Η ανάδειξη του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν σηματοδοτεί μια ιστορική και ταυτόχρονα ιδιαίτερα φορτισμένη πολιτικά στιγμή για την Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο ενός πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ.
Η επιλογή του 56χρονου κληρικού έγινε από τη Συνέλευση των Ειδικών – ένα σώμα 88 ανώτερων κληρικών που έχει τη συνταγματική αρμοδιότητα να διορίζει τον ανώτατο ηγέτη της χώρας – λίγες ημέρες μετά τον θάνατο του πατέρα του, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε σε αμερικανοϊσραηλινό πλήγμα στις 28 Φεβρουαρίου. Την εξέλιξη μετέδωσαν, μεταξύ άλλων, η Wall Street Journal και το πρακτορείο Reuters, επικαλούμενα πηγές του ιρανικού καθεστώτος.
Το Ιρανικό καθεστώς επιλέγει τη σύγκρουση
Η επιλογή του γιου του εκλιπόντος ηγέτη θεωρείται εξαιρετικά συμβολική, καθώς παραπέμπει σε μια μορφή κληρονομικής διαδοχής εξουσίας – ένα μοντέλο που η Ισλαμική Επανάσταση του 1979 είχε υποσχεθεί ότι θα εξαλείψει. Παράλληλα, η απόφαση ερμηνεύεται από πολλούς αναλυτές ως μια σαφής ένδειξη ότι το ιρανικό καθεστώς επιλέγει τη σύγκρουση αντί του συμβιβασμού σε μια στιγμή όπου ο πόλεμος κλιμακώνεται.
Στο θεοκρατικό σύστημα του Ιράν, ο ανώτατος ηγέτης αποτελεί την ύψιστη πολιτική και θρησκευτική αρχή της χώρας. Διαθέτει τον τελικό λόγο σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ελέγχει το πυρηνικό πρόγραμμα και κατευθύνει τόσο την εκλεγμένη κυβέρνηση όσο και το κοινοβούλιο. Η θέση αυτή τον καθιστά τον πραγματικό πυρήνα εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Προκλητική επιλογή για τις ΗΠΑ
Η επιλογή του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ θεωρείται ιδιαίτερα προκλητική για την Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε στο παρελθόν χαρακτηρίσει τον γιο Χαμενεΐ «απαράδεκτο» υποψήφιο για την ηγεσία του Ιράν, ενώ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η αμερικανική στρατηγική επιδιώκει την αποδυνάμωση της ιρανικής ηγεσίας. Ο Αλεξ Βατάνκα, ανώτερος ερευνητής στο Middle East Institute, σχολίασε ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί «μεγάλη ταπείνωση για τις ΗΠΑ», καθώς μετά από μια τόσο μεγάλη στρατιωτική επιχείρηση, ο διάδοχος που προέκυψε είναι ακόμη πιο σκληροπυρηνικός από τον προκάτοχό του.
Πράγματι, αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η ανάδειξη του Μοτζτάμπα παγιώνει την κυριαρχία των σκληροπυρηνικών στο ιρανικό καθεστώς. Ο ίδιος διατηρεί στενούς δεσμούς με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης – τον πιο ισχυρό στρατιωτικό και οικονομικό μηχανισμό της χώρας – και για χρόνια λειτουργούσε ως βασικός διαχειριστής του πολιτικού και οικονομικού δικτύου γύρω από τον πατέρα του.
Ενισχύονται οι Φρουροί της Επανάστασης
Σύμφωνα με αναλυτές που επικαλείται το Reuters, ο νέος ηγέτης αναμένεται να κινηθεί γρήγορα για να εδραιώσει την εξουσία του. Αυτό πιθανότατα θα σημαίνει ενίσχυση των Φρουρών της Επανάστασης, αυστηρότερους εσωτερικούς ελέγχους και ενδεχομένως σκληρότερη καταστολή κάθε μορφής διαφωνίας. «Ο κόσμος μπορεί να νοσταλγήσει την εποχή του πατέρα του», σχολίασε περιφερειακός αξιωματούχος που διατηρεί επαφές με την Τεχεράνη.
Η χρονική συγκυρία της διαδοχής είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Το Ιράν βρίσκεται ήδη αντιμέτωπο με βαθιά οικονομική κρίση, υψηλό πληθωρισμό, υποτίμηση του νομίσματος και εκτεταμένη κοινωνική δυσαρέσκεια. Τα τελευταία χρόνια η χώρα γνώρισε τις πιο αιματηρές εσωτερικές αναταραχές από την Ισλαμική Επανάσταση, ενώ η ένταση αυτή ενδέχεται να ενισχυθεί περαιτέρω υπό τις συνθήκες πολέμου.
Επεκτείνεται η σύγκρουση
Την ίδια στιγμή, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται με ένταση. Διεθνή μέσα μεταδίδουν ότι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν ενεργειακές εγκαταστάσεις κοντά στην Τεχεράνη, προκαλώντας μεγάλες πυρκαγιές σε δεξαμενές καυσίμων σε διυλιστήριο νότια της πρωτεύουσας. Οι ιρανικές αρχές κάλεσαν τους κατοίκους να παραμείνουν στα σπίτια τους λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης που προκλήθηκε από τις εκρήξεις.
Παράλληλα, η σύγκρουση επεκτείνεται και στην ευρύτερη περιοχή. Στο Μπαχρέιν καταγράφηκαν ζημιές σε μονάδα αφαλάτωσης μετά από επίθεση ιρανικού drone, ενώ στο Ιράκ η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε λόγω της αυξανόμενης αστάθειας. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο αποστολής χερσαίων δυνάμεων στο Ιράν «αν υπάρξει πολύ σοβαρός λόγος», ενώ οι αμερικανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ένας ακόμη Αμερικανός στρατιώτης σκοτώθηκε στις επιχειρήσεις.
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό γεωπολιτικό περιβάλλον, η άνοδος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ στην κορυφή της εξουσίας σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας, ακόμη πιο αβέβαιης φάσης για το Ιράν. Για πολλούς αναλυτές, το μήνυμα της Τεχεράνης είναι σαφές: η Ισλαμική Δημοκρατία δεν προτίθεται να υποχωρήσει, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος θα κλιμακωθεί περαιτέρω.
πηγή
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Οι απόψεις που αναφέρονται στο κείμενο είναι προσωπικές του αρθρογράφου και δεν εκφράζουν απαραίτητα τη θέση του Ellada simera.
Δημοσίευση σχολίου