Του Σωτήρη Σιδέρη
Κάθε φορά που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο της επικαιρότητας, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προβάλλει περίπου ως εθνικό επίτευγμα τους “ανοιχτούς διαύλους” Ελλάδας -Τουρκίας. Πρόκειται για επινόηση που όμοιά της δεν υπάρχει πουθενά , γιατί οι ανοιχτοί δίαυλοι δεν είναι στρατηγική, ούτε οδικός χάρτης επίλυσης διαφορών, ούτε έστω διπλωματική τακτική.
Ο μεν πολιτικός διάλογος είναι μια κλειστή και αδιαφανής ατζέντα, που αντικατέστησε τις διερευνητικές συνομιλίες, για την οποία κανείς δεν έχει μάθει το παραμικρό, ενώ ανοιχτοί δίαυλοι υφίστανται εδώ και δεκαετίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με διακυμάνσεις φυσικά. Από το 2019 μέχρι σήμερα, η Τουρκία έχει καταγράψει σημαντικές νίκες έναντι της Ελλάδας. Το Τουρκολιβυκό σύμφωνο, η ακύρωση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας -Κύπρου και οι έρευνες του Ουρούτς Ρέις, δημιούργησαν νέα δεδομένα. Ωστόσο, αυτή η πραγματικότητα απωθείται από τον πρωθυπουργό και εμφανίζονται ως πρόοδος και επιτυχία οι “ανοιχτοί δίαυλοι”.
Ατζέντα για δύο
Θα είχε μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον να ενημερώσει κάποια στιγμή τη βουλή ο πρωθυπουργός τι ακριβώς συζήτησε για την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας -Τουρκίας, από την στιγμή που η Αθήνα έχει οδηγηθεί σε πλήρη παράλυση και με τα γεγονότα του καλωδίου και της Κάσου και με την Γαλάζια Πατρίδα και με το απαγορευτικό για έρευνες πέραν των χωρικών υδάτων. Κάτι που ισχύει από την αρχή μεταπολίτευσης και δεν έχει αλλάξει. Μόνο η Τουρκία σε μια επίδειξη δύναμης, έκανε έρευνες με το Ουρούτς Ρέις το 2020, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να υποχωρεί άτακτα και να ορίζει ως όριο αντίδρασης τα 6 μίλια, κάτι που δεν ίσχυσε για το τουρκικό ερευνητικό πλοίο.
Δεύτερο αναπάντητο ερώτημα είναι τι απέγινε η περίφημη πρωτοβουλία της κυβέρνησης για μια Διάσκεψη μεταξύ χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, την γνωστή ως 5χ5. Στο παρασκήνιο είναι γνωστό ότι καμία χώρα της περιοχής δεν ανταποκρίθηκε, αλλά θα είχε ξεχωριστό ενδιαφέρον να ενημερωθεί η βουλή για τις κινήσεις της κυβέρνησης και τις απαντήσεις που πήρε. Διαφορετικά θα πρέπει να απολογηθεί αν πράγματι επιμένει στην πρωτοβουλία ή απλά ήταν λόγια του αέρα...
Τρίτο και ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα είναι η διαφαινόμενη αναβάθμιση των σχέσεων Τουρκίας -ΕΕ μέσα από τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας , αλλά και την τελωνειακή ένωση. Ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν έχει πει το παραμικρό, αν και το ζήτημα συζητήθηκε στην συνάντηση της Άγκυρας.
Να σημειωθεί ότι σε πρόσφατη επίσκεψή του στην Άγκυρα, η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Eνωση αναζητεί τρόπους αναθέρμανσης των σχέσεων με την Τουρκία και απέδωσε την επίσκεψή της στην τουρκική πρωτεύουσα στην αναγνώριση «της στρατηγικής αξίας των σχέσεων Τουρκίας – Ε.Ε. στην προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας και οικονομικής ανθεκτικότητας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο».
Ακόμη, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Γκιγιόμη Μερσιέ δήλωσε ότι «σε ένα ολοένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο πλαίσιο, μια ισχυρή σχέση που θα βασίζεται στην εμπιστοσύνη θα αποφέρει αμοιβαίο επωφελές κέρδος και για τις δύο πλευρές»,
Ενώ η Αθήνα επιμένει στους δικούς της ανοιχτούς διαύλους, να μην υποτιμηθούν οι ορθάνοιχτοι δίαυλοι Ερντογάν -Τραμπ, Τουρκίας -Αιγύπτου , ενώ έντονη είναι η κινητικότητα για την θεσμοθέτηση τριμερούς σχήματος συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας -Σαουδικής Αραβίας -Πακιστάν.
Ελλείψει σχεδίου, ελλείψει οδικού χάρτη, ούτε ο πολιτικός διάλογος, ούτε οι ανοιχτοί δίαυλοι θα προσφέρουν το παραμικρό, πέρα από επικοινωνιακές εντυπώσεις στις οποίες έτσι κι αλλιώς επενδύει ο πρωθυπουργός εδώ και 7 χρόνια.
Όσο τα μεγάλα και σοβαρά δεν τα αγγίζουν, τόσο περισσότερο η Τουρκία εδραιώνει το αναθεωρητικό της δόγμα. Αυτή την στιγμή, δεν υπάρχει ούτε μια μεγάλη χώρα, από τις ΗΠΑ μέχρι την Ρωσία και τις μεγάλες χώρες της ΕΕ, που θα να θέτουν οποιοδήποτε ζήτημα στην Άγκυρα. Αντίθετα εντείνουν την συνεργασία τους και την θεωρούν στρατηγικό εταίρο.
Και όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, τόσο πιο ευάλωτη θα είναι η κυβέρνηση είτε σε πιέσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ, είτε σε διμερές επίπεδο. Και εκεί θα φανεί ότι ενίοτε, οι ανοιχτοί δίαυλοι λειτουργούν ως μοχλοί πίεσης και όχι προόδου.
Κάθε φορά που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο της επικαιρότητας, η κυβέρνηση Μητσοτάκη προβάλλει περίπου ως εθνικό επίτευγμα τους “ανοιχτούς διαύλους” Ελλάδας -Τουρκίας. Πρόκειται για επινόηση που όμοιά της δεν υπάρχει πουθενά , γιατί οι ανοιχτοί δίαυλοι δεν είναι στρατηγική, ούτε οδικός χάρτης επίλυσης διαφορών, ούτε έστω διπλωματική τακτική.
Ο μεν πολιτικός διάλογος είναι μια κλειστή και αδιαφανής ατζέντα, που αντικατέστησε τις διερευνητικές συνομιλίες, για την οποία κανείς δεν έχει μάθει το παραμικρό, ενώ ανοιχτοί δίαυλοι υφίστανται εδώ και δεκαετίες μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας με διακυμάνσεις φυσικά. Από το 2019 μέχρι σήμερα, η Τουρκία έχει καταγράψει σημαντικές νίκες έναντι της Ελλάδας. Το Τουρκολιβυκό σύμφωνο, η ακύρωση του ηλεκτρικού καλωδίου Ελλάδας -Κύπρου και οι έρευνες του Ουρούτς Ρέις, δημιούργησαν νέα δεδομένα. Ωστόσο, αυτή η πραγματικότητα απωθείται από τον πρωθυπουργό και εμφανίζονται ως πρόοδος και επιτυχία οι “ανοιχτοί δίαυλοι”.
Ατζέντα για δύο
Θα είχε μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον να ενημερώσει κάποια στιγμή τη βουλή ο πρωθυπουργός τι ακριβώς συζήτησε για την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας -Τουρκίας, από την στιγμή που η Αθήνα έχει οδηγηθεί σε πλήρη παράλυση και με τα γεγονότα του καλωδίου και της Κάσου και με την Γαλάζια Πατρίδα και με το απαγορευτικό για έρευνες πέραν των χωρικών υδάτων. Κάτι που ισχύει από την αρχή μεταπολίτευσης και δεν έχει αλλάξει. Μόνο η Τουρκία σε μια επίδειξη δύναμης, έκανε έρευνες με το Ουρούτς Ρέις το 2020, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να υποχωρεί άτακτα και να ορίζει ως όριο αντίδρασης τα 6 μίλια, κάτι που δεν ίσχυσε για το τουρκικό ερευνητικό πλοίο.
Δεύτερο αναπάντητο ερώτημα είναι τι απέγινε η περίφημη πρωτοβουλία της κυβέρνησης για μια Διάσκεψη μεταξύ χωρών της Ανατολικής Μεσογείου, την γνωστή ως 5χ5. Στο παρασκήνιο είναι γνωστό ότι καμία χώρα της περιοχής δεν ανταποκρίθηκε, αλλά θα είχε ξεχωριστό ενδιαφέρον να ενημερωθεί η βουλή για τις κινήσεις της κυβέρνησης και τις απαντήσεις που πήρε. Διαφορετικά θα πρέπει να απολογηθεί αν πράγματι επιμένει στην πρωτοβουλία ή απλά ήταν λόγια του αέρα...
Τρίτο και ιδιαίτερα σοβαρό ζήτημα είναι η διαφαινόμενη αναβάθμιση των σχέσεων Τουρκίας -ΕΕ μέσα από τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας , αλλά και την τελωνειακή ένωση. Ο Έλληνας πρωθυπουργός δεν έχει πει το παραμικρό, αν και το ζήτημα συζητήθηκε στην συνάντηση της Άγκυρας.
Να σημειωθεί ότι σε πρόσφατη επίσκεψή του στην Άγκυρα, η Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Eνωση αναζητεί τρόπους αναθέρμανσης των σχέσεων με την Τουρκία και απέδωσε την επίσκεψή της στην τουρκική πρωτεύουσα στην αναγνώριση «της στρατηγικής αξίας των σχέσεων Τουρκίας – Ε.Ε. στην προώθηση της περιφερειακής σταθερότητας και οικονομικής ανθεκτικότητας σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο».
Ακόμη, ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Γκιγιόμη Μερσιέ δήλωσε ότι «σε ένα ολοένα μεταβαλλόμενο παγκόσμιο πλαίσιο, μια ισχυρή σχέση που θα βασίζεται στην εμπιστοσύνη θα αποφέρει αμοιβαίο επωφελές κέρδος και για τις δύο πλευρές»,
Ενώ η Αθήνα επιμένει στους δικούς της ανοιχτούς διαύλους, να μην υποτιμηθούν οι ορθάνοιχτοι δίαυλοι Ερντογάν -Τραμπ, Τουρκίας -Αιγύπτου , ενώ έντονη είναι η κινητικότητα για την θεσμοθέτηση τριμερούς σχήματος συνεργασίας μεταξύ Τουρκίας -Σαουδικής Αραβίας -Πακιστάν.
Ελλείψει σχεδίου, ελλείψει οδικού χάρτη, ούτε ο πολιτικός διάλογος, ούτε οι ανοιχτοί δίαυλοι θα προσφέρουν το παραμικρό, πέρα από επικοινωνιακές εντυπώσεις στις οποίες έτσι κι αλλιώς επενδύει ο πρωθυπουργός εδώ και 7 χρόνια.
Όσο τα μεγάλα και σοβαρά δεν τα αγγίζουν, τόσο περισσότερο η Τουρκία εδραιώνει το αναθεωρητικό της δόγμα. Αυτή την στιγμή, δεν υπάρχει ούτε μια μεγάλη χώρα, από τις ΗΠΑ μέχρι την Ρωσία και τις μεγάλες χώρες της ΕΕ, που θα να θέτουν οποιοδήποτε ζήτημα στην Άγκυρα. Αντίθετα εντείνουν την συνεργασία τους και την θεωρούν στρατηγικό εταίρο.
Και όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές, τόσο πιο ευάλωτη θα είναι η κυβέρνηση είτε σε πιέσεις των ΗΠΑ και της ΕΕ, είτε σε διμερές επίπεδο. Και εκεί θα φανεί ότι ενίοτε, οι ανοιχτοί δίαυλοι λειτουργούν ως μοχλοί πίεσης και όχι προόδου.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου