Η πρόσφατη επίσκεψη του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας Ισραέλ Κατζ στην Αθήνα μας έδωσε μια ξεκάθαρη εικόνα των διμερών σχέσεων Ελλάδας – Ισραήλ: Προκειται για μια ουσιώδη πολιτική και στρατηγική σχέση, που δίνει ξεκάθαρα μηνύματα τόσο προς τους συμμάχους όσο και προς τους ανταγωνιστές της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Και κυρίως προς την Τουρκία. Η επιλογή του όρου «συμμαχία» στις δηλώσεις των υπουργών άμυνας των δύο χωρών –και όχι απλώς «συνεργασία»– για να περιγραφεί το πλαίσιο των ελληνοϊσραηλινών σχέσεων στον τομέα της άμυνας δεν ήταν ρητορικό σχήμα. Θεωρείται σκόπιμο μήνυμα.
Η χρονική συγκυρία δεν είναι τυχαία. Η Ελλάδα βρίσκεται στη φάση ωρίμανσης του 12ετούς εξοπλιστικού προγράμματος των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο δεν αποσκοπεί μόνο στην ανανέωση μέσων, αλλά στη δομική αναβάθμιση του τρόπου διεξαγωγής επιχειρήσεων. Από την άλλη πλευρά, το Ισραήλ, σε καθεστώς διαρκούς απειλής, εξάγει πλέον όχι απλώς οπλικά συστήματα αλλά δοκιμασμένα επιχειρησιακά δόγματα, βασισμένα στη δικτυοκεντρική άμυνα, στη συλλογή πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο και στην τεχνολογική υπεροχή χαμηλού ρίσκου.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» ως αρχιτεκτονική ισχύος
Στον πυρήνα των συζητήσεων βρίσκεται το σύστημα Command & Control της «Ασπίδας του Αχιλλέα». Πρόκειται για κάτι πολύ περισσότερο από ένα πληροφοριακό σύστημα. Είναι η ψηφιακή ραχοκοκαλιά που επιτρέπει την ενοποίηση αεράμυνας, ναυτικών μέσων, UAVs και αισθητήρων σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό περιβάλλον. Για το Ισραήλ, τέτοια συστήματα αποτελούν κρίσιμο πλεονέκτημα επιβίωσης. Για την Ελλάδα, μεταφράζονται σε ποιοτική υπεροχή στο Αιγαίο, όπου η γεωγραφία ευνοεί όποιον βλέπει πρώτος, αντιδρά ταχύτερα και κοστίζει λιγότερο.
Η διασύνδεση της «Ασπίδας» με το σύστημα αεράμυνας BARAK-MX, στο οποίο έχει ενσωματωθεί και το ελληνικό anti-drone σύστημα «Κένταυρος» μέσω συνεργασίας με την ΕΑΒ, δείχνει ότι η σχέση δεν είναι μονόδρομη. Η Αθήνα δεν αγοράζει απλώς τεχνολογία, αλλά διεκδικεί ρόλο συνδιαμορφωτή.
Οι «Μπλε Φάλαινες» και η υποθαλάσσια σκακιέρα
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν τα μη επανδρωμένα υποβρύχια BlueWhale (ELI-3325), προϊόν της ELTA Systems, θυγατρικής της Israel Aerospace Industries. Τα συστήματα αυτά αλλάζουν τον κανόνα κόστους–αποτελέσματος στον ανθυποβρυχιακό πόλεμο. Χωρίς πλήρωμα, με μεγάλη αυτονομία και χαμηλό πολιτικό ρίσκο, μπορούν να λειτουργούν ως «σιωπηλοί ανιχνευτές» σε ρηχά και σύνθετα περιβάλλοντα όπως το Αιγαίο.
Η πιθανή αρχική προμήθεια ενός BlueWhale από το Πολεμικό Ναυτικό, με προοπτική μαζικότερης απόκτησης σε δεύτερη φάση, δεν είναι απλώς πιλοτική. Είναι δοκιμή νέου δόγματος. Και ακριβώς γι’ αυτό προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον –αλλά και ανησυχία– στην Τουρκία, η οποία υστερεί σε αντίστοιχες τεχνολογίες UUV και ολοκληρωμένα συστήματα ASW.
Γιατί ανησυχεί η Άγκυρα
Η τουρκική αντίδραση, μέσω δημοσιευμάτων που επαναφέρουν ζητήματα χωρικών υδάτων και αποστρατιωτικοποίησης, δεν αφορά την ουσία των δηλώσεων του Νίκου Δένδια. Αφορά το γεγονός ότι η Ελλάδα εντάσσεται σε έναν σκληρό άξονα τεχνολογικής υπεροχής, όπου το Ισραήλ λειτουργεί ως επιταχυντής στρατιωτικής καινοτομίας και οι ΗΠΑ ως στρατηγικός εγγυητής.
Η λέξη «συμμαχία», όπως ειπώθηκε από τον Ισραέλ Κατζ, έχει ειδικό βάρος στο ισραηλινό λεξιλόγιο. Χρησιμοποιείται σπάνια και μόνο όταν υπάρχει σύγκλιση απειλών και συμφερόντων. Στην Ανατολική Μεσόγειο, αυτή η σύγκλιση αφορά την ασφάλεια θαλάσσιων οδών, ενεργειακών υποδομών και την αποτροπή αναθεωρητικών στρατηγικών.
Από αγοραστής σε πάροχο ασφάλειας
Η αναφορά του Νίκου Δένδια στη συνεργασία του ΕΛΚΑΚ με ισραηλινούς φορείς δείχνει το επόμενο στάδιο: συμπαραγωγές, R&D και ελληνική συμμετοχή σε διεθνείς αλυσίδες αξίας της αμυντικής βιομηχανίας. Εδώ κρίνεται αν η Ελλάδα θα παραμείνει καθαρός αγοραστής ή αν θα εξελιχθεί σε περιφερειακό πάροχο ασφάλειας και τεχνολογίας.
Το συμπέρασμα είναι σαφές. Η ελληνοϊσραηλινή προσέγγιση δεν αφορά μόνο εξοπλισμούς. Αφορά τη μετάβαση της Ελλάδας σε νέο επίπεδο στρατηγικής αυτονομίας, εντός του δυτικού πλαισίου. Και αυτό είναι που προκαλεί την πραγματική νευρικότητα στην Άγκυρα: όχι ένα ακόμη οπλικό σύστημα, αλλά η αλλαγή του τρόπου με τον οποίο η Ελλάδα σχεδιάζει, βλέπει και επιβάλλει αποτροπή στην Ανατολική Μεσόγειο.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου