Είναι πρόγευση του χάους που θα μπορούσε να προκαλέσει ένας ευρύτερος πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν
Την ώρα που η διεθνής προσοχή παραμένει στραμμένη στην οργάνωση Islamic State-Khorasan (ISIS-K) και στις απειλές που αυτή συνιστά στα βόρεια σύνορα του Πακιστάν, στο Ιράν, στο Αφγανιστάν και στην Κεντρική Ασία, ένα πολύ παλαιότερο αλλά εξίσου –αν όχι περισσότερο– επικίνδυνο σχήμα εξελίσσεται αθόρυβα σε στρατηγικό εφιάλτη: ο Balochistan Liberation Army (BLA).
Σε αντίθεση με την ISIS-K, ο BLA δεν είναι ένα νέο, αποσχισμένο παρακλάδι τζιχαντιστικής οργάνωσης.
Πρόκειται για μια δεκαετιών αντάρτικη–τρομοκρατική δομή, με βαθιές ρίζες στο Balochistan, η οποία σήμερα μετασχηματίζεται, εκσυγχρονίζεται και εξάγει τη βία της πέρα από τα σύνορα του Πακιστάν, αποκτώντας χαρακτηριστικά υπερεθνικής απειλής.
Οι πρόσφατες επιθέσεις δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά.
Είναι πρόγευση του χάους που θα μπορούσε να προκαλέσει ένας ευρύτερος πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ιδιαίτερα σε ένα σενάριο όπου στην Ουάσινγκτον και στην Ιερουσαλήμ κερδίζουν έδαφος ιδέες περί εθνοτικής κατάτμησης του Ιράν, με τους Baloch αντάρτες να αντιμετωπίζονται –επικίνδυνα– ως πιθανό εργαλείο αποσταθεροποίησης, εξηγεί σε ανάλυσή του το National Interest.
Από «τοπική εξέγερση» … διασυνοριακό δίκτυο
Ο BLA έχει ήδη χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από το Πακιστάν, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανησυχία δεν προκύπτει από το παρελθόν του, αλλά από το νέο επιχειρησιακό του μοντέλο.
Η παραδοσιακή αντίληψη της αντιτρομοκρατίας βασίστηκε επί δεκαετίες στην ιδέα ότι οι ένοπλες οργανώσεις επιδιώκουν εδαφικό έλεγχο, φυσικά καταφύγια και ιεραρχική δομή διοίκησης.
Αυτό το δόγμα απέτυχε επανειλημμένα: από την Al Qaeda στο Αφγανιστάν, μέχρι το ISIS στη Συρία και το Ιράκ και τις ομάδες του Sahel στην Αφρική.
Το Balochistan προσφέρει σήμερα ένα νέο, ανησυχητικό παράδειγμα: παρά την απουσία εδαφικού ελέγχου και τη συνεχή πίεση των δυνάμεων ασφαλείας, οι επιθέσεις συνεχίζονται με σταθερό ρυθμό.
Όπως επισημαίνει ο Πακιστανός στρατηγός Aamer Riaz , πρώην επικεφαλής στρατιωτικών επιχειρήσεων και διοικητής του IV Corps στη Λαχόρη: «Το επιχειρησιακό μοντέλο του BLA έχει μετακινηθεί από την τοπική δράση σε ένα αποκεντρωμένο, δικτυωμένο σύστημα επιθέσεων τύπου hit-and-run, σαμποτάζ υποδομών, στοχευμένων δολοφονιών και συντονισμένης προπαγάνδας.
Η απώλεια εδάφους δεν διαλύει το οικοσύστημα που συντηρεί τη βία».
Παράδοξη ισχύς
Ο BLA σήμερα δεν θυμίζει κλασική αντάρτικη οργάνωση, ούτε τζιχαντιστικό μόρφωμα που επιδιώκει διακυβέρνηση.
Έχει κατακερματισμένη ηγεσία, περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες και μηδενική ικανότητα διατήρησης εδάφους.
Κι όμως, επιβιώνει.
Η εξήγηση βρίσκεται στον ψηφιακό και οργανωτικό μετασχηματισμό.
Μικρές, κινητές ομάδες, ενισχυμένες με σύγχρονο οπλισμό –πολλές φορές προερχόμενο από τα αποθέματα που εγκατέλειψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά την αποχώρησή τους από το Αφγανιστάν– μπορούν να προκαλούν δυσανάλογη ζημιά.
Στην επίθεση κατά του Jaffar Express, η χρήση προηγμένων όπλων ανέδειξε πώς η τεχνολογία αυξάνει τη φονικότητα μικρών μονάδων.
Παράλληλα, σε ψηφιακά ανεξέλεγκτους χώρους –πλατφόρμες με ελάχιστη εποπτεία και λογοδοσία– οι μεμονωμένες επιθέσεις διογκώνονται επικοινωνιακά και παρουσιάζονται ως «κύμα», ενισχύοντας το αφήγημα ισχύος.
Έτσι γεννιέται το παράδοξο του Balochistan: τακτική αδυναμία, στρατηγική αντοχή.
Το Ιράν ως καταλύτης αποσταθεροποίησης
Η προοπτική αποσταθεροποίησης ή διάλυσης του Ιράν θα δημιουργούσε το ακριβές κενό εξουσίας που τέτοιες οργανώσεις χρειάζονται.
Ένα τέτοιο σενάριο θα επέτρεπε στον BLA να αποκτήσει ασφαλές καταφύγιο, να ενισχύσει τη διασυνοριακή του δράση και να απειλήσει όχι μόνο το Πακιστάν, αλλά και την Κεντρική Ασία και δυτικά συμφέροντα.
Χώρες της Κεντρικής Ασίας, όπως το Ουζμπεκιστάν και το Καζακστάν –τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες προσεγγίζουν ενεργά για να απομακρυνθούν οικονομικά από τη Ρωσία– θα βρεθούν εκτεθειμένες.
Διάδρομοι εμπορίου και ενέργειας θα απειληθούν, υπονομεύοντας βασικούς αμερικανικούς στρατηγικούς στόχους.
National Interest: Τι πρέπει να κάνουν οι ΗΠΑ
Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χαρακτηρίσει τον BLA τρομοκρατική οργάνωση και διατηρούν περιορισμένη συνεργασία με το Πακιστάν, αυτό δεν αρκεί. Η απειλή δεν είναι πια γραμμική ή τοπική.
Σύμφωνα με το National Interest απαιτείται:
• επένδυση σε ψηφιακή διακυβέρνηση και ανίχνευση εξτρεμιστικών αφηγήσεων,
• χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για πρόβλεψη απειλών,
• ενίσχυση διασυνοριακής ανταλλαγής πληροφοριών,
• νομικά πλαίσια για τη διάλυση χρηματοδοτικών δικτύων.
Ένα μοντέλο συντονισμού αντίστοιχο με αυτό που εφαρμόστηκε με την Ιορδανία θα μπορούσε να επεκταθεί, μέσω τριμερούς συνεργασίας Ηνωμένων Πολιτειών–Πακιστάν–Κεντρικής Ασίας.
Το Balochistan ως προειδοποίηση
Το Balochistan δεν είναι απλώς μια περιφερειακή κρίση.
Είναι προειδοποίηση για την επόμενη φάση της τρομοκρατίας: αποκεντρωμένη, ψηφιακά ενισχυμένη, χαμηλού κόστους αλλά υψηλού αντίκτυπου.
