Θα αποδειχθούν οι Τούρκοι καλύτεροι μαθητές του Θουκυδίδη από τους Έλληνες;

Η απόπειρα της Τουρκίας να διαμορφώσει εκ νέου ένα ευνοϊκό πλαίσιο στον ελληνοτουρκικό ανταγωνισμό, μετά την προσθήκη στην εξίσωση των στρατηγικών συνεργασιών της Αθήνας με το Παρίσι και την Ιερουσαλήμ, λαμβάνει τη μορφή νομοσχεδίου που θα περιλαμβάνει τις περιοχές που η ίδια θεωρεί ότι εμπίπτουν στα όρια της θαλάσσιας δικαιοδοσίας της. Πρόκειται για μια κίνηση που αυτονόητα προκαλεί ανησυχία, καθώς σε συνδυασμό με τις ευρύτερες εξελίξεις στα πολεμικά μέτωπα, θα μπορούσε να ανοίξει την όρεξη στην Άγκυρα για να επιχειρήσει να πάει ένα βήμα παρακάτω…

Οι πληροφορίες που δημοσίευσε η «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» ήταν εξόχως ανησυχητικές, παρότι ήταν ήδη γνωστές στο επίπεδο της περριρέουσας ατμόσφαιρας και της φημολογίας. Όπως χαρακτηριστικά αναφερόταν στο σχετικό ρεπορτάζ, το νομοσχέδιο είναι επί της ουσίας έτοιμο και απλά μπαίνουν οι τελευταίες πινελιές για να κατατεθεί τον Ιούνιο. «Εκτός εάν…»! Οι πληροφορίες όμως αναφέρουν, ότι «η παρέμβαση δε θα περιορίζεται στις θαλάσσιες ζώνες, αλλά θα επιχειρηθεί να επισημοποιηθούν και οι αξιώσεις για “γκρίζες ζώνες” στο Αιγαίο».

Μια πρώτη βασική παρατήρηση που θα πρέπει να αξιολογηθεί και να αξιοποιηθεί από την Αθήνα, είναι ότι η αμφισβήτηση της ελληνικότητας 152 -κατά τις ίδιες πληροφορίες- νήσων και νησίδων του ανατολικού Αιγαίου. Ειδική σημασία περιέχει και το δικαίωμα που αποκτά (…) μονομερώς ο Ερντογάν «να κηρύσσει θαλάσσια πάρκα και να αναλαμβάνει οικολογικές δραστηριότητες». Χωρίς διαβούλευση ή διαπραγμάτευση. Επί της ουσίας θα μπορεί πλέον να εγείρει ζήτημα, βραχυκυκλώνοντας σχετικές πρωτοβουλίες της Αθήνας.

Η Αθήνα υποτίθεται πως τηρεί στάση αναμονής για να διαπιστώσει εάν θα υπάρχει αυτή η ποιοτική διαφοροποίηση, καθώς τα υπόλοιπα, υποστηρίζεται πως λίγο πολύ τα γνωρίζει και τα αντιμετωπίζει ως «συνέχεια επιστολών στον ΟΗΕ». Οι απόψεις της Άγκυρας δηλαδή για την υφαλοκρηπίδα, η απαίτηση ελέγχου – διαμοιρασμού του Αιγαίου στον 25ο μεσημβρινό που θα εγκλώβιζε ελληνικά νησιά σε τουρκική υφαλοκρηπίδα και συνεπεία όλων των ανωτέρω, φυσικά, το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο.

Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Δημιουργείται μια επιπρόσθετη δυνατότητα: Να διαταχθεί ή να καλυφθεί πολιτικά κάτι που θα θεωρείται νόμιμο με βάση το τουρκικό εσωτερικό δίκαιο. Τα σενάρια είναι δύο. Το πρώτο είναι οι χαμηλοί τόνοι της Αθήνας «προς χάριν της ειρήνης και της σταθερότητας», μόνο που αυτό θα οδηγούσε στη σταδιακή νομιμοποίηση αυτής της τουρκικής συμπεριφοράς που καταφανέστατα δε συμμερίζεται αυτού του είδους τις ευαισθησίες της Ελλάδας. Το δεύτερο είναι το ενδεχόμενο να προκαλέσει την αντίδραση της Αθήνας. Το εσωτερικό της Τουρκίας όχι μόνο να δικαιολογήσει… την έξοδο του τουρκικού στόλου, αλλά θεωρώντας την αυτονόητη, θα την απαιτήσει κιόλας! Η δε ανθελληνική υστερία που επικρατεί στα τουρκικά Μίντια, έχει ήδη στρώσει την οδό ανάπτυξης αυτής της προωθημένης τουρκικής στρατηγικής!

Το μεγάλο ζητούμενο είναι σε τι αποσκοπεί η Τουρκία με αυτή την κίνηση που ρίχνει λάδι στη φωτιά. Που είναι διατεθειμένη να φτάσει. Διότι εάν κάποτε υποστηριζόταν ότι στην άκρη του τούνελ η Τουρκία επιθυμεί μια διαδικασία διαπραγμάτευσης από θέση ισχύος με την Αθήνα, η κατάσταση σήμερα είναι ποιοτικά διαφορετική. Αν και όπως έχει λεχθεί έκτοτε, η όλη μεθόδευση θα μπορούσε να έχει ως τελική επιθυμία μια λύση. Όμως…

Εάν επισημοποιηθεί η αμφισβήτηση της κυριαρχίας ελληνικών νήσων, υπό φυσιολογικές συνθήκες αυτό κλείνει κάθε πόρτα στο διάλογο. Εκτός εάν υπάρξει ελλαδική κυβέρνηση που θα καθίσει στο τραπέζι να συζητήσει ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας. Όσα και να έχουμε δει, αυτό δυσκολευόμαστε να το θεωρήσουμε ρεαλιστική προοπτική. Κατ’ επέκταση όμως, μια τέτοια εξέλιξη θα έβαζε ταφόπλακα στην προοπτική υπογραφής συνυποσχετικού για τη συμπεφωνημένη επίλυση του ζητήματος από κάποιον διεθνή δικαιοδοτικό μηχανισμό.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο DP έμπειρος παρατηρητής των διεθνών ισορροπιών στον τομέα της εκτίμησης κινδύνου (risk assessment) για το θέμα, «όσοι σπεύσουν να το υποτιμήσουν ως απλή εσωτερική κατανάλωση ή ως εσωτερικό δίκαιο χωρίς διεθνή εφαρμογή, μπορεί να έχουν εν μέρει δίκιο στη στενή νομική ανάγνωση, αλλά χάνουν πλήρως τη στρατηγική διάσταση. Στην πράξη, αυτό συχνά χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να υποτιμηθεί η πραγματική κατάσταση και να αποφευχθεί κάθε ουσιαστική απάντηση στο πεδίο».

Τούρκοι… μαθητές του Θουκυδίδη;

Πρακτικά, για την Ελλάδα, στη δεδομένη γεωπολιτική συγκυρία διαφαίνεται μια μεγάλη απειλή, παρότι αυτή τη στιγμή δε μοιάζει να συγκεντρώνει αρκετές πιθανότητες υλοποίησης. Η Τουρκία επικεντρώνει τη ρητορική της στις διεθνείς συμμαχίες της Ελλάδας και τις εξοπλιστικές της πρωτοβουλίες. Παρά την εύλογη κριτική που ασκείται για την αποτελεσματικότητα και την αποσπασματική εφαρμογή των πρωτοβουλιών ενίσχυσης της χώρας, δηλαδή το ελληνικό modus operandi, η Άγκυρα το αντιμετωπίζει ως μια δυνητικά «game changing» εξέλιξη.

Κατά συνέπεια, η απειλή που αισθάνονται είναι το ενδεχόμενο συνδυασμένης πίεσης από την πλευρά του Ισραήλ και της Ελλάδας, ενώ οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις θα έχουν ολοκληρώσει τις προμήθειες και την επιχειρησιακή ένταξη των υψηλής τεχνολογίας οπλικών συστημάτων. Αυτή η κατάσταση μπορεί να έχει αναγνωστεί στην Άγκυρα ως ένας συνδυασμός «παραθύρου τρωτότητας vs. ευκαιρίας» (window of vulnerability vs. opportunity). Τι σημαίνει όμως αυτό πρακτικά;

Με απλά λόγια: Το ενδεχόμενο να θεωρήσουν οι Τούρκοι ιδανική συγκυρία να προβούν σε κάποιο αποφασιστικό βήμα προώθησης των καταγεγραμμένων ρητορικά αναθεωρητικών του θέσεων, οι οποίες τώρα θα πάρουν και τη μορφή εσωτερικού νόμου. Δηλαδή, η Τουρκία να θεωρήσει ως ευκαιρία να κινηθεί κατά της Ελλάδας μια νέα ανάφλεξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν.

Ο λόγος είναι απλός. Με ΗΠΑ και Ισραήλ, δυο συμμαχικές προς την Ελλάδα χώρες να είναι απορροφημένες από αυτή την κύρια σύγκρουση, εκτιμάται πως οι δυνατότητες παρέμβασης πέραν του σημείου που θεωρεί πως μπορεί να ελέγξει η Τουρκία, είναι περιορισμένες. Και μάλιστα, προτού η Ελλάδα έχει προλάβει να αποκαταστήσει σε ένα βαθμό την ισορροπία δυνάμεων με τα νέα συστήματα και ενδεχομένως νέα όπλα.

Θα σπεύσει το καθεστώς Ερντογάν να σπεύσει να κινηθεί με βάση τη «θουκυδίδειο λογική» που είναι στην επικαιρότητα αυτό το διάστημα, εξαιτίας της χρησιμοποίησης του περίφημου «διλήμματος» από τον Κινέζο πρόεδρο Σι, κατά τις συνομιλίες του με τον Αμερικανό ομόλογό του Τραμπ. Η δε στρατιωτική διάσταση των τουρκικών πρωτοβουλιών, παρουσιάστηκε και αναπτύχθηκε τις προηγούμενες ημέρες. Για όσους αντιλαμβάνονται το διακύβευμα και δεν εξακολουθούν να κινούνται με βάση χρεοκοπημένες πολιτικές και επιχειρησιακές ψευδαισθήσεις…

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.