Σε ένα επικίνδυνο σταυροδρόμι βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία, με το βλέμμα στραμμένο στα Στενά του Ορμούζ, που έχουν μετατραπεί στο απόλυτο «σημείο μηδέν». Ενώ μέχρι πρόσφατα η Ουάσινγκτον εμφανιζόταν καθησυχαστική, η ρητορική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ διολίσθησε μέσα σε λίγα 24ωρα από την αυτοπεποίθηση στην απόλυτη οργή, αποκαλύπτοντας μια σκληρή αλήθεια: Το Ιράν, αυτή τη στιγμή, κρατά τα ισχυρότερα χαρτιά στη γεωπολιτική σκακιέρα της ενέργειας.
Η αλλαγή της ρητορικής
Μόλις την περασμένη Τετάρτη, ο Ντόναλντ Τραμπ, απευθυνόμενος στο αμερικανικό έθνος από τον Λευκό Οίκο, επιχείρησε να υποβαθμίσει τη σημασία της περιοχής. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν εισάγουν σχεδόν καθόλου πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ… Δεν το χρειαζόμαστε», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ωστόσο, η εικόνα άλλαξε άρδην την Κυριακή. Μέσω μιας ανάρτησης στο Truth Social, ο τόνος έγινε επιθετικός και σχεδόν απεγνωσμένος: «Ανοίξτε τα γ@μημέν@ τα Στενά, τρελοί μπάσταρδοι, αλλιώς θα ζήσετε την Κόλαση – ΑΠΛΩΣ ΔΕΙΤΕ!».
Τι μεσολάβησε; Η απάντηση κρύβεται στους αριθμούς των διεθνών αγορών. Την Πέμπτη, μόλις μία ημέρα μετά τον καθησυχαστικό λόγο του Τραμπ, το αμερικανικό πετρέλαιο εκτινάχθηκε πάνω από 11%, κλείνοντας στα 111 δολάρια το βαρέλι. Ήταν μια από τις μεγαλύτερες ημερήσιες ανόδους στην ιστορία, φέρνοντας το αργό πετρέλαιο του Δυτικού Τέξας σε επίπεδα που δεν είχαν παρατηρηθεί εδώ και τέσσερα χρόνια. Η αγορά «ψήφισε» και η ετυμηγορία ήταν σαφής: Η σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας περνά αναγκαστικά μέσα από τα στενά.
Το παράδοξο της ενεργειακής ανεξαρτησίας
Στα χαρτιά, ο Τραμπ έχει ένα δίκιο. Χάρη στην επανάσταση του fracking και των οριζόντιων γεωτρήσεων, κυρίως στη λεκάνη Permian του Τέξας, οι ΗΠΑ παράγουν πλέον 22 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα – διπλάσια από τη Σαουδική Αραβία. Όμως, αυτή η «ενεργειακή ανεξαρτησία» είναι εν μέρει μια οφθαλμαπάτη.
Το πρόβλημα είναι διττό. Πρώτον, η φύση του πετρελαίου: Οι ΗΠΑ παράγουν ελαφρύ αργό, ιδανικό για βενζίνη αλλά ακατάλληλο για ντίζελ, θέρμανση και άσφαλτο. Για αυτά, η αμερικανική βιομηχανία χρειάζεται το βαρύ αργό που εισάγεται από τη Μέση Ανατολή και τη Βενεζουέλα. Δεύτερον, και σημαντικότερο, η αγορά είναι παγκόσμια. Μια έλλειψη στην άλλη πλευρά του πλανήτη προκαλεί ντόμινο στις τιμές παντού. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, οι εισαγωγείς ανταγωνίζονται πλέον για κάθε διαθέσιμο βαρέλι, σπρώχνοντας το κόστος στα ύψη.
Οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία
Η αύξηση των τιμών δεν είναι απλώς ένας αριθμός στις οθόνες της Wall Street. Ήδη, η μέση τιμή της βενζίνης στις ΗΠΑ έχει σκαρφαλώσει στα 4,11 δολάρια ανά γαλόνι, πλήττοντας άμεσα τα νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα. Οι μικρές επιχειρήσεις, αδυνατώντας να απορροφήσουν περαιτέρω το κόστος, βρίσκονται μπροστά στο φάσμα των απολύσεων.
Οι οικονομολόγοι προειδοποιούν: Κάθε αύξηση 10 δολαρίων στο βαρέλι «ροκανίζει» έως και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες από το ΑΕΠ. Με μια αύξηση της τάξεως των 40 δολαρίων, η αμερικανική οικονομία κινδυνεύει να χάσει μια ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα ανάπτυξης. Αν η τιμή φτάσει τα 150 ή τα 200 δολάρια, το σενάριο της βαθιάς ύφεσης δεν θα είναι πλέον απειλή, αλλά βεβαιότητα. Επιπλέον, ο πληθωρισμός του Μαρτίου αναμένεται στο 3,5%, εξαφανίζοντας τις αυξήσεις των μισθών του τελευταίου έτους.
Το Ιράν και το «όπλο» των Στενών
Σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, η Τεχεράνη δείχνει να γνωρίζει τη δύναμή της. Το αποτελεσματικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ έχει εγκλωβίσει την Ουάσινγκτον σε ένα αδιέξοδο χωρίς σαφή στρατηγική εξόδου. Η κυβέρνηση Τραμπ υπόσχεται ναυτικές συνοδείες και ασφαλιστικές καλύψεις στα πλοία, όμως οι ασφαλιστές και οι πλοιοκτήτες παραμένουν διστακτικοί.
Το Ιράν, από την πλευρά του, παίζει το χαρτί των «διοδίων» για την ασφαλή διέλευση, μια πρόταση που οι χώρες του Κόλπου απορρίπτουν, οδηγώντας σε ένα τέλμα που στερεί από την παγκόσμια αγορά από 4,4 έως 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Η προθεσμία που έθεσε ο Τραμπ για την Τετάρτη στις 3 π.μ. (ώρα Ελλάδας) αποτελεί την τελευταία προσπάθεια άσκησης πίεσης. Όμως, η αλλαγή στη γλώσσα του Προέδρου –από την αδιαφορία στην οργή– προδίδει την ανησυχία ότι η Αμερική δεν είναι τελικά θωρακισμένη. Το «σημείο μηδέν» των Στενών του Ορμούζ δεν αφορά μόνο τη Μέση Ανατολή, αλλά το κόστος του φαγητού, των μεταφορών και της επιβίωσης σε κάθε γωνιά του πλανήτη.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου