώ κανονικά τα νησιά θα έπρεπε να θεωρηθούν ως «ειδικές περιστάσεις» και να έχουν μειωμένη επήρεια (τουρκικό επιχείρημα).
Έκτοτε, το ζήτημα έχει επανειλημμένα επανέλθει χωρίς να υπάρξει οριστική πρόοδος, ενώ στο εσωτερικό της Αλβανίας έχει μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει ότι η πορεία των διμερών σχέσεων δεν εξαντλείται στο ζήτημα των θαλασσίων ζωνών.
Όπως ανέφερε την Πέμπτη (23/4) η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού, βασική προτεραιότητα παραμένει η πρόοδος της Αλβανίας στο κράτος δικαίου, η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ιδίως η διασφάλιση των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας, καθώς και των περιουσιακών δικαιωμάτων.
Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: η ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων περνά μέσα από συγκεκριμένες δεσμεύσεις και όχι μόνο από δηλώσεις προθέσεων.
υιοθέτηση αυστηρής μέσης γραμμής χωρίς να ληφθεί υπ’ όψιν στο τέλος η ανάγκη για την εφαρμογή της αρχής της ευθυδικίας (τουρκικό επιχείρημα)
απόδοση πλήρους επήρειας στα ελληνικά νησιά της περιοχής (Κέρκυρα και Διαπόντιες νήσοι) και εξίσωσή τους με την ηπειρωτική αλβανική ακτή, ενώ κανονικά τα νησιά θα έπρεπε να θεωρηθούν ως «ειδικές περιστάσεις» και να έχουν μειωμένη επήρεια (τουρκικό επιχείρημα).
Έκτοτε, το ζήτημα έχει επανειλημμένα επανέλθει χωρίς να υπάρξει οριστική πρόοδος, ενώ στο εσωτερικό της Αλβανίας έχει μετατραπεί σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης.
Σε κάθε περίπτωση, η ελληνική πλευρά υπενθυμίζει ότι η πορεία των διμερών σχέσεων δεν εξαντλείται στο ζήτημα των θαλασσίων ζωνών.
Όπως ανέφερε την Πέμπτη (23/4) η εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Λάνα Ζωχιού, βασική προτεραιότητα παραμένει η πρόοδος της Αλβανίας στο κράτος δικαίου, η προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ιδίως η διασφάλιση των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας, καθώς και των περιουσιακών δικαιωμάτων.
Το μήνυμα της Αθήνας είναι σαφές: η ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων περνά μέσα από συγκεκριμένες δεσμεύσεις και όχι μόνο από δηλώσεις προθέσεων.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου