Του Περικλή Ζορζοβίλη
Μετά την αναφορά στο ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου κινείται το Πολεμικό Ναυτικό στο ζήτημα της ανανέωσης του υποβρυχιακού του στόλου (“Εκσυγχρονισμός Type 214 – νέα υποβρύχια… Ασφυκτικές προθεσμίες“), περνάμε στο δεύτερο μέρος και τους φερόμενους ως υποψήφιους για το νέο υποβρύχιο του ελληνικού Στόλου – Με βάση τις ανακοινώσεις του υπουργείου Εθνικής Άμυνας αλλά και πληροφορίες, ενδιαφέρον για το πρόγραμμα έχουν εκφράσει έξι κατασκευαστές από πέντε χώρες:
>Fincantieri S.p.A. (Ιταλία), κατασκευάστρια των φρεγατών τύπου Bergamini, της ιταλικής έκδοσης της FREMM. Όπως είναι γνωστό το ΠΝ έχει επίσημα εκφράσει την πρόθεση του για την προμήθεια τεσσάρων (δύο με δικαίωμα προαίρεσης επιπλέον δύο) μεταχειρισμένων φρεγατών του τύπου από τα αποθέματα του Ναυτικού της Ιταλίας. Η Fincantieri την παρούσα περίοδο ναυπηγεία τέσσερα υποβρύχια τύπου U212 NFS (Near Future Submarine: υποβρύχιο εγγύς μέλλοντος), που αποτελεί έκδοχο του γερμανικού U212 και αναπτύσσει τον πλήρους ιταλικής σχεδίασης και μεγαλύτερου εκτοπίσματος, σε σχέση με το U212NFS, τύπο U212 NFS EVO (Evolved: εξελιγμένο), δύο μονάδες του οποίου προτίθεται να προμηθευτεί το Ναυτικό της Ιταλίας.
>Hanwha Ocean και HD Hyundai Heavy Industries – HHI (Νότια Κορέα). Πρόκειται για δύο από τους μεγαλύτερους ναυπηγικούς ομίλους της ασιατικής χώρας η οποία διαθέτει μία από τις πιο ακμάζουσες ναυπηγικές βιομηχανίες παγκοσμίως στον εμπορικό και πλέον στον στρατιωτικό τομέα. Η κοινοπραξία που έχουν συστήσει οι δύο όμιλοι σχεδίασε και παράγει τον τύπο KSS-III Batch-I (Dosan Ahn Changho), που αποτελεί το πρώτο από τα συνολικά τρία στάδια του προγράμματος του κορεατικού υποβρυχίου κρούσης.
Ο συγκεκριμένος τύπος αποτελεί και το πρώτο παγκοσμίως υποβρύχιο με σύστημα αναερόβιας πρόωσης (AIP: Air Independent Propulsion) που με χρήση συστήματος κάθετης εκτόξευσης έξι κελιών έχει δυνατότητα εκτόξευσης βαλλιστικών πυραύλων.
Το δεύτερο στάδιο του προγράμματος αποτελεί ο τύπος KSS-III Batch-IΙ (Jang Yeongsil) με σύστημα κάθετης εκτόξευσης 10 κελιών, τρία υποβρύχια του οποίου βρίσκονται υπό ναυπήγηση. Σημειώνεται ότι τον Σεπτέμβριο του 2025, ο τύπος KSS-III Batch-IΙ επιλέχθηκε μαζί με το Type 212CD για ένταξη στον κατάλογο προεπιλογής του καναδικού προγράμματος που αφορά την προμήθεια 12 υποβρυχίων. Σύμφωνα με ανοικτές πηγές η ΗΗI, που νωρίτερα φέτος επιλέχθηκε από το Περού για τη σχεδίαση του νέου υποβρυχίου της χώρας, παρουσίασε στο ΓΕΝ και δικές της προτάσεις που βασίζονται στην εμπειρία της από το πρόγραμμα των υποβρυχίων KSS-II για το Ναυτικό της Νότιας Κορέας, στο πλαίσιο του οποίου κατασκεύασε τις έξι από τις εννέα συνολικά μονάδες.
Οι ευρωπαϊκές προτάσεις
>Naval Group (Γαλλία), κατασκευάστρια των φρεγατών τύπου FDI-HN. Σύμφωνα με πληροφορίες, καθώς επίσημες ανακοινώσεις δεν έχουν γίνει, ο γαλλικός όμιλος προτείνει δύο σχεδιάσεις. Το Barracuda Shortfin, που αποτελεί συμβατικής πρόωσης έκδοχο του ομώνυμου πυρηνοκίνητου υποβρυχίου κρούσης (SSN), και το οποίο επικράτησε στον διαγωνισμό του Ναυτικού της Ολλανδίας με ανταγωνιστές τη σουηδική Saab Kockums η οποία προσέφερε το C-718, μεγεθυμένη «εκστρατευτική» έκδοση του τύπου Α26 Blekinge και τη γερμανική TKMS που προσέφερε μεγεθυμένη «εκστρατευτική» έκδοση του Type 212CD.
Το ολλανδικό πρόγραμμα αφορά τέσσερα υποβρύχια Barracuda Shortfin που σε ολλανδική υπηρεσία έχουν τυποποιηθεί ως τύπου Orka και τα οποία στο σύνολο τους θα ναυπηγηθούν στα ναυπηγεία της Naval Group. Εναλλακτικά προσφέρεται η οικογένεια Scorpene, που περιλαμβάνει και την έκδοση Scorpene Evolved, η οποία για την πλεύση σε κατάδυση δεν χρησιμοποιεί σύστημα αναερόβιας πρόωσης αλλά αποκλειστικά συστοιχίες συσσωρευτών ιόντων λιθίου (LIB: lithium-ion battery).
>Saab Kockums AB (Σουηδία). Προτείνει τον τύπο A26 Blekinge που αναπτύχθηκε για το Ναυτικό της Σουηδίας, για λογαριασμό του οποίου βρίσκονται υπό κατασκευή δύο μονάδες. Ο τύπος έχει επιλεχθεί επίσης από την Πολωνία στο πλαίσιο του προγράμματος Orka (απλή συνωνυμία με τον ολλανδικό τύπο των νέων υποβρυχίων) που αφορά την προμήθεια τριών υποβρυχίων.
>TKMS (Γερμανία), κατασκευάστρια, ως διάδοχος της HDW, όλων των υποβρυχίων που σήμερα διαθέτει σε υπηρεσία το ΠΝ. Σύμφωνα με πληροφορίες, καθώς επίσημες ανακοινώσεις δεν έχουν γίνει, προτείνονται τα Type 214NG (New Generation: νέας γενεάς), προφανώς ως μετεξέλιξη των τύπου 214 που σήμερα βρίσκονται σε ελληνική υπηρεσία και Type 212CD (Common Design: κοινής σχεδίασης). Το Type 212CD έχει επιλεγεί από τη Γερμανία (6 μονάδες με πιθανές επιπλέον τρεις) και τη Νορβηγία (έξι μονάδες). Ας σημειωθεί ότι τα νορβηγικά υποβρύχια πρόκειται να ναυπηγηθούν στα ναυπηγεία της TKMS στη Γερμανία.
Την παρούσα περίοδο, οι υποψήφιοι ανάδοχοι έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους στη ΓΕΝ/ΔΕΞ και βρίσκονται στη διαδικασία υποβολής πρόσθετων στοιχείων και παροχής διευκρινήσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, η ΓΕΝ/ΔΕΞ έχει καταρτίσει τη λίστα με τα κριτήρια αξιολόγησης και τη βαρύτητα τους και εκτιμάται ότι μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους θα έχει ολοκληρώσει σε μεγάλο βαθμό τη διαδικασία αξιολόγησης των επιχειρησιακών και τεχνικών χαρακτηριστικών των προτάσεων που έχουν κατατεθεί.
Σε ό,τι αφορά τις επιχειρησιακές και τεχνικές απαιτήσεις του ΠΝ, δεν υπάρχουν, για ευνόητους λόγους, διαθέσιμες πληροφορίες. Όμως θα πρέπει να θεωρείται βέβαιο ότι οι αυξημένες επιδόσεις (π.χ. ταχύτητα, εμβέλεια και αυτονομία σε κατάδυση), η δυνατότητα εκτέλεσης πολλαπλών αποστολών (προσβολή στόχων υποβρύχιων, επιφανείας, ξηράς, συλλογή πληροφοριών, ειδικών επιχειρήσεων), η δυνατότερη χαμηλή ακουστική υπογραφή ώστε να διασφαλιστεί η μέγιστη επιβιωσιμότητα σε περιβάλλον υψηλής απειλής, οι υψηλής ευαισθησίας και ακρίβειας εντοπισμού αισθητήρες (π.χ. σόναρ), το προηγμένο σύστημα πρόωσης (τελευταίας γενεάς συστήματα αναερόβιας, συσσωρευτές ιόντων λιθίου), η συνδεσιμότητα (κρυπτασφαλισμένα συστήματα επικοινωνιών με δυνατότητα ταχείας μετάδοσης μεγάλου όγκου δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων δορυφορικών), ο όσο το δυνατόν μεγαλύτερος φόρτος ύφαλων όπλων (τορπίλες, νάρκες) και πυραύλων για προσβολή στόχων ξηράς / επιφανείας (απαίτηση που έχει εκφραστεί δημόσια από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας), η ολοκλήρωση στο οπλικό σύστημα μη επανδρωμένων οχημάτων επιφανείας, υποβρυχίων, εναέριων, οργανικών ή μη), το αυξημένο επίπεδο αυτοματισμού και εργονομίας, και η επεκτασιμότητα, δηλαδή η δυνατότητα εύκολης εφαρμογής αναβαθμίσεων και ολοκλήρωσης μελλοντικών συστημάτων, η δυνατότητα υποστήριξης και οι αναγκαίες εκπαιδευτικές υποδομές, περιλαμβάνονται μεταξύ αυτών.
Η ικανοποίηση των επιχειρησιακών και τεχνικών απαιτήσεων του ΠΝ δεν αποτελεί τη μοναδική παράμετρο της διαδικασίας αξιολόγησης και επιλογής. Το ύψος των διαθέσιμων πιστώσεων αποτελεί σοβαρό περιοριστικό παράγοντα, ενώ δεδομένη θα πρέπει να θεωρείται η μεγάλη βαρύτητα του γεωπολιτικού παράγοντα, βάση της μέχρι σήμερα εμπειρίας σε όλες τις μείζονες προμήθειες οπλικών συστημάτων από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 μέχρι σήμερα.
Η εγχώρια βιομηχανική βάση
Επίσης, μεγάλη βαρύτητα θα πρέπει να αποδοθεί στον βαθμό συμμετοχής της εγχώριας βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης, που δεν θα πρέπει να καθοριστεί μονοσήμαντα ποσοτικά (ως ποσοστό επί της αξίας της σύμβασης), αλλά και ποιοτικά (π.χ. καθορισμός επιθυμητών τομέων για ανάληψη έργου και για μεταφορά τεχνογνωσίας, δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας).
Στην προκειμένη περίπτωση διδακτικό παράδειγμα αποτελούν τα προγράμματα υποβρυχίων των αρχών της δεκαετίας του 2000 («Αρχιμήδης» και «Ποσειδών ΙΙ»), όπου το 30% των πληρωμών καταβάλλονταν στην τότε ΕΝΑΕ, που ήταν ο κύριος ανάδοχος και το 70% στον κύριο υποκατασκευαστή (τότε HDW) και πάροχο τεχνογνωσίας και των συλλογών υλικών (packages materials) που περιλάμβαναν υλισμικό (hardware), λογισμικό (software) και δεδομένα (data).
Θα πρέπει επίσης να αποφευχθούν και «συστημικά» σφάλματα του παρελθόντος. Έχοντας υπόψη ότι σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη αρχίσει η πορεία προς κοινά προγράμματα αμυντικών προμηθειών (το SAFE αποτελεί τον προπομπό), πρακτικά δηλαδή κοινών πλατφορμών, η καταγεγραμμένη ελληνική τάση για τροποποιήσεις, μικρότερης ή μεγαλύτερης κλίμακας, θα προκαλέσει αύξηση του κόστους και σε βάθος χρόνου θα δυσχεραίνει τη δυνατότητα υποστήριξης, συντήρησης και επισκευής.
Διότι θα πρέπει να θεωρείται ως δεδομένο, ότι το κοινό πρόγραμμα δεν θα περιοριστεί στη φάση της προμήθειας αλλά σε όλο τον κύκλο ζωής της πλατφόρμας, συμπεριλαμβάνοντας κοινό απόθεμα ανταλλακτικών και πολύ πιθανά όπλων, κοινό σύστημα υποστήριξης και εκπαίδευσης και φυσικά κοινά προγράμματα αναβαθμίσεων / εκσυγχρονισμού. Η διαπίστωση αυτή υποδεικνύει τομείς στους οποίους πρέπει να επιδιωχθεί η εγχώρια συμμετοχή αλλά ταυτόχρονα και την ανάγκη συγκρότησης ελληνικής βιομηχανικής ομάδας με υποκατασκευαστές διαφόρων επιπέδων.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου