Οι γκρίζες ζώνες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.

Του Σωτήρη Σιδέρη
Από την Γάζα μέχρι την Ουκρανία, απ τα Σκόπια μέχρι την Τεχεράνη και απ το Αιγαίο μέχρι το Τελ Αβίβ, η ελληνική εξωτερική πολιτική κινείται χωρίς δική της πυξίδα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, είτε υπηρετεί τους στρατηγικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ, είτε αδρανεί επιδεικτικά όπως κάνει με την βαλκανική πολιτική της χώρας. Ο πρωθυπουργός, ακολουθεί αδιαφανή διπλωματία σε σειρά θεμάτων που αφορούν τα συμφέροντα της Ελλάδας όπως κάνει στις σχέσεις με την Αλβανία, τη Βόρεια Μακεδονία, την Ουκρανία ή την μετεξέλιξη της ΕΕ σε Ευρώπη δύο ταχυτήτων με παράλληλη κατάργηση του βέτο.

Ο πρωθυπουργός αρνείται να φέρει στη βουλή προς ψήφιση τα πρωτόκολλα της συμφωνίας των Πρεσπών γιατί τον απειλεί η ακροδεξιά , αλλά και την συμφωνία ασφαλείας με την Ουκρανία που έχει υπογραφεί από τον ίδιο και τον Ζελένσκι από το φθινόπωρο του 2025, για την οποία υπάρχουν ερωτηματικά. Οι γκρίζες ζώνες της εξωτερικής πολιτικής είναι πολλές, στο ΥΠΕΞ το κλίμα είναι αποκαρδιωτικό. Μια “απογραφή” των εκκρεμοτήτων είναι ενδεικτική του μονοδιάστατου προσανατολισμού της χώρας με αποκλειστική ευθύνη του πρωθυπουργού.

Ελλάδα -Ισραήλ : στο σκοτεινό δωμάτιο

Οι σχέσεις με το Τελ Αβίβ ακολουθούν μια ιδιάζουσα πορεία με σκοτεινές προεκτάσεις, τις οποίες διαχειρίζονται προσωπικά οι Μητσοτάκης και Νετανιάχου. Το Ισραήλ κάνει λόγο για άξονα που ξεκινά από το ίδιο και φθάνει μέχρι την Ινδία, κάτι που ήδη ερεθίζει την Κίνα. Ωστόσο, το Ισραήλ διαθέτει εθνικό δόγμα, ενώ η Ελλάδα όχι. Η έκρηξη της πολεμικής τεχνολογίας που σταδιακά γίνεται κτήμα πολλών χωρών, άρα και των χωρών της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, είναι μια μεγάλη απειλή για το Τελ Αβίβ μελλοντικά. Είναι βέβαιο ότι οι επεκτατικοί πόλεμοι του Ισραήλ και οι καταστροφές που προκαλεί δεν θα διαρκέσουν για πάντα όπως και το μονοπώλιο της ισχύος. Ήδη πολλές χώρες με πρώτη την Αίγυπτο ανησυχούν από τον επεκτατισμό του Τελ Αβίβ και την καταστροφική φρενίτιδα των ΗΠΑ.
Να θυμίσουμε τις ήττες των ΗΠΑ στο Βιετνάμ και το Αφγανιστάν, ενώ όλες οι άλλες παρεμβάσεις τους, στο Ιράκ, την Συρία, την Λιβύη έχουν αφήσει πίσω τους καταστροφή και τρομακτικά προβλήματα και όχι διεξόδους. Όσο οι ΗΠΑ πολεμούν στο πλευρό του Ισραήλ , αυτό θα αντέχει, αλλά οι ρωγμές στο εσωτερικό του και στις σχέσεις με τον δυτικό κόσμο και την Ανατολή, θα εμφανιστούν σύντομα.
Η Ελλάδα σύρεται κυριολεκτικά σε ένα γκρίζο πολεμικό σκηνικό , αλλά αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι στην Αθήνα δεν υπάρχουν πολιτικά και θεσμικά αντίβαρα για να λειτουργήσουν αποτρεπτικά στην πολιτική του πρωθυπουργού. Από χώρα που υπερασπίζονταν το διεθνές δίκαιο η Ελλάδα, έχει μετατραπεί σε μια χώρα πρόθυμη να υπηρετήσει κάθε τυχοδιωκτισμό. Η Ανατολική Μεσόγειος θα βιώνει τους κινδύνους αποσταθεροποίησης και πολεμικές αντιπαραθέσεις για πολλά χρόνια ακόμη και υπό αυτή την οπτική και η Ελλάδα είναι στη ζώνη αστάθειας.

 
Πολυμέτωπη κρίση, μονοδιάστατη πολιτική

Οι σχέσεις με την Τουρκία είναι ένα ξεχωριστό κεφάλαιο, αλλά στο τελευταίο ζήτημα που ανέκυψε με τις φιλοδοξίες της Γαλλίας να δημιουργήσουν μια νέα ομάδα προθύμων που θα ενταχθούν στα πυρηνικά της σχέδια με την διασπορά και αποθήκευση πυρηνικών όπλων, υπάρχει τεράστιο ζήτημα. Αν αυτή η ιδέα προχωρήσει θα είναι μια εξαιρετικά επικίνδυνη κίνηση, στην οποία σίγουρα η Άγκυρα και όχι μόνο, θα απαντήσει με πολλαπλάσια επιθετικότητα. Οι αδελφικές σχέσεις Τουρκίας -Πακιστάν θα εξελιχθούν σε πυρηνικό δόγμα και η κατάσταση θα γίνει εφιαλτική.

Αντί η Ελλάδα να πρωταγωνιστεί σε διπλωματικές πρωτοβουλίες κατά των πυρηνικών, υπέρ της ειρήνης και να κινηθεί ανάλογα , αρχίζει να χάνει τον προσανατολισμό της. Κάποιος να συγκρατήσει αυτή την κυβέρνηση.. Το ίδιο ισχύει και για την πυρηνική ενέργεια για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Απ την πράσινη μετάβαση, στην πυρηνική, αυτό επιβεβαιώνει την παράνοια της εποχής. Η Ελλάδα είναι πολύ μικρή χώρα για να ρισκάρει και πρέπει να αποκλειστεί από τώρα αυτή η επικίνδυνη πορεία, που φέρει την αποκλειστική διαχείριση του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ταυτόχρονα όμως, τα εκατομμύρια της οικονομικής βοήθειας ρέουν προς το Κίεβο και οι υποχρεώσεις της Αθήνας προς την Ουκρανία είναι πολλές και καταγεγραμμένες, τόσο από το πρόγραμμα PURL που υπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση για την βοήθεια, όσο και από τις αποφάσεις της ΕΕ. Να υπενθυμίσουμε ότι πολλές ευρωπαικές χώρες έχουν ήδη ανοιχτούς διαύλους με τη Μόσχα και είναι θέμα χρόνου να υπάρξει πρόοδος, τουλάχιστον σε κάποιους τομείς, με εξαίρεση την Αθήνα που εξακολουθεί να είναι σε πόλεμο με την Ρωσία, κατά τη δήλωση του πρωθυπουργού. Μη μας διαφεύγει ότι οι ΗΠΑ αφήνουν τώρα ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεργασίας με την Ρωσία για την προμήθεια πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Τόσος κυνισμός μόνο επί Τραπ θα μπορούσε να υπάρξει. 

Και τόση ανίκανη , μόνο η ΕΕ θα μπορούσε να είναι.

Ταυτόχρονα η κυβέρνηση, ετοιμάζεται να στείλει στρατό στη Γάζα, μια αποστολή πολύ πιο επικίνδυνη πλέον μετά την επίθεση κατά του Ιράν, ενώ υποκινεί την άθλια προπαγάνδα ότι η Chevron, λίγο πολύ, “ρυθμίζει” ζητήματα οριοθετήσεων και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ο πόλεμος κατά του Ιράν καθιστά ακόμη πιο επικίνδυνη οποιαδήποτε αποστολή δυνάμεων στη Γάζα. Είναι λογικό, οι δυνάμεις αυτές να χαρακτηριστούν ως δυνάμεις κατοχής και ως ειρηνευτικές δυνάμεις.
Προφανώς οι νέες συνθήκες που δημιουργούνται επιβάλλεται να προκαλέσουν την επανεξέταση της κατάστασης, αλλά αυτό θα φανεί σύντομα.

Ορατότης μηδέν στα βαλκάνια

Η εύθραυστη ηρεμία στα βαλκάνια παραμένει ως σοβαρός κίνδυνος για την ειρήνη , την ασφάλεια και την σταθερότητα της περιοχής. Οι χώρες της περιοχής βουλιάζουν στη διαφθορά , την απουσία αναπτυξιακής προοπτικής και ελπίδας για το μέλλον. Όσο και αν οι Βρυξέλλες προσποιούνται ότι η ένταξη των δυτικών βαλκανίων παραμένει κορυφαία προτεραιότητα, οι λαοί της περιοχής δεν τρέφουν αυταπάτες και θεωρούν αυτό το ενδιαφέρον υποκριτικό. Η Αλβανία, που είναι ένα βήμα μπροστά από τις άλλες χώρες συγκλονίζεται από διαδηλώσεις και διχασμό και είναι ζήτημα αν παραμείνει σταθερή .

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διέγραψε από το 2019 όλους τους όρους που είχε θέσει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προκειμένου να αρχίσει η Αλβανία ενταξιακές διαπραγματεύσεις και αφορούσαν την οριοθέτηση ΑΟΖ, τις περιουσίες και τον αυτοπροσδιορισμό της μειονότητας. Όχι μόνο έχει αποσυρθεί από την διαπραγμάτευση αλλά οι σχέσεις έχουν επιδεινωθεί και δεν υπάρχει αυτή την στιγμή καμία θετική προοπτική. Οι ελληνοαλβανικές σχέσεις είναι μια προσωπική αποτυχία του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ως προς τη Βόρεια Μακεδονία, η ακινησία υπονομεύει την εξέλιξη των διμερών σχέσεων και τα προβλήματα οξύνονται . Τα Σκόπια ούτε περιμένουν ούτε θέλουν οτιδήποτε από την Ελλάδα και ήδη κινούνται μεταξύ ΗΠΑ και ορισμένων ευρωπαικών χωρών, ενώ η δεξιά που κυβερνά κοιτάζει και προς τη Μόσχα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη όχι μόνο δεν έκανε το παραμικρό βήμα για την πιστή εφαρμογή της Συμφωνίας των Πρεσπών, που υποκρίνεται ότι επιδιώκει, αντίθετα δια της απουσίας της, έχει εγκαταλείψει ένα μεγάλο κεφάλαιο της διπλωματίας και της πολιτικής ασφάλειας. Ταυτόχρονα παραμένουν χωρίς κύρωση από τη βουλή τα μνημόνια συνεργασίας, που θα μπορούσαν να θέσουν τα Σκόπια προ των ευθυνών τους, αλλά και να ξεμπλοκάρουν τις σχέσεις. Πρόκειται για τα εξής:

1. Μνημόνιο για την επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας της Βόρειας Μακεδονίας στην ΕΕ.
2. Μνημόνιο για την ίδρυση Συντονιστικής Επιτροπής για Οικονομικές Συνεργασίες.
3. Τεχνικό Μνημόνιο για την επιτήρηση του FIR Σκοπίων.

Να σημειωθεί ότι με ευθύνη της Αθήνας έχει σταματήσει ο διάλογος και η πίεση προς τα Σκόπια για την αλλαγή των σχολικών βιβλίων, δεν έχει συνεδριάσει ποτέ το Συμβούλιο Συνεργασίας, ούτε έχει γίνει κάποια κίνηση για τα εμπορικά σήμερα. Βάλτος κυριολεκτικά…
Η εικόνα που προσπαθεί να διαμορφώσει η κυβέρνηση αφορά την δική της σύμπραξη με τον επιθετικό πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ , την οποία προσπαθεί να μετατρέψει σε δόγμα ασφάλειας για την Ελλάδα με την κίνηση στην Κύπρο και τη Βουλγαρία. η Γαλλία έσπευσε γιατί έχει χάσει κάθε σοβαρό στήριγμα στη Μέση Ανατολή και επικεντρώνεται στην Κύπρο και την Ελλάδα. εφαρμόζει το δικό της δόγμα και μετά ακολούθησε ντόμινο στήριξης. Όπως όμως έχουμε επισημάνει ούτε η ΕΕ, ούτε το ΝΑΤΟ ενεργοποίησαν τα θεσμικά εργαλεία για την συλλογική άμυνα, πράγμα περίεργο. Έτσι , όσο διαρκεί ο πόλεμος όλα θα γκριζάρουν και μετά η Ελλάδα θα μείνει αντιμέτωπη με όλα τα εκκρεμή της προβλήματα και την ακρίβεια που όπως πάντα , έρχεται για να μείνει..

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.