Πώς συνοψίζουν την κατάσταση οι αναλυτές του Atlantic Council
Ιωάννα ΒαρδαλαχάκηΠριν από ένα μήνα ξεκίνησαν οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις εναντίον του Ιράν σε μια εκστρατεία που σήμερα έχει λάβει διαστάσεις περιφερειακού πολέμου στη Μέση Ανατολή, οι συνέπειες του οποίου «καίνε» ολόκληρο τον πλανήτη.
Μπαίνοντας στην πέμπτη εβδομάδα του πολέμου, βλέπουμε ότι οι αντάρτες Χούθι απειλούν να ανοίξουν ένα νέο μέτωπο στον πόλεμο και τις ΗΠΑ να δηλώνουν πως το τέλος του πολέμου είναι ζήτημα εβδομάδων, κι όχι μηνών. Οι προσπάθειες διαμεσολάβησης πάντως παραμένουν σε θολό τοπίο, ενώ «πυκνώνουν» οι αναφορές ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα δώσει το «πράσινο φως» για περιορισμένη χερσαία επέμβαση.
Ποια είναι όμως τα σημαντικότερα συμπεράσματα μετά από ένα μήνα πολέμου; Οι αναλυτές του Atlantic Council τα συνοψίζουν ως εξής:
Το καθεστώς στο Ιράν
Έναν μήνα μετά την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, το ιρανικό καθεστώς είναι πληγωμένο, χτυπημένο αλλά αισιόδοξο για το μέλλον του. Ο μηχανισμός του καθεστώτος έχει αντέξει τον «αποκεφαλισμό» της ηγεσίας του και τις πάνω από 15.000 επιθέσεις στις δυνατότητες και τις υποδομές του.
Ταυτόχρονα, το καθεστώς έχει προχωρήσει σε μια μελετημένη και αποτελεσματική απάντηση που έχει επιφέρει σημαντικό κόστος στους συμμάχους των ΗΠΑ στον Κόλπο και στις ενεργειακές υποδομές.
Ο de facto έλεγχος των Στενών του Ορμούζ από το σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης είναι το πιο ισχυρό όπλο της Τεχεράνης, με τα σκάγια να παίρνουν την παγκόσμια οικονομία, κάτι που έχει εξασφαλίσει στο καθεστώς μονομερείς παραχωρήσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την ανακούφιση της πίεσης στις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Εσωτερικά, το καθεστώς φαίνεται σταθερό. Η Ισλαμική Δημοκρατία έχει αποδειχθεί πολύ μεγαλύτερη από οποιοδήποτε μεμονωμένη προσωπικότητα. Μέχρι σήμερα δεν έχει υπάρξει καμία σημαντική εξέγερση στο εσωτερικό της χώρας.
Πιο συγκεκριμένα, δεν έχουν υπάρξει σημαντικές αποστασίες μεταξύ των πολιτικών ελίτ και των ελίτ ασφαλείας ενώ έχουν ενδυναμωθεί οι πιο σκληροπυρηνικές φωνές εντός του συστήματος.
Όλοι αυτοί οι παράγοντες έχουν οδηγήσει πολλούς εντός του καθεστώτος να πιστεύουν ότι κερδίζει τον πόλεμο παρά τις συνθήκες του πεδίου της μάχης.
Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις για το καθεστώς:Το Ιράν δεν έχει σαφές σχέδιο για το τι θα ακολουθήσει. Η φερόμενη απόρριψη της πρότασης των ΗΠΑ, που αν και δεν ήταν ούτε κατά διάνοια βιώσιμη, αυξάνει την πιθανότητα αμερικανικής χερσαίας επιχείρησης στο ιρανικό έδαφος.
Εάν καταφέρει να επιβιώσει το ιρανικό καθεστώς, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια υπαρξιακή κρίση σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Το καθεστώς δεν μπορεί να παράσχει τις οικονομικές ή πολιτικές ευκαιρίες που λαχταρά ο πληθυσμός του. Για να παραμείνει στην εξουσία, το Ιράν θα χρειαστεί είτε να καταστέλλει με συνέπεια και συστηματικά τις φωνές διαφωνίας είτε να κάνει σημαντικές αλλαγές στις βασικές ιδεολογίες της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Αυτές οι αλλαγές φαίνεται απίθανο να συμβούν σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Επομένως, η επιβίωση από τον πόλεμο απλώς θα καθυστερήσει την επόμενη κρίση.
Οι ΗΠΑ
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να πραγματοποιούν γρήγορες, ακριβείς και ολοκληρωμένες επιχειρήσεις πολλαπλών τομέων σε μεγάλη κλίμακα, αλλά δεν μπορούν να διατηρήσουν αυτό το είδος υψηλού επιχειρησιακού ρυθμού για πολύ καιρό.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιούν συντονισμένες επιθέσεις ταχύτερα από ποτέ, ενώ ταυτόχρονα συνεργάζονται με συμμάχους και εταίρους για την αποτελεσματική άμυνα κατά των ιρανικών επιθέσεων. Κανένας άλλος στρατός στον κόσμο δεν έχει επιδείξει αυτό το επίπεδο ικανότητας. Οι αντίπαλοι μπορούν να αποκτήσουν νέες τεχνολογίες, αλλά δεν μπορούν να αγοράσουν ταλέντα και το είδος της κουλτούρας διοίκησης και ελέγχου που δίνει τη δυνατότητα στους Αμερικανούς στρατιώτες να ενεργούν με τον ίδιο τρόπο απρόσκοπτα.
Η διατήρηση αυτών των δυνατοτήτων, ωστόσο, αποτελεί μια διαχρονική πρόκληση. Η ζήτηση για πυρομαχικά υπερβαίνει την διαθέσιμη προσφορά και, όπως σημείωσε η Νταϊάνα Μάουρερ του Γραφείου Λογοδοσίας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ στην κατάθεσή της αυτόν τον μήνα: «Το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ δεν μπόρεσε να διατηρήσει τα οπλικά του συστήματα για να επιτύχει τους στόχους του σε όλους τους τομείς και αντιμετωπίζει προκλήσεις στην παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης στις δυνάμεις των ΗΠΑ, ειδικά σε αμφισβητούμενα περιβάλλοντα».
Το Ισραήλ
Ενώ οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις συμμετέχουν σε μια άνευ προηγουμένου, κοινή στρατιωτική εκστρατεία στο Ιράν με σημαντικά επιχειρησιακά επιτεύγματα, βλέπουν αξιοσημείωτα διαφορετικά τη σύγκρουση- και τους στόχους της.
Σε αντίθεση με τις δημοσκοπήσεις στις ΗΠΑ που δείχνουν περίπου 60% αντίθεση στον πόλεμο, η υποστήριξη για την πολεμική προσπάθεια ξεκίνησε και παραμένει υψηλή στο Ισραήλ, με τις αρχικές δημοσκοπήσεις να δείχνουν πολύ πάνω από 80% να είναι υπέρ. Πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις υποδηλώνουν μια κούραση στον πληθυσμό, καθώς επί τέσσερις εβδομάδες οι Ισραηλινοί καταφέρουν στα καταφύγια αλλά η συντριπτική πλειοψηφία εξακολουθεί να υποστηρίζει τη συνέχιση του πολέμου. Αυτή η σταθερή υποστήριξη είναι κατανοητή, δεδομένης της μακροχρόνιας και συχνά δηλωμένης δέσμευσης του ιρανικού καθεστώτος για την καταστροφή του Ισραήλ, της χρηματοδότησης ένοπλων οργανώσεων και της επιδίωξης ενός πυρηνικού προγράμματος που θα μπορούσε να επιτρέψει στο Ιράν να κατέχει πυρηνικά όπλα.
Ό,τι λαμβάνουν υπόψη οι Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με τον πόλεμο και την συνέχισή του, όπως ο φόβος μιας παρατεταμένης σύγκρουσης, , το παγκόσμιο οικονομικό σοκ που προκλήθηκε από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και ο αντίκτυπος στον στρατηγικό ανταγωνισμό με την Κίνα και τη Ρωσία, δεν φαίνεται να έχουν το ίδιο «βάρος» στον ισραηλινό διάλογο.
Αν και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου παραμένει μια διχαστική προσωπικότητα στην ισραηλινή πολιτική, οι πολιτικοί του αντίπαλοι έχουν σχεδόν καθολικά εκφράσει την υποστήριξή του στην εκστρατεία του στο Ιράν, ελπίζοντας ότι θα αποδυναμώσει το καθεστώς σε σημείο που ο ιρανικός λαός θα το ανατρέψει.
Αλλά αυτή η συναίνεση δεν έχει μεταφραστεί σε ουσιαστική ώθηση για τον πρωθυπουργό στις δημοσκοπήσεις ενόψει των κρίσιμων εκλογών που αναμένονται να διεξαχθούν αργότερα φέτος.
Κατά μία έννοια, η ισραηλινή συναίνεση, γύρω από την ανάγκη να χτυπηθεί ένας επικίνδυνος εχθρός στο πιο αδύναμο σημείο του και να αξιοποιηθεί η ευκαιρία που παρουσιάζεται από την προθυμία του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να συμμετάσχει στον αγώνα, υπάρχει παράλληλα και ξεχωριστά από την σταθερά πολωμένη πολιτική σκηνή του Ισραήλ.
Οι χώρες του Κόλπου
Όπως και να τελειώσει ο πόλεμος στο Ιράν, δεν θα εξαλείψει όλες τις επιθετικές δυνατότητες του Ιράν. Η φαινομενική ανθεκτικότητα και αποφασιστικότητα του ιρανικού καθεστώτος υποδηλώνουν ότι ο πόλεμος δεν θα αλλάξει ούτε την πρόθεση του Ιράν να εξαπολύει επιθέσεις στην περιοχή και να ασκήσει πίεση στο Στενό του Ορμούζ. Έτσι, αναμένεται πως θα παραμείνει η απειλή του για τις χώρες του Κόλπου.
Οι επιθέσεις του Ιράν εναντίον και των έξι μελών του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου προσφέρουν μια ευκαιρία στις χώρες αυτές του να εμβαθύνουν τους δεσμούς τους σε διπλωματικό, οικονομικό και αμυντικό επίπεδο.
Παράλληλα, ωστόσο, μετά από ένα μήνα πολέμου, επανεμφανίζονται ρωγμές στις σχέσεις τους, την ώρα μάλιστα που εξακολουθεί να υπάρχει το ρήγμα μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ενότητα του Κόλπου στο μέλλον.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου