Το economico παρακολουθεί τις εξελίξεις στο Ιράν, καταγράφοντας καθημερινά από τα διεθνή Πρακτορεία Ειδήσεων όσα συμβαίνουν στη “χώρα των μουλάδων” , αλλά επίσης επιχειρώντας -με αναλύσεις που στηρίζονται σε έγκυρες πληροφορίες και εκτιμήσεις διεθνών Ινστιτούτων- να ερμηνεύσει τα γεγονότα. Η αναφορά στις πηγές είναι για μας τεκμήριο αξιοπιστίας.
Το νέο κύμα αναταραχής στο Ιράν δεν αποτελεί επανάληψη των διαδηλώσεων του 2022 ούτε ένα μεμονωμένο ξέσπασμα κοινωνικής οργής. Σύμφωνα με αναλύσεις των Reuters και Financial Times, πρόκειται για μια βαθύτερη κρίση με καθαρό οικονομικό πυρήνα, η οποία σταδιακά αποκτά πολιτικά χαρακτηριστικά και δοκιμάζει την αντοχή του συστήματος εξουσίας στην Τεχεράνη.
Οικονομία σε απορρύθμιση
Η αφετηρία είναι το νόμισμα. Το ριάλ έχει διολισθήσει σε νέα ιστορικά χαμηλά, εξέλιξη που —όπως καταγράφει το Reuters— διαβρώνει μισθούς, αποταμιεύσεις και την καθημερινή κατανάλωση. Ο πληθωρισμός παραμένει επίμονα υψηλός, με διεθνείς οργανισμούς και την αγορά να εκτιμούν ότι η πραγματική επιβάρυνση για τα νοικοκυριά υπερβαίνει τις επίσημες ανακοινώσεις. Το Financial Times επισημαίνει ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις κυρώσεις, αλλά συνδέεται με χρόνια κακοδιαχείριση, αδυναμία προσέλκυσης επενδύσεων και απόσταση της οικονομικής πολιτικής από τις ανάγκες της πραγματικής αγοράς.
Σημειολογικά κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι πρώτες αντιδράσεις προήλθαν από εμπόρους και μικρομεσαίους — στρώματα που ιστορικά λειτουργούν ως «αισθητήρες» οικονομικής ασφυξίας. Όταν αυτοί κατεβαίνουν στους δρόμους, η κρίση έχει ήδη ξεπεράσει το στάδιο της προειδοποίησης.
Από την οικονομία στην πολιτική αμφισβήτηση
Καθώς οι διαδηλώσεις εξαπλώνονται, το οικονομικό αίτημα μετατρέπεται σε πολιτική αμφισβήτηση. Ρεπορτάζ της The Guardian καταγράφουν τη μετατόπιση των συνθημάτων από το «δεν αντέχουμε» στο «δεν λειτουργεί», ένδειξη ότι η κοινωνική δυσαρέσκεια αποκτά υπαρξιακά χαρακτηριστικά για το σύστημα εξουσίας.
Η συμμετοχή φοιτητών και νεότερων ηλικιών ενισχύει αυτή τη μετάβαση. Όταν ενώνονται αγορά, νεολαία και αστικά κέντρα, η κρίση αποκτά διάρκεια και βάθος. Σε αυτό το πλαίσιο, η κρατική απάντηση κινείται σε διπλό άξονα: περιορισμένος κατευνασμός στη ρητορική και αυξημένη ετοιμότητα καταστολής στο πεδίο.
Ο ρόλος των μηχανισμών ασφαλείας
Οι δυνάμεις ασφαλείας και παραστρατιωτικοί μηχανισμοί, όπως η Basij, παραμένουν —σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις— ο βασικός πυλώνας σταθερότητας του συστήματος. Ωστόσο, κάθε νέο κύμα κινητοποιήσεων φθείρει αυτό το πλεονέκτημα. Η συνεχής κινητοποίηση, έχει πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό κόστος και αυξάνει τον κίνδυνο νεκρών και ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Ο διεθνής παράγοντας
Η συγκυρία είναι δυσμενής. Το Ιράν βρίσκεται ήδη υπό γεωπολιτική πίεση λόγω Μέσης Ανατολής, κυρώσεων και ενεργειακών ισορροπιών. Κάθε εσωτερική αστάθεια ενισχύει την εξωτερική απομόνωση, ενώ οι διεθνείς δηλώσεις «ανησυχίας» ή προειδοποιήσεις για ενδεχόμενη καταστολή λειτουργούν περισσότερο ως πρόσθετο βάρος παρά ως μηχανισμός εκτόνωσης.
Τι πραγματικά διακυβεύεται
Δεν βρισκόμαστε σε άμεσο σενάριο κατάρρευσης καθεστώτος. Όπως όμως σημειώνει το Financial Times, το Ιράν εισέρχεται σε φάση συσσώρευσης κινδύνων. Το σύστημα έχει αποδείξει αντοχή, αλλά όχι απεριόριστη προσαρμοστικότητα. Αν η οικονομική πίεση συνεχιστεί χωρίς αξιόπιστη διέξοδο και αν οι διαμαρτυρίες αποκτήσουν σταθερό πολιτικό συντονισμό, το 2026 μπορεί να εξελιχθεί σε έτος καμπής.
Το Ιράν δεν «φλέγεται» — αλλά υπερθερμαίνεται. Και, όπως δείχνει η εμπειρία άλλων πολιτικών κρίσεων που αναλύουν τα διεθνή μέσα, η υπερθέρμανση είναι συχνά πιο επικίνδυνη από την έκρηξη, γιατί δεν προσφέρει καθαρό σημείο εκτόνωσης. Το ερώτημα δεν είναι αν το καθεστώς αντέχει σήμερα, αλλά πόσο ακόμη μπορεί να διαχειρίζεται μια οικονομία που παράγει διαρκή κοινωνική πίεση χωρίς πολιτικό ορίζοντα.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου