Θοδωρής Καλούδης
Οι έρευνες για το καλώδιο Κρήτης-Κύπρου επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα ερώτημα που ξεπερνά την ελληνοτουρκική διαφορά. Έξι Αμερικανοί βουλευτές, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί, έχουν ζητήσει από τον Μάρκο Ρούμπιο να δώσει προτεραιότητα στη διασύνδεση, την οποία θεωρούν βασική υποδομή του οικονομικού διαδρόμου Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης. Για την Αθήνα και τη Λευκωσία, αυτή η στήριξη διευρύνει το διπλωματικό πεδίο ενός έργου που έχει ήδη δοκιμαστεί στη θάλασσα.
Γιατί ενδιαφέρει την Ουάσιγκτον
Η επιστολή της 11ης Αυγούστου, με πρωτοβουλία του Δημοκρατικού Μπραντ Σνάιντερ και του Ρεπουμπλικανού Γκας Μπιλιράκη, είχε δύο αποδέκτες. Εκτός από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, απευθυνόταν στον Μπεν Μπλακ, επικεφαλής του αμερικανικού οργανισμού αναπτυξιακής χρηματοδότησης DFC. Οι υπογράφοντες ζήτησαν να δοθεί προτεραιότητα στο έργο και να ενημερωθούν σε διαβαθμισμένο επίπεδο για τα γεωπολιτικά εμπόδια στην ολοκλήρωσή του. Η επιλογή των αποδεκτών δείχνει πώς αντιμετωπίζουν το καλώδιο οι έξι βουλευτές. Ως επένδυση που θα χρειαστεί κεφάλαια και ως έργο του οποίου η εκτέλεση εξαρτάται από τις σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πρώτη φάση έχει σαφή οικονομική χρησιμότητα. Η Κύπρος, που σήμερα λειτουργεί με απομονωμένο ηλεκτρικό σύστημα, θα αποκτήσει πρόσβαση στο ευρωπαϊκό δίκτυο μέσω της Κρήτης. Η σχεδιαζόμενη επέκταση στο Ισραήλ θα δώσει και στο ισραηλινό σύστημα μια πρόσθετη οδό εφοδιασμού. Αυτό εξηγεί τη σύνδεση με τον IMEC. Αν στο μέλλον αναπτυχθούν ηλεκτρικές διασυνδέσεις από τον Κόλπο προς το Ισραήλ, ο GSI θα μπορούσε να αποτελέσει τη δυτική τους συνέχεια προς την Ευρώπη. Το αρχικό μνημόνιο του IMEC προβλέπει υποδομές ηλεκτρισμού, χωρίς να κατονομάζει το συγκεκριμένο καλώδιο. Τη σύνδεση αυτή υποστηρίζουν ρητά οι έξι βουλευτές, ενώ τη δυνατότητά της έχει περιγράψει δημόσια και η Αμερικανίδα αξιωματούχος Μεράβ Σερέν σε εκδήλωση του Foundation for Defense of Democracies.
Το Ινστιτούτο Brookings δίνει μια πιο πρακτική διάσταση. Κατατάσσει τον GSI στα δυσκολότερα έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης της Ευρώπης λόγω του μήκους και του βάθους της διαδρομής, των διαφωνιών για τον επιμερισμό του κόστους και των τουρκικών αντιρρήσεων. Το Atlantic Council, από την πλευρά του, εντάσσει το καλώδιο στο ευρύτερο δίκτυο που θα μπορούσε να διαμορφωθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, μαζί με την ηλεκτρική σύνδεση Ελλάδας-Αιγύπτου. Η εκτίμηση κόστους των 1,9 δισ. ευρώ που χρησιμοποιεί στη μελέτη του δίνει μια τάξη μεγέθους. Κάθε καθυστέρηση που αφήνει αβέβαιο το χρονοδιάγραμμα δυσκολεύει και τη συζήτηση για το ποιος θα χρηματοδοτήσει το έργο και με ποιους όρους.
Η δοκιμασία ανατολικά της Κάσου
Η δημόσια στήριξη εξηγεί γιατί η Ουάσιγκτον έχει λόγο να επιδιώκει αποκλιμάκωση. Το Liberal αναφέρει ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ έδωσε οδηγία στον Αμερικανό πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, να ζητήσει από την Άγκυρα να χαμηλώσει τους τόνους. Το Πρώτο Θέμα, όπως μεταφέρει και ο κυπριακός Πολίτης, κάνει λόγο για μήνυμα που αναμενόταν να διαβιβαστεί προφορικά. Έως τις 10 Νοεμβρίου δεν υπήρχε δημόσια αμερικανική επιβεβαίωση για το ποιος επικοινώνησε με ποιον και τι ακριβώς ειπώθηκε.
Στο πεδίο, το βεβαιωμένο βήμα είναι η έκδοση των ελληνικών και κυπριακών NAVTEX για τις έρευνες βυθού του Abeille Marengo. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η γαλλική επικοινωνία προς την Άγκυρα ήταν ενημερωτική και ότι δεν ζητήθηκε τουρκική άδεια. Το ακριβές κείμενο της επικοινωνίας παραμένει αδημοσίευτο. Και οι έρευνες που καλύπτουν οι NAVTEX είναι το στάδιο στο οποίο θα εξεταστεί η διαδρομή για τη μελλοντική πόντιση.
Αν το Abeille Marengo μπορέσει να ολοκληρώσει τις εργασίες του ανατολικά της Κάσου, η Αθήνα και η Λευκωσία θα έχουν ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα να παρουσιάσουν στους εταίρους τους και στους πιθανούς χρηματοδότες. Θα μπορούν να συζητήσουν την επόμενη φάση με στοιχεία για τη διαδρομή και με μεγαλύτερη βεβαιότητα για το χρονοδιάγραμμα. Αν οι έρευνες διακοπούν ξανά, κάθε συζήτηση για το καλώδιο ως ευρωπαϊκό σκέλος του διαδρόμου προς την Ινδία θα πρέπει να ξεκινήσει από το ίδιο, πολύ πιο άμεσο ερώτημα. Υπό ποιες συνθήκες μπορεί ένα ερευνητικό πλοίο να ολοκληρώσει τη δουλειά του στην Ανατολική Μεσόγειο;
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου