Για σχεδόν έναν μήνα, η παγκόσμια οικονομία παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα τις εξελίξεις σε μια στενή λωρίδα θάλασσας που χωρίζει την αραβική χερσόνησο από το Ιράν. Το Στενό του Ορμούζ, η σημαντικότερη «αρτηρία» του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου, παραμένει ουσιαστικά κλειστό, βυθίζοντας τις αγορές πετρελαίου στο απόλυτο χάος. Με το 20% της παγκόσμιας ροής αργού πετρελαίου και φυσικού αερίου να βρίσκεται σε «νεκρό σημείο», η διεθνής κοινότητα έρχεται αντιμέτωπη με μια σκληρή πραγματικότητα: Το Ιράν έχει καταφέρει να μετατρέψει τη γεωγραφία του σε όπλο.
Παρά την τεράστια στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους, το Ιράν διατηρεί το πλεονέκτημα για έναν πολύ απλό λόγο: το Στενό του Ορμούζ είναι ένας «κλειστοφοβικός» χώρος. Στο στενότερο σημείο τους, το πλάτος δεν ξεπερνά τα 24 μίλια. Όπως εξηγούν αναλυτές της Lloyd’s List και του IISS, δεν πρόκειται απλώς για ένα πέρασμα, αλλά για ένα μοναδικό στον κόσμο «σημείο στραγγαλισμού» (chokepoint) χωρίς καμία απολύτως εναλλακτική διαδρομή.
«Στον ανοιχτό ωκεανό μπορείς να αλλάξεις πορεία. Εδώ, αυτό είναι αδύνατο», σημειώνει ο Kevin Rowlands του ινστιτούτου RUSI. Το Ιράν δεν χρειάζεται να κυνηγήσει τους στόχους του· μπορεί απλώς να περιμένει. Με μια ακτογραμμή που εκτείνεται σε σχεδόν 1.000 μίλια, γεμάτη βουνά, κοιλάδες και κρυφούς όρμους, η Τεχεράνη έχει δημιουργήσει μια «ζώνη εξόντωσης» όπου ο χρόνος προειδοποίησης για μια επίθεση μετράται σε δευτερόλεπτα.
Ασύμμετρος πόλεμος
Η ανησυχία της Ουάσιγκτον δεν πηγάζει τόσο από τον συμβατικό στόλο του Ιράν, ο οποίος έχει δεχθεί πλήγματα, όσο από το ανορθόδοξο οπλοστάσιό του.
Drones και ταχύπλοα: Μικρά, ευκίνητα και φθηνά σκάφη γεμάτα εκρηκτικά μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογη ζημιά σε γιγαντιαία τάνκερ.
Θαλάσσιες νάρκες: Μπορούν να ποντιστούν ακόμα και από παραδοσιακά ιστιοφόρα (dhows) που μοιάζουν με αθώα αλιευτικά, καθιστώντας τον εντοπισμό τους εφιάλτη για τα ναυτικά ραντάρ.
Κινητές συστοιχίες: Οι πύραυλοι κατά πλοίων που εκτοξεύονται από την ακτή είναι τοποθετημένοι σε κινητές πλατφόρμες, γεγονός που τους καθιστά σχεδόν αδύνατο να εντοπιστούν και να εξουδετερωθούν προληπτικά.
Η κατάσταση έχει πάρει πλέον τη μορφή μιας ιδιότυπης οικονομικής ομηρίας. Ενώ ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, ενισχύει τις δυνάμεις στην περιοχή και εξετάζει το ενδεχόμενο στρατιωτικών συνοδειών, το Ιράν εισπράττει ήδη «τέλη ασφαλούς διέλευσης». Πληροφορίες αναφέρουν ότι ορισμένα πλοία κατέβαλαν υπέρογκα ποσά –που αγγίζουν τα 2 εκατομμύρια δολάρια– για να περάσουν, ενώ άλλα επιστρατεύουν τακτικές «τάνκερ-ζόμπι», χρησιμοποιώντας πλαστές ταυτότητες διαλυμένων πλοίων.
Το αδιέξοδο
Με περισσότερα από 2.000 πλοία εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, το πλήγμα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα είναι ήδη ιστορικό. Ακόμα κι αν οι εχθροπραξίες σταματούσαν σήμερα, οι αναλυτές προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος δεν θα μηδενιστεί ποτέ πλήρως.
Το Ιράν έχει αποδείξει ότι δεν χρειάζεται να βυθίσει έναν στόλο για να κερδίσει. Του αρκεί να διατηρεί την απειλή αρκετά ψηλά ώστε οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι ναυτιλιακοί κολοσσοί να θεωρούν τη διέλευση απαγορευτική. Σε αυτό το γεωπολιτικό σκάκι, η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τα βουνά και τις θάλασσές της ως τα πιο ισχυρά της κομμάτια, αφήνοντας τη διεθνή κοινότητα να αναζητά μια διέξοδο που, για την ώρα, δεν υπάρχει.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου