ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ ΣΤΟ ΙΣΡΑΗΛ: Η πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας ανοίγει το μέτωπο του ουρανίου

Βασιλης Διαμαντακος 
Η πιθανότητα σαουδαραβικού εμπλουτισμού ουρανίου προκαλεί ανησυχία στην Ιερουσαλήμ, καθώς η νέα συμφωνία Ουάσιγκτον–Ριάντ αλλάζει τις ισορροπίες ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.

Η υπό διαμόρφωση πυρηνική συμφωνία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Σαουδικής Αραβίας προκαλεί έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ, καθώς η προοπτική να αποκτήσει το Ριάντ δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου στο έδαφός του θεωρείται από την ισραηλινή πλευρά ως πιθανός παράγοντας αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.

Η κυβέρνηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προωθεί μια συμφωνία που θα μπορούσε να επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να αναπτύξει πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα με συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών. Ωστόσο, το ενδεχόμενο ανάπτυξης δυνατοτήτων εμπλουτισμού ουρανίου αποτελεί το πιο ευαίσθητο σημείο της συμφωνίας, καθώς η ίδια τεχνολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για ειρηνικούς σκοπούς όσο και για την παραγωγή υλικού κατάλληλου για πυρηνικά όπλα.

Το Ισραήλ φοβάται αλλαγή της πυρηνικής ισορροπίας

Για την Ιερουσαλήμ, το ζήτημα δεν αφορά την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας αυτή καθαυτή, αλλά το ενδεχόμενο δημιουργίας μιας νέας περιφερειακής πραγματικότητας όπου περισσότερες χώρες της Μέσης Ανατολής θα αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνολογία του πυρηνικού κύκλου.

Ισραηλινοί αξιωματούχοι και αναλυτές εκφράζουν ανησυχία ότι μια συμφωνία χωρίς αυστηρούς περιορισμούς θα μπορούσε να ενθαρρύνει έναν νέο ανταγωνισμό εξοπλισμών, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντασης με το Ιράν.

Το Ριάντ έχει στο παρελθόν αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο να επιδιώξει αντίστοιχες δυνατότητες εάν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά όπλα, γεγονός που ενισχύει τους φόβους για μια πιθανή «πυρηνική αλυσίδα» στη Μέση Ανατολή. 

Η Ουάσιγκτον βλέπει στρατηγική ευκαιρία

Παρά τις αντιδράσεις, η κυβέρνηση Τραμπ θεωρεί ότι η συμφωνία προσφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και οικονομικά οφέλη.

Η αμερικανική πλευρά επιδιώκει:Να διατηρήσει τη Σαουδική Αραβία στη σφαίρα αμερικανικής επιρροής.
Να περιορίσει την ενεργειακή και τεχνολογική διείσδυση της Κίνας και της Ρωσίας στον Κόλπο.
Να εξασφαλίσει σημαντικά συμβόλαια για αμερικανικές πυρηνικές εταιρείες.

Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η αμερικανική παρουσία στο πρόγραμμα αποτελεί δικλίδα ασφαλείας και ότι η συνεργασία θα παραμείνει προσανατολισμένη σε ειρηνικούς ενεργειακούς σκοπούς.
Η διαφορά με το μοντέλο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων

Ένα από τα βασικά σημεία σύγκρισης είναι η προηγούμενη πυρηνική συμφωνία των ΗΠΑ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η οποία περιλάμβανε αυστηρότερους περιορισμούς και παραίτηση από τον εμπλουτισμό ουρανίου.

Οι επικριτές της νέας συμφωνίας υποστηρίζουν ότι η αποδοχή σαουδαραβικών δυνατοτήτων εμπλουτισμού μπορεί να δημιουργήσει διαφορετικό προηγούμενο και να δυσκολέψει τη διεθνή προσπάθεια μη διάδοσης πυρηνικών όπλων. 

Το Ιράν στο επίκεντρο της εξίσωσης

Πίσω από τις ισραηλινές ανησυχίες βρίσκεται η αντιπαράθεση με το Ιράν.

Η Τεχεράνη αποτελεί εδώ και χρόνια τον βασικό στρατηγικό αντίπαλο του Ισραήλ και η πυρηνική της δραστηριότητα έχει προκαλέσει διεθνείς κρίσεις. Για το Ισραήλ, η εμφάνιση ενός δεύτερου μεγάλου περιφερειακού παίκτη με δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου αλλάζει τα δεδομένα αποτροπής.

Η εξέλιξη αυτή μπορεί να επηρεάσει επίσης τις προσπάθειες εξομάλυνσης των σχέσεων Ισραήλ–Σαουδικής Αραβίας, καθώς η πυρηνική συνεργασία είχε συνδεθεί στο παρελθόν με ευρύτερα διπλωματικά ανταλλάγματα.

Η πυρηνική συμφωνία ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας εξελίσσεται σε μια από τις πιο κρίσιμες γεωπολιτικές δοκιμασίες της Μέσης Ανατολής.

Για το Ριάντ, αποτελεί σύμβολο τεχνολογικής και ενεργειακής ανεξαρτησίας. Για την Ουάσιγκτον, είναι εργαλείο επιρροής απέναντι στην Κίνα και τη Ρωσία. Για το Ισραήλ, όμως, εγείρει ένα θεμελιώδες ερώτημα ασφαλείας:

Μπορεί η Μέση Ανατολή να αποκτήσει περισσότερες πυρηνικές δυνατότητες χωρίς να αυξηθεί ο κίνδυνος μιας νέας περιφερειακής κούρσας ισχύος;

Η απάντηση θα κριθεί όχι μόνο στο Ριάντ και την Ουάσιγκτον, αλλά και στους διαδρόμους του αμερικανικού Κογκρέσου και στα στρατηγικά επιτελεία της Ιερουσαλήμ.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.