Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν εισέρχεται σε μια νέα, πιο επικίνδυνη φάση, με χαρακτηριστικά που υπερβαίνουν σαφώς τα όρια μιας περιφερειακής κρίσης. Τα τελευταία 24ωρα, οι εξελίξεις επιβεβαιώνουν αυτό που αρκετοί αναλυτές προειδοποιούσαν: η σύγκρουση μετατρέπεται σε πολυεπίπεδο γεωπολιτικό γεγονός με άμεσες επιπτώσεις στην παγκόσμια ασφάλεια και την οικονομία.
Η εκτόξευση ιρανικών πυραύλων με στόχο αμερικανοβρετανικές βάσεις στον Ινδικό Ωκεανό σηματοδοτεί σαφή διεύρυνση του θεάτρου επιχειρήσεων, πολύ πέρα από τον άξονα Ισραήλ-Ιράν. Την ίδια στιγμή, ισραηλινές επιθέσεις εντείνονται σε πολλαπλά μέτωπα, συμπεριλαμβανομένων στόχων κοντά σε κρίσιμες πυρηνικές υποδομές του Ιράν, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης . Παράλληλα, επιθέσεις σε ενεργειακές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή ενισχύουν την εικόνα ενός πολέμου που δεν περιορίζεται πλέον γεωγραφικά.
Η ουσία είναι ότι δεν πρόκειται πλέον για μια διμερή αντιπαράθεση, αλλά για έναν περιφερειακό πόλεμο με παγκόσμιες προεκτάσεις, όπου εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα μεγάλες δυνάμεις και κρίσιμες ενεργειακές ροές.
Από την περιφέρεια στην ευρωπαϊκή ασφάλεια
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η μετατόπιση του κινδύνου προς την Ευρώπη. Ισραηλινές εκτιμήσεις αναφέρουν ότι οι ιρανικές δυνατότητες βαλλιστικών πυραύλων και drones έχουν επεκταθεί σε εμβέλεια που δυνητικά αγγίζει ευρωπαϊκές πρωτεύουσες . Παράλληλα, η μαζική χρήση drones και πυραύλων – πολλοί εκ των οποίων αναχαιτίζονται σε χώρες του Κόλπου – αποκαλύπτει τη μετάβαση σε ένα μοντέλο «κορεσμού» αεράμυνας, που μπορεί να επαναληφθεί και σε άλλα θέατρα.
Αυτό μεταβάλλει ριζικά το αφήγημα: η σύγκρουση δεν είναι πλέον μόνο ενεργειακή ή γεωπολιτική κρίση της Μέσης Ανατολής, αλλά εν δυνάμει απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και το ΝΑΤΟϊκό σύστημα αποτροπής.
Ενέργεια: ο πολλαπλασιαστής της κρίσης
Το πιο άμεσο και μετρήσιμο αποτύπωμα της κρίσης εντοπίζεται στην ενέργεια. Επιθέσεις σε υποδομές -συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων LNG στον Κόλπο- και οι περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ επιβαρύνουν δραματικά τις παγκόσμιες ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ήδη προειδοποιεί για ανάγκη εξοικονόμησης ενέργειας, ενώ οι τιμές καυσίμων κινούνται ανοδικά, ενσωματώνοντας ένα «γεωπολιτικό premium» . Οι αγορές έχουν περάσει σε αυτό που οι αναλυτές αποκαλούν “war pricing mode”: η ενέργεια μετατρέπεται στον βασικό φορέα συστημικού κινδύνου, με άμεσες επιπτώσεις στον πληθωρισμό, τη νομισματική πολιτική και την ανάπτυξη.
Η στρατηγική αντίφαση της Ουάσιγκτον
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η στάση του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζει έντονη αντίφαση. Από τη μία πλευρά, ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι εξετάζει σενάρια αποκλιμάκωσης και «σταδιακής απεμπλοκής» από τη σύγκρουση . Από την άλλη, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, ενώ ενισχύονται οι δυνάμεις στην περιοχή.
Η διπλή αυτή εικόνα αντανακλά ένα βαθύτερο στρατηγικό δίλημμα: οι ΗΠΑ επιδιώκουν να περιορίσουν το κόστος και τη διάρκεια της σύγκρουσης, χωρίς όμως να απεμπολήσουν τον έλεγχο των ενεργειακών ροών και της γεωπολιτικής ισορροπίας στη Μέση Ανατολή.
Η κρίσιμη μεταβλητή: ο χρόνος
Σε αυτό το στάδιο, το καθοριστικό μέγεθος δεν είναι τόσο η ένταση – η οποία ήδη βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα – όσο η διάρκεια. Ένα σύντομο επεισόδιο μπορεί να απορροφηθεί από το διεθνές σύστημα. Μια παρατεταμένη σύγκρουση, όμως, θα μετατρέψει το ενεργειακό σοκ σε δομική κρίση, με συνέπειες για τις αγορές, τις οικονομίες και τη διεθνή σταθερότητα.
Η ιστορία δείχνει ότι τέτοιες κρίσεις δεν κλιμακώνονται γραμμικά. Και αυτή τη στιγμή, όλα τα στοιχεία – στρατιωτικά, ενεργειακά και γεωπολιτικά – δείχνουν ότι το σύστημα πλησιάζει ένα σημείο καμπής.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου