Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι το πραγματικό μέτωπο της κρίσης Ισραήλ–ΗΠΑ με το Ιράν.

Το επίκεντρο της στρατιωτικής κλιμάκωσης μεταξύ Ισραήλ, Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν βρίσκεται γεωγραφικά – και στρατηγικά – στο στενότερο και σημαντικότερο ενεργειακό πέρασμα του κόσμου: τα Στενά του Ορμούζ.

Το μήνυμα που εκπέμπουν Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ είναι διπλό. Από τη μία, επιχειρούν να παρουσιάσουν την επιχείρηση ως στοχευμένη κίνηση «εξουδετέρωσης απειλών». Από την άλλη, οι δημόσιες τοποθετήσεις περί «ελευθερίας του ιρανικού λαού» προσδίδουν πολιτικό βάθος, μεταφέροντας τη σύγκρουση σε επίπεδο καθεστωτικής πρόκλησης. Αυτό αυξάνει δραματικά το ρίσκο παρατεταμένης αντιπαράθεσης.

Η απάντηση της Τεχεράνης

Η απάντηση της Τεχεράνης εστιάζει στο πιο αποτελεσματικό της εργαλείο πίεσης: τη ναυσιπλοΐα. Τα Στενά του Ορμούζ – μόλις 33 χιλιόμετρα στο στενότερο σημείο – διακινούν περίπου 16,7 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, καθώς και σχεδόν το 20% του παγκόσμιου LNG, κυρίως από το Κατάρ. Πρόκειται για ενεργειακή αρτηρία ζωτικής σημασίας για Ασία και Ευρώπη.

Η BIMCO (Baltic and International Maritime Council- η μεγαλύτερη διεθνής ένωση ναυτιλιακών εταιρειών στον κόσμο) μέσω του Διευθυντή Ασφάλειας Jakob Larsen, αποτυπώνει την πρώτη ψύχραιμη τεχνική αποτίμηση: ο άμεσος κίνδυνος δεν είναι μόνο μια επίσημη «ανακοίνωση κλεισίματος», αλλά η δημιουργία συνθηκών τέτοιας ανασφάλειας που θα αναγκάσουν τη ναυτιλία να αυτοπεριοριστεί. Δηλαδή, η αποχή θα μπορούσε να προκύψει όχι από νομική απαγόρευση, αλλά από επιχειρησιακό φόβο.

Αυξάνονται τα premiums πολεμικού κινδύνου

Οι ασφαλιστικές αγορές αναμένεται να αυξήσουν κατακόρυφα τα premiums πολεμικού κινδύνου. Πλοία με εμπορικούς δεσμούς προς ΗΠΑ ή Ισραήλ ενδέχεται να βρεθούν πρακτικά μη ασφαλίσιμα. Η εμπορική ναυτιλία ήδη εξετάζει σενάρια: παραμονή σε ουδέτερα χωρικά ύδατα (ΗΑΕ, Κατάρ), αναμονή εκτός περιοχής ή πλήρη αποφυγή.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν το Ιράν μπορεί να «κλείσει» ουσιαστικά το πέρασμα. Βραχυπρόθεσμα, διαθέτει δυνατότητες παρεμπόδισης (πύραυλοι, drones, ναρκοθέτηση, παρενοχλήσεις). Ωστόσο, η εκτίμηση της BIMCO είναι ότι η αεροναυτική υπεροχή των ΗΠΑ – με τον 5ο Στόλο στο Μπαχρέιν – θα μπορούσε μέσα σε ημέρες να αποκαταστήσει ένα επίπεδο ελέγχου.

Παράλληλα, η κρίση απειλεί να «εξαχθεί» στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι Χούθι, σύμμαχοι της Τεχεράνης, ενδέχεται να εντείνουν επιθέσεις σε εμπορικά πλοία, επαναφέροντας σενάρια εκτροπής μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας – με τεράστιο κόστος χρόνου και καυσίμων.

Το Ορμούζ δεν είναι απλώς γεωγραφικό σημείο. Είναι μοχλός πίεσης παγκόσμιας κλίμακας. Αν η στρατιωτική σύγκρουση συνεχιστεί, η ενεργειακή ασφάλεια και η ναυτιλία θα μετατραπούν από παράπλευρες συνέπειες σε κεντρικό πεδίο αντιπαράθεσης. Και τότε, η κρίση δεν θα είναι μόνο στρατιωτική – θα είναι οικονομική, ενεργειακή και συστημική.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.