Η αποτροπή της διάχυσης αυτής της απειλής –που μπορεί να στραφεί ακόμη και άμεσα κατά αμερικανικών συμφερόντων– αποτελεί έναν ακόμη, επιτακτικό λόγο για τον οποίο η Ουάσινγκτον οφείλει να επιδιώξει διπλωματική λύση με το Ιράν, αντί για μια σύγκρουση που θα άνοιγε τις πύλες του χάους.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Την ώρα που η διεθνής προσοχή παραμένει στραμμένη στην οργάνωση Islamic State-Khorasan (ISIS-K) και στις απειλές που αυτή συνιστά στα βόρεια σύνορα του Πακιστάν, στο Ιράν, στο Αφγανιστάν και στην Κεντρική Ασία, ένα πολύ παλαιότερο αλλά εξίσου –αν όχι περισσότερο– επικίνδυνο σχήμα εξελίσσεται αθόρυβα σε στρατηγικό εφιάλτη: ο Balochistan Liberation Army (BLA).
Σε αντίθεση με την ISIS-K, ο BLA δεν είναι ένα νέο, αποσχισμένο παρακλάδι τζιχαντιστικής οργάνωσης.
Πρόκειται για μια δεκαετιών αντάρτικη–τρομοκρατική δομή, με βαθιές ρίζες στο Balochistan, η οποία σήμερα μετασχηματίζεται, εκσυγχρονίζεται και εξάγει τη βία της πέρα από τα σύνορα του Πακιστάν, αποκτώντας χαρακτηριστικά υπερεθνικής απειλής.
Οι πρόσφατες επιθέσεις δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα περιστατικά.
Είναι πρόγευση του χάους που θα μπορούσε να προκαλέσει ένας ευρύτερος πόλεμος μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ιδιαίτερα σε ένα σενάριο όπου στην Ουάσινγκτον και στην Ιερουσαλήμ κερδίζουν έδαφος ιδέες περί εθνοτικής κατάτμησης του Ιράν, με τους Baloch αντάρτες να αντιμετωπίζονται –επικίνδυνα– ως πιθανό εργαλείο αποσταθεροποίησης, εξηγεί σε ανάλυσή του το National Interest.
Από «τοπική εξέγερση» … διασυνοριακό δίκτυο
Ο BLA έχει ήδη χαρακτηριστεί τρομοκρατική οργάνωση από το Πακιστάν, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανησυχία δεν προκύπτει από το παρελθόν του, αλλά από το νέο επιχειρησιακό του μοντέλο.
Η παραδοσιακή αντίληψη της αντιτρομοκρατίας βασίστηκε επί δεκαετίες στην ιδέα ότι οι ένοπλες οργανώσεις επιδιώκουν εδαφικό έλεγχο, φυσικά καταφύγια και ιεραρχική δομή διοίκησης.
Αυτό το δόγμα απέτυχε επανειλημμένα: από την Al Qaeda στο Αφγανιστάν, μέχρι το ISIS στη Συρία και το Ιράκ και τις ομάδες του Sahel στην Αφρική.
Το Balochistan προσφέρει σήμερα ένα νέο, ανησυχητικό παράδειγμα: παρά την απουσία εδαφικού ελέγχου και τη συνεχή πίεση των δυνάμεων ασφαλείας, οι επιθέσεις συνεχίζονται με σταθερό ρυθμό.
Όπως επισημαίνει ο Πακιστανός στρατηγός Aamer Riaz , πρώην επικεφαλής στρατιωτικών επιχειρήσεων και διοικητής του IV Corps στη Λαχόρη: «Το επιχειρησιακό μοντέλο του BLA έχει μετακινηθεί από την τοπική δράση σε ένα αποκεντρωμένο, δικτυωμένο σύστημα επιθέσεων τύπου hit-and-run, σαμποτάζ υποδομών, στοχευμένων δολοφονιών και συντονισμένης προπαγάνδας.
Η απώλεια εδάφους δεν διαλύει το οικοσύστημα που συντηρεί τη βία».
Παράδοξη ισχύς
Ο BLA σήμερα δεν θυμίζει κλασική αντάρτικη οργάνωση, ούτε τζιχαντιστικό μόρφωμα που επιδιώκει διακυβέρνηση.
Έχει κατακερματισμένη ηγεσία, περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες και μηδενική ικανότητα διατήρησης εδάφους.
Κι όμως, επιβιώνει.
