ΝΑΤΟ υπό όρους: όταν η αρχή της αλληλεγγύης γίνεται διαπραγματεύσιμη.

Η κρίση που πυροδοτεί ο Ντόναλντ Τραμπ στο ΝΑΤΟ αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της συμμαχίας: την αξιοπιστία της αποτροπής.

Το ΝΑΤΟ δεν είναι μια στρατιωτική λέσχη συμφερόντων. Είναι μια πολιτική δέσμευση. Το Άρθρο 5 – ότι μια επίθεση σε έναν είναι επίθεση σε όλους – λειτουργεί επειδή μέχρι σήμερα θεωρούνταν αδιαπραγμάτευτο. Όταν όμως τίθεται υπό όρους («αν δεν με βοηθήσετε, ίσως δεν σας βοηθήσω»), η αποτροπή παύει να είναι βεβαιότητα και μετατρέπεται σε ρίσκο.

Η άρνηση ευρωπαϊκών χωρών να εμπλακούν επιχειρησιακά στον πόλεμο με το Ιράν αναφέρεται σε μια πραγματική δικαιολογητική βάση: το ΝΑΤΟ δεν σχεδιάστηκε για εκστρατείες που δεν αφορούν στη συλλογική άμυνα. Όμως η αντίδραση της Ουάσιγκτον αγνοεί τη συνθήκη αυτή και επιδιώκει μια στρατηγική αναθεώρηση. Και αυτό αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού.

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα γνώριμο αλλά πλέον επείγον δίλημμα: στρατηγική αυτονομία ή διαρκής εξάρτηση. Ακόμη και με αυξημένες αμυντικές δαπάνες, θα χρειαστούν χρόνια – ίσως μια δεκαετία – για να υποκατασταθεί η αμερικανική ισχύς. Έτσι το κρίσιμο ερώτημα είναι πολιτικό: θα ενεργοποιηθεί ή όχι η αμερικανική εγγύηση σε μια απειλή κατά της Ευρώπης;

Η αμφιβολία αρκεί για να αποδυναμώσει τους εσωτερικούς δεσμούς του ΝΑΤΟ και τελικά την αποτροπή. Και αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σημείο. Για χώρες στα σύνορα με τη Ρωσία, η αβεβαιότητα δεν είναι θεωρητική, αλλά υπαρξιακή.

Την ίδια στιγμή, η Μόσχα μοιάζει να κερδίζει πόντους χωρίς να πυροβολεί: υψηλότερα ενεργειακά έσοδα, διάσπαση της Δύσης και ένα αφήγημα περί «δυτικής παρακμής» που ενισχύεται από τις ίδιες τις αμερικανικές δηλώσεις.

Το ΝΑΤΟ δεν διαλύεται βέβαια από μια (πιθανότατα διαπραγματευτική) απειλή αποχώρησης του ισχυρότερου πυλώνα του. Διαβρώνεται όταν η πολιτική του βάση γίνεται αντικείμενο διαπραγμάτευσης. Και τότε, η μεγαλύτερη στρατιωτική συμμαχία των τελευταίων 80 ετών κινδυνεύει όχι από εξωτερικό εχθρό, αλλά από εσωτερική αμφιβολία.

πηγή


Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.