Η εξήγηση βρίσκεται στον ψηφιακό και οργανωτικό μετασχηματισμό.
Μικρές, κινητές ομάδες, ενισχυμένες με σύγχρονο οπλισμό –πολλές φορές προερχόμενο από τα αποθέματα που εγκατέλειψαν οι Ηνωμένες Πολιτείες μετά την αποχώρησή τους από το Αφγανιστάν– μπορούν να προκαλούν δυσανάλογη ζημιά.
Στην επίθεση κατά του Jaffar Express, η χρήση προηγμένων όπλων ανέδειξε πώς η τεχνολογία αυξάνει τη φονικότητα μικρών μονάδων.
Παράλληλα, σε ψηφιακά ανεξέλεγκτους χώρους –πλατφόρμες με ελάχιστη εποπτεία και λογοδοσία– οι μεμονωμένες επιθέσεις διογκώνονται επικοινωνιακά και παρουσιάζονται ως «κύμα», ενισχύοντας το αφήγημα ισχύος.
Έτσι γεννιέται το παράδοξο του Balochistan: τακτική αδυναμία, στρατηγική αντοχή.
Το Ιράν ως καταλύτης αποσταθεροποίησης
Η προοπτική αποσταθεροποίησης ή διάλυσης του Ιράν θα δημιουργούσε το ακριβές κενό εξουσίας που τέτοιες οργανώσεις χρειάζονται.
Ένα τέτοιο σενάριο θα επέτρεπε στον BLA να αποκτήσει ασφαλές καταφύγιο, να ενισχύσει τη διασυνοριακή του δράση και να απειλήσει όχι μόνο το Πακιστάν, αλλά και την Κεντρική Ασία και δυτικά συμφέροντα.
Χώρες της Κεντρικής Ασίας, όπως το Ουζμπεκιστάν και το Καζακστάν –τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες προσεγγίζουν ενεργά για να απομακρυνθούν οικονομικά από τη Ρωσία– θα βρεθούν εκτεθειμένες.
Διάδρομοι εμπορίου και ενέργειας θα απειληθούν, υπονομεύοντας βασικούς αμερικανικούς στρατηγικούς στόχους.
National Interest: Τι πρέπει να κάνουν οι ΗΠΑ
Παρότι οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν χαρακτηρίσει τον BLA τρομοκρατική οργάνωση και διατηρούν περιορισμένη συνεργασία με το Πακιστάν, αυτό δεν αρκεί. Η απειλή δεν είναι πια γραμμική ή τοπική.
Σύμφωνα με το National Interest απαιτείται:
• επένδυση σε ψηφιακή διακυβέρνηση και ανίχνευση εξτρεμιστικών αφηγήσεων,
• χρήση εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης για πρόβλεψη απειλών,
• ενίσχυση διασυνοριακής ανταλλαγής πληροφοριών,
• νομικά πλαίσια για τη διάλυση χρηματοδοτικών δικτύων.
Ένα μοντέλο συντονισμού αντίστοιχο με αυτό που εφαρμόστηκε με την Ιορδανία θα μπορούσε να επεκταθεί, μέσω τριμερούς συνεργασίας Ηνωμένων Πολιτειών–Πακιστάν–Κεντρικής Ασίας.
Το Balochistan ως προειδοποίηση
Το Balochistan δεν είναι απλώς μια περιφερειακή κρίση.
Είναι προειδοποίηση για την επόμενη φάση της τρομοκρατίας: αποκεντρωμένη, ψηφιακά ενισχυμένη, χαμηλού κόστους αλλά υψηλού αντίκτυπου.
Η αποτροπή της διάχυσης αυτής της απειλής –που μπορεί να στραφεί ακόμη και άμεσα κατά αμερικανικών συμφερόντων– αποτελεί έναν ακόμη, επιτακτικό λόγο για τον οποίο η Ουάσινγκτον οφείλει να επιδιώξει διπλωματική λύση με το Ιράν, αντί για μια σύγκρουση που θα άνοιγε τις πύλες του χάους.